Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Archivarissen van de binnenvaart

Duisburg

De leden van het Duitse Binnenschifferforum maken elk jaar een uitstapje. Naar Koblenz, Rotterdam, Berlijn of Passau. In 2015 werd het Museum der Deutschen Binnenschifffahrt in Duisburg bezocht. En uiteraard werd de groep met een paar honderd jaar aan binnenvaartervaring ontvangen door museumdirecteur Dr. Bernhard Weber. Al pratend kwam het gesprek op het vele werk dat op de zolderverdieping van het monumentale pand nog lag te wachten.

1 / 2
Henry Platje voor de 500 ordners van de Collectie Schuppert. ‘Ik ben er bijna doorheen maar er zijn nog veel meer verzamelingen.’ (Foto Wilem de Niet)

Henry Platje voor de 500 ordners van de Collectie Schuppert. ‘Ik ben er bijna doorheen maar er zijn nog veel meer verzamelingen.’ (Foto Wilem de Niet)

  • Museum der Deutschen Binnenschifffahrt herbergt talloze collecties
  • Dozen vol vlaggen en fotoverzamelingen
  • ‘Soms denk ik, Henry waar ben je mee bezig’

Door Willem de Niet
Ordners, archiefdozen en fotoalbums vol materiaal dat nog moest worden gearchiveerd. Variërend van een enkel (familie)album over het schip waarop een schipperspaar het dagelijks brood verdiende tot de ‘Collectie Schuppert’, ruim 50 meter archiefplanken met om en nabij 500 ordners met 50- tot 60.000 foto’s van stoom- en motorschepen, werfhistorie, bouwlijsten en scheepsregisters uit Duitsland, Nederland, België en Frankrijk. Verzameld door Erhard Schuppert in de 30 jaar die hij aan de wal doorbracht na een loopbaan van 13-jarige scheepsjongen tot ‘Kapitän’ op de Rijn.
 
Uit de groep bezoekers waren er vijf die er wel wat in zagen om zo af en toe naar het museum te komen om er wat aan te doen. Aan de honderden ordners, aan de dozen met 450 rederijvlaggen uit de nalatenschap van pastoor Werner Paquet en de vele honderden en honderden tafelvlaggetjes.
Onder het vijftal was ook Henry Platje uit Bad Bentheim, net over de grens bij Oldenzaal, die een blauwe maandag bij Damco voer, maar er wel het Damco-virus aan overhield.
 
Hij was een van de organisatoren van de Damco-reünie eerder dit jaar en beschikt over ‘alles over Damco’. Maar Platje heeft een veel bredere interesse. ‘De hele binnenvaart, behalve de moderne duwstellen, gastankers en van die Chinese pindacasco’s. Er moet op de een of andere manier iets van nostalgie aan kleven. Dus bij mij eindigt het wel in de vorige eeuw. Het laatste decennium kan nog net. Het onontgonnen materiaal van het museum trok me dus wel.’

Ver weg
Van de vijf enthousiastelingen van 2015 had een klein jaar later niemand nog een stap in het museum gezet. ‘Dat stak me aan de ene kant, maar ik kon er ook wel inkomen. In Nederland woon je altijd wel ergens redelijk in de buurt als je bij wijze van spreken niet in Den Helder, Terneuzen, Maasbracht of Delfzijl woont. Maar hier waren mensen bij die op meer dan 500 kilometer van het museum woonden. In Rostock en Regensburg. Voor mij ligt dat anders, ik zit in Bad Bentheim op 120 kilometer. Ik had er zin in en meldde me bij dr. Weber. Ik was welkom en zo is het twee jaar geleden begonnen. Elke twee weken op donderdag rijd ik naar het museum. Tegen acht uur de deur uit, rond zeven uur weer thuis.’

35.000 scans
Schuttevaer mocht een dagje mee naar de bovenste verdieping van het monumentale voormalige overdekte zwembad waarin het museum is gehuisvest. Daar heeft Platje zijn werkplek in een pijpenla met aan twee kanten stellingen, een werktafel voor laptop en scanner en een bureau. Op de werktafel een verhuisdoos met opschrift: ‘Uitleenmateriaal Henry Platje’. ‘Die ruil ik voor de doos in mijn auto. Elke keer als ik hier kom. De  eerste keer moest ik ervoor tekenen, daarna was er vertrouwen. Thuis ben ik ook elke avond wel een paar uur bezig. Hier en thuis heb ik inmiddels zo’n 35.000 scans van materiaal uit het museum gemaakt.’
 
Directeur Weber van het Museum der Deutschen Binnenschifffahrt  steekt even zijn hoofd om de hoek van de deur. ‘We zijn heel blij met Herr Platje. Hij is heel ijverig en werkt nauwgezet. Dat hij nog maar heel lang mag komen. Er is nog werk genoeg. Mensen komen nog regelmatig verzamelingen brengen.’

Knipscheer
Henry Platje: ‘Het mes snijdt aan twee kanten. Ik vul mijn eigen collectie van ruim 200.000 foto’s aan, maar de data gaat ook in het archief van het museum. Voorzien van een code, zoals het museum die hanteert, en mijn naam, zodat ze kunnen zien dat ik die foto heb gearchiveerd. Ik scan overigens alleen maar foto’s. Werflijsten, scheepsregisters en dergelijke laat ik ongemoeid. Daarvan staan er ook vele ordners. Maar het gaat mij om de plaatjes. Nostalgische plaatjes’
Het vrijwilligerswerk van Platje begon op 1 november 2016. ‘Nu twee jaar geleden. Ik had willen trakteren, maar heb dat uitgesteld. Want in de kamer hiernaast zit de kleinzoon van de roemruchte sleepbootreder Knipscheer, de man die in 1904 de eerste vracht van 300 ton steenkool van Duisburg naar Bazel sleepte. De kleinzoon, Arie Knipscheer, is vandaag jarig en had al aangekondigd voor ‘Kaffee und Kuchen’ te zorgen. Arie zit trouwens in de uitgebreide bibliotheek, zoekt daar geschiedenissen uit.’

En, en, en...
Terug naar de ‘Verzameling Schuppert’. Ordners over schepen uit Duitsland, de voormalige DDR, Nederland, België, Zwitserland, Frankrijk en Luxemburg. Zeven ordners over sleepschepen, vijf ordners over Damco. Platje: ‘Daar was ik gauw mee klaar, die had ik thuis al.’
Een serie ordners over Nederlandse werven, bekende namen, vergeten namen. Twee ordners vol diverse werven, een derde gewijd aan werf De Biesbosch. En een ordner gewijd aan de schepen van het Rode Kruis. En de Spido. En, en, en……
‘Dit project eindigt nooit’, zegt Platje. ‘Hier komt nog altijd nieuw materiaal bij. Dit project gaat mij overleven.’
 
En dan de vraag waar het allemaal toe moet leiden. ‘Tja, tot een mooie verzameling binnenvaartnostalgie. En of ik er ooit mee stop? Ik denk het niet, ja ooit natuurlijk. Soms, heel soms, als ik weer negatieven zit te scannen, iets wat veel langer duurt dan een A4 met een of meer foto’s, dan denk ik wel eens. Henry, waar ben je nou mee bezig.’


Eigen expositie Henry Platje
Henry Platje krijgt binnenkort een eigen expositie in het museum in Duisburg. Gewijd aan zijn boek ‘Heute und Damals’, Vandaag en Toen, waarin hij foto’s van langs de Rijn uit een ver verleden decennia later opnieuw maakte vanaf hetzelfde standpunt.

Met foto’s waarin de tijd lijkt te hebben stilgestaan, maar ook foto’s waarop het uitzicht door oprukkende woningbouw of gesloopte industriebebouwing drastisch is veranderd. Of omdat er een heel andere brug ligt. 
In een ander Duisburgs museum, het Haniel-museum, ligt een boek dat Platje in bruikleen heeft gegeven. Het is een boek waarin het onderhoud en de keuringen van een stoomketel van een stationaire installatie voor de smederij van  Franz Haniel beschreven staat over de periode 1904 tot 1948. Haniel was in 1808 begonnen als ijzersmelter en werd gaandeweg expediteur, reder en kolenhandelaar. De rederij bleef het langst bestaan. Tussen 1999 en 2003 nam Imperial het bedrijf over. Platje: ‘Ik kreeg dit boek in een café toen ik met een man aan de praat raakte. Toen hij hoorde over mijn verzameling zei hij dat hij wellicht iets voor me had. Zijn vrouw had bij Haniel gewerkt en was zo aan het boek gekomen. Het Haniel-museum wilde het later wel van me kopen, maar wilde het niet verkopen. Wel in bruikleen geven. En nu is het het enige stuk in het museum dat niet van Haniel is.'

Weddenschap om een krat bier
De verzameling van Erhard Schuppert begon met een weddenschap om een krat bier wie van de werknemers van scheepswerf Krupp als eerste alle schepen van het bedrijf fotografeerde.

Schuppert had het voordeel dat hij kraanmachinist bij Krupp was en won. In daaropvolgende 30 jaar bouwde hij zijn verzameling uit. Zijn zoon Klaus herinnert zich nog dat alles thuis om de Rijn draaide. In 2008 werd hij in de Neue Ruhr Zeitung geciteerd: ‘Als we zondags gingen wandelen was dat langs de Rijn, als we met vakantie gingen, verbleven we aan het water. Ik kende mijn vader niet anders dan met een fototoestel in de hand, of aan een tafel vol foto’s, ordners, pennen en stiften.’
De collectie Schuppert is na telefonische afspraak via 0049 (0)203 808890, van dinsdag tot vrijdag in te zien in het museum aan de Apostelstrasse 64 in Duisburg. 




 

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook