Internet bezorgt de krant in een oogwenk

Een hele krant aan boord downloaden in een seconde, live streaming video kijken en films en muziek in rap tempo downloaden. De binnenvaart blijft niet langer verstoken van supersnel internet. De snelheden zijn in een jaar ongeveer twintig keer zo hoog geworden en het einde is nog lang niet in zicht. Over een paar jaar kunt u dezelfde krant downloaden in minder dan 0,1 seconde. Theoretisch dan, want de maximale snelheden worden zelden gehaald.

Het mobiel versturen van data begon met de komst van mobiele telefoon. Het GSM-netwerk kon in 1993 een snelheid van 10 kilobyte (k) per seconde aan. Een krant downloaden duurde toen nog een kwartier. General Packet Radio Service (GPRS) zorgde voor een snelheidsverhoging naar 40 k per seconde. De opvolger van GPRS was Edge. Deze had een snelheid van 100 k per seconde. De komst van het Universal Mobile Telecommunications System (UMTS) zorgde voor een verhoging van de snelheid naar 380 k. De echte klapper werd het afgelopen jaar gemaakt. Toen braken High-Speed Downlink Packet Access (HSDPA) en High-Speed Uplink Packet Access (HSUPA) door. In een jaar tijd ging de snelheid naar 7200 k per seconde (7,2 megabyte). In de toekomst kan HSUPA nog naar een snelheid tot veertig megabyte per seconde worden opgewaardeerd. Een opvolger is er ook al, Long Term Evolution (LTE). Dit systeem kan snelheden van 100 tot 300 megabyte per seconde aan.

Sneller dan de wal
Met die 7,2 megabyte van HSUPA is de schipper volgens Dekatel-directeur Erik-Jan Dekker nu vaak al sneller dan menig MKB-bedrijf aan de wal. ‘Die bedrijven hebben een gemiddelde snelheid van drie tot vier megabyte per seconde. De achterstand van de binnenvaart is nu dus echt helemaal verdwenen. En eind dit jaar zitten wij op 14,4 megabyte per seconde. Daarmee kun je dan ook sneller bestanden uploaden. Bij HSDPA was dat nog 380 k per seconde, nu zitten we bij HSUPA al op 1,4 megabyte per seconde en dit gaat in elk geval nog naar twee megabyte per seconde.'

De aangeboden snelheden zijn theoretisch haalbaar. In de praktijk gebeurt dit echter nooit. De snelheid van een internetverbinding moet namelijk eerst worden opgebouwd. Meestal is het zo dat de hele site al binnen is voordat de maximale snelheid is bereikt. Het grootste verschil gaat de gebruiker dus pas merken als grote bestanden worden verstuurd die constant data vragen. Dat kan bijvoorbeeld bij streaming video, zoals Uitzending gemist. Ook wordt de snelheid nog beperkt door de zendmast. Als iedereen op hetzelfde moment dezelfde pagina op dezelfde zendmast ophaalt, dan wordt de snelheid eveneens lager. Dat geldt overigens niet alleen voor mobiel internet. Overdag is internet in een wijk waar iedereen uit werken is veel sneller dan wanneer iedereen thuis is. En internet wordt helemaal snel als Amerika slaapt.

Hotspot
De snelle ontwikkelingen in snel mobiel internet verrasten ook Dekatel. Het zorgde er wel voor dat het project van Dekatel met hotspots langs de Waal in schoonheid stierf. ‘Futurologen vonden dit destijds tijdens een sessie van KPN nog een zeer vooruitsrevend idee. Wij zijn met tien hotspots begonnen omdat we vonden dat het snelle internet aan de wal ook voor de binnenvaart beschikbaar moest komen. Het was voor de schipper echt een aanvulling op de gewone verbinding. Om bijvoorbeeld even 400 foto's naar het Kruidvat te zenden. Want bij de hotspots hadden de schippers een snelheid van maximaal 1,5 megabyte per seconde. Dat was toen best snel. Voor 1000 megabyte dataverkeer betaalde je destijds 75 euro. Maar de hotspots zijn door de snelle ontwikkelingen achterhaald. We hadden tientallen klanten en die zijn nu allemaal uit de lucht. De operationele kosten waren in verhouding tot de opbrengsten gewoon veel te hoog. Nu betaal je 45 euro voor onbeperkt internet op 7,2 megabyte per seconde. De ontwikkeling van internet is zo snel gegaan. Veel sneller dan wij ooit hadden verwacht.'

Beetje coulant
Inmiddels heeft Dekatel al een behoorlijk grote groep schippers die met hoge snelheid kan internetten. Dekker schat dit aantal op 2000. ‘Deze schippers kunnen redelijk hun gang gaan met hun 1000 tot 2500 megabyte dataverkeer. Maar steeds vaker verkopen we onbeperkt internetten voor een vast bedrag per maand. Dat raden wij ook aan sinds onbeperkt internetten beschikbaar is voor een nette prijs. Want het komt nog wel eens voor dat het mis gaat en de limiet van dataverkeer wordt overschreden. Vaak komt dat door schipperskinderen die applicaties installeren waar de ouders geen flauw benul van hebben. Een voorbeeld is Limewire. Dat is een programma voor het uitwisselen van muziek. De kinderen halen dan muziek van andere computers, maar telkens als de ouders de computer aanzetten gaat Limewire data pompen als er muziek staat in de shared folder. Dat zorgt voor veel uitgaand dataverkeer. En dan gaat het mis. Dan gaan ze over hun datalimiet heen en krijgen ze soms een rekening van duizenden euro's. Vaak krijgen wij dan de schuld. Onterecht. Want het is toch echt de computer van de schipper waarmee de data is verstuurd. En de netwerkaanbieder wil gewoon geld zien. Hij eist betaling. Als het de eerste keer is kunnen de netaanwerkaanbieders op aandringen van ons soms nog wel een beetje coulant zijn, maar daar moet de schipper niet vanuit gaan.'

De komende maanden schrijft Dekatel iedereen met een abonnement met een datalimiet aan met een voorstel het abonnement om te zetten naar een met onbeperkt gebruik. ‘Dat betekent dat ik straks strenger ga worden als iemand nog steeds over de bundel gaat en een hoge rekening krijgt. Ze moeten dan niet meer boos op mij worden.'

Beveiliging
E-mailen en telebankieren zijn volgens Dekker de twee meest gebruikte applicaties in de binnenvaart. ‘Van de 5000 binnenvaartschepen is nu al driekwart online. Ik denk dat dit in de toekomst naar 98 procent gaat. Andere zaken die de schippers met hun computer doen zijn het raadplegen van de waterstanden en het weer en het nautische nieuws bekijken op de site van Vaart! en Weekblad Schuttevaer. Kinderen gebruiken de computer veel voor webcammen en chatten.'

Dekker ziet weinig verschil met internet aan boord op kleine of grote schepen. ‘Het  gebruik heeft niets met de grootte van het schip te maken. Het zijn meestal de oudere schippers die nog geen internet hebben. Maar de vraag is in hoeverre dat is vol te houden. Opdrachtgevers vragen nu al vaak om e-mail. En uitgeverij NuMij heeft zelfs wel eens overwogen de papieren boeken over gevaarlijke stoffen alleen nog maar online te zetten.

Opvallend is dat veel toeleveranciers in de binnenvaart zich kennelijk nog niet bewust zijn dat de binnenvaart over snel internet beschikken. Webwinkels zijn er bijvoorbeeld nog amper. ‘Maar het gaat dus heel erg hard. De schipper heeft straks sneller internet dan de toeleverancier.'

De stijging van het internetgebruik aan boord verhoogt tevens de kans op virussen. ‘Ik sta er nog regelmatig van te kijken hoe slecht computers zijn beveiligd. Dat gaat het om de firewall en de virusscanner. Ze denken dat de computer veilig is als ze een vier jaar oude virusscanner hebben. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Een virusscanner werkt alleen als je deze regelmatig update. En dan nog is er geen honderd procent garantie. Bij de FBI, NASA en MicroSoft komen de hackers ook binnen.'

Dure roaming
Dekker waarschuwt nog steeds voor de roamingkosten die internationaal bellen met zich meebrengen. ‘Roaming blijft duur. Kijk dus uit met het versturen van veel data in het buitenland of in het grensgebied. Die kosten worden in rekening gebracht als een schipper met een Nederlandse kaart op een Duits netwerk zit. Voor Duitsland kunnen de roamingkosten oplopen van twee tot vijf euro per megabyte. De Nederlandse netwerkbeheerder moet dan veel geld aan de Duitse netwerkbeheerder betalen. En hoewel de Nederlandse netwerkbeheerder er niet stinkend rijk van wordt, verdient ook hij hieraan. Vooral de netwerkbeheerders in vakantielanden als Spanje verdienen zo veel geld. Toen Brussel iets aan de roamingtarieven wilde doen, was Telefonica de eerste die zei dat dit 20.000 werknemers hun baan zou kosten.

‘En de Europese Commissie heeft dit jaar de tarieven weer ongemoeid gelaten. Ze gaan daar pas volgende jaar weer over beslissen. En het is in het kader van de economische crisis niet te verwachten dat de netwerkaanbieders de tarieven uit vrije wil naar beneden doen.'

Think smart
Behalve een snelle verbinding op de computer, stappen binnenvaartondernemers steeds vaker over op een smartphone waarmee zij ook kunnen e-mailen en internetten. ‘Wij zien een duidelijk groei in de smartphones. Zeker als ik kijk naar onze verlengingsacties. Ook de schippers willen er dus wel een hebben. Eind 2008 hebben we ongeveer vier keer meer smartphones geleverd dan een jaar ervoor.

‘Zelf heb ik een Nokia E71. Dat is een goed toestel voor rond de 300 euro. Een groot voordeel is, dat hij uit één stuk is gemaakt. Alles wat schuift of beweegt, gaat uiteindelijk toch kapot. Ik heb ook een HTC gehad, maar daar was ik niet kapot van. Die werkte net iets te moeilijk. Een andere goede smartphone is de Blackberry. Hij is erg sterk, zeg maar hufterproof. De iPhone van Apple is ook een mooi apparaat. Het is jammer dat alleen T-Mobile ze mag leveren. Ik weet zeker dat ik er een paar honderd verkocht zou kunnen hebben. Het is een mooi toestel met een onhandige distributie.

‘Ik kan zelf niet meer zonder een smartphone. Als mijn vrouw belt of ik even langs de Praxis wil gaan, zoek ik op internet op waar de dichtstbijzijnde vestiging is en zoek ik op Google Maps hoe ik moet rijden.'

Op de enkels
Hoewel Dekker zich bewust is van de mogelijk negatieve gevolgen van straling van mobiele telefoons en zendmasten, ergert hij zich regelmatig aan de procedures en bezwaren rond de plaatsing van een mast. ‘De netwerkaanbieders hebben zich aan de overheid verplicht een kwalitatief goed netwerk neer te zetten. KPN wilde bijvoorbeeld op de verkeerspost in Nijmegen twee masten plaatsen. Rijkswaterstaat vond het prima, want de post staat toch al helemaal vol met antennes. Nijmegen heeft het verzoek echter afgewezen vanwege landschapsvervuiling. En dan vind ik het heel erg dubbel dat de landelijke overheid voor heel veel geld een vergunning verkoopt met de verplichting om dekking te bieden en dat gemeentes vervolgens tegenwerken. Dat snap ik niet. Dan hangt mijn broek op de enkels.'

Dat de straling van mobiele verbindingen gevaarlijk is, is volgens Dekker nooit bewezen. ‘Ik ben natuurlijk geen dokter, maar toch zou ik zelf het zekere voor het onzekere nemen. Gooi in je auto bijvoorbeeld een carkit en gebruik een headset. Dan heb je de telefoon in elk geval niet zo dicht bij je oor. Beter nu veilig handelen, dan dat je over twintig jaar ellende hebt. Ze hebben ook jarenlang gezegd dat asbest geen kwaad kon.' (EvH)

Meer over de beurs Construction & Shipping Industry in het dossier

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.