Spitsuursluiting verergert files

Leiden slaat een heilloze weg in als ze een spitsuursluiting invoert op de Lammebrug in die gemeente. De files op de weg worden juist langer, in plaats van korter. Dat blijkt uit een studie van verkeerskundestudent Wouter van der Geest in opdracht van Koninklijke Schuttevaer.

Een spitsuursluiting zorgt in de ochtendspits voor een 244% langere file voor de Lammebrug. (Illustratie Wouter van der Geest)

1/1

Gerelateerd nieuws

Konvooivaart legt het af tegen harde NW-wind

Mogelijk konvooivaart op IJssel- en Markermeer

Binnenvaart bij SGP op 2 maart

Hijskraan doet zijn werk bij Eefde

Meer over

Havens en vaarwegen

Door Patrick Naaraat

Van der Geest presenteerde de resultaten zaterdag 7 januari tijdens de jaarvergadering van Schuttevaer Rijnstreek in Alphen aan den Rijn. De brug over de Oude Rijn ligt zowel in een doorgaande scheepvaartroute als in een belangrijke uitvalsweg van de stad en draait nu tussen 6 en 22 uur. In de spitsuren geldt een doseringsregeling; de brug wordt eenmaal per half uur geopend, waarbij maximaal twee schepen worden doorgelaten.

Volgens de gemeente leiden die openingen tot files, waaraan automobilisten wekelijks honderden uren verspillen. Die schade zou niet opwegen tegen het verlies dat de vrachtvaart leidt bij een spitsuursluiting.

• Presentatie verkeersstudie bij Schuttevaer Rijnstreek

Van der Geest berekende dat dagelijks zo'n 50.000 auto's de brug passeren, terwijl gemiddeld negen schepen een brugopening nodig hebben. Het gaat in totaal om zo'n 2000 vrachtschepen per jaar. Bij een normale opening kunnen de schepen hun snelheid min of meer behouden, wat een bedieningstijd oplevert van drie minuten. Maar komen er schepen tijdens de spitsuursluiting voor een gesloten brug te liggen, dan verdubbelt de bedieningstijd. Het schip ligt immers stil en moet op gang komen.

Het resultaat is volgens Van der Geest een 244% langere file in de ochtendspits en tot 72% langere file in de avondspits. Dat levert zelfs een riskante situatie op. ‘De file komt te staan tot aan de op- en afrit van de snelweg A4. Dat wil je niet hebben.'
Van der Geest berekende ook dat dit de beroepsvaart een jaarlijkse schade oplevert van meer dan 15.000 euro.

Koninklijke Schuttevaer gaat het rapport voorleggen aan de gemeente Leiden en hoopt hiermee overtuigende tegenargumenten aan te dragen.
Goede communicatie tussen schippers en brugwachter om een uitgekiende, snelle brugopening te realiseren, blijkt de beste methode. Alternatieven zijn er eigenlijk niet. Hoewel, er is er één, maar dat zal wel een droom blijven: een aquaduct.

Worsteling
Afdelingsvoorzitter Henk van Laar van Schuttevaer Rijnstreek noemde het schippersbestaan in zijn jaarrede een ‘geduldige worsteling met kunstwerken'. Hij prees het geduld van de beroepsgroep en haalde verschillende defecte bruggen en sluizen aan, die afgelopen jaar voor stremmingen en oponthoud zorgden.

Zijn zorgen sprak hij uit over de omgang met het ‘prachtige' vaarwegenbeleidsplan van de provincie Zuid-Holland. Daarin is vastgelegd waaraan vaarwegen van elke klasse moeten voldoen. Die richtlijnen blijken echter moeilijk toepasbaar. Er liggen namelijk zo'n 250 woonschepen in de provincie die dan eigenlijk weg moeten. ‘Dat is een kostbare zaak. De uitweg uit dit financiële echec, bijvoorbeeld voor de vaarweg naar Katwijk, is dan de vaarwegklasse af te waarderen. Dat leidt tot ruimere normen en dan mogen de woonboten blijven liggen. Dit noem ik het paard achter de wagen spannen. Voor Katwijk, waar per jaar toch nog 80.000 ton zand en grind naartoe gaat, betekent het varen met kleinere schepen waarschijnlijk dat dit vervoer naar de weg verdwijnt. Wij zijn het hier vanzelfsprekend niet mee eens en zullen onze zienswijze bij de provincie Zuid-Holland indienen.'

De zaal wees erop dat de woonschepen in de praktijk nauwelijks hinder opleveren, zodat de huidige situatie wat de beroepsvaart betreft kan blijven bestaan.

Containervaart
In een paneldiscussie tussen de schippers Michel Boers (mcs Domino), Kees Speksnijder (mbs Unitas), vaarwegbeheerder Jasper Mekkes, verkeersbegeleider Wim Zoutseling en watersporter Ben Larkens, kwam naar voren dat de containervaart op de nieuwe containerterminal Alpherium in Alphen aan den Rijn, geen problemen oplevert. Mekkes had zich wel ongerust gemaakt over de komst van containerschepen van 85 x 10,50 meter op het kleine en druk met recreanten bevolkte vaarwater. ‘Als je technisch gaat rekenen, is het zeer risicovol.'

Maar in de praktijk hebben zich geen incidenten voorgedaan. Volgens containerschipper Boers zullen sommige jachtschippers wel ‘een schone broek' nodig hebben gehad toen ze hem tegenkwamen. ‘Het grootste probleem is angst bij watersporters. Ze wijken naar links en rechts. Maar eigenlijk gaat het best goed.'
Larkens merkte op dat de watersport graag meer begeleiding krijgt van brug- en sluiswachters. ‘Ze willen graag worden gewaarschuwd.' Daarbij kwam naar voren dat uitzendkrachten op de kunstwerken soms over onvoldoende lokale kennis beschikken voor een optimale dienstverlening.

Nieuwe centrale
Maar de uitzendkrachten hebben op de meeste bruggen hun langste tijd gehad. Senior vaarwegbeheerder Mekkes hield een voordracht over de nieuwste bedieningscentrale die naast het Alpherium aan de Steekterweg komt en in 2013 wordt opgeleverd. Het wordt een volledig duurzaam gebouw, van waaruit op termijn 30 bruggen op de Gouwe, Oude Rijn en het Aarkanaal worden bediend. De centrale wordt voorzien van de modernste apparatuur en krijgt onder meer een groot AIS-scherm.

De zaal vroeg of aan een noodstroomvoorziening is gedacht, want het is al voorgekomen dat bruggen niet konden worden bediend, omdat in de centrale de stroom was uitgevallen.
Officemanager Lenie van Torenburg van Koninklijke Schuttevaer haalde de sluis van Sint Andries aan, waar zeven dagen moest worden gewacht op de reparatie van een camera.

Mekkes erkende dat niet in een noodstroomvoorziening is voorzien, maar nam de suggestie mee. Bovendien blijft de mogelijkheid bestaan de bruggen ter plaatse te bedienen. En wat reparaties betreft: ‘De provincie kiest haar leveranciers zorgvuldig en let daarbij op snelle levering.'

Voorstander
Rijnstreek is bij monde van de voorzitter voorstander van één brancheorganisatie, waarin de sociaal-economische bonden en Koninklijke Schuttevaer opgaan. ‘Ik zie die verandering met vertrouwen tegemoet.'

Erevoorzitter Siem van Ruiten uitte bedenkingen bij een verdere verhoging van de contributie. Hij vreest dat de toch al kleine afdeling Rijnstreek dan nog meer A-leden verliest en wilde horen wat de zaal daarvan vindt. Maar Van Laar gaf die gelegenheid niet. ‘Er ligt nog helemaal geen voorstel voor contributieverhoging en het heeft geen zin daarop vooruit te lopen.'     

Meer over de jaarvergaderingen van Koninklijke Schuttevaer in het dossier