Gedoe met bruggen

Het jaar in superjachten

Hoogwater en lage bruggen, de ophef rond Jeff, aan de ketting door banden met Russen op de sanctielijst en de KNVTS Schip van het Jaar-prijs. Superjachten zorgden voor veel spraakmakend nieuws. Schuttevaer kijkt terug op 2022 in superjachten.

De eerste mast staat op het superjacht van Bezos bij Greenport in Rotterdam. Foto Ries van Wendel de Jod

Het transport van Galactica

Een dag voor dat het transport gepland stond belde Schuttevaer met woordvoerder van Heesen Yachts, Sara Gioanola. Het was een speciaal moment voor Heesen Yachts, want haar grootste superjacht ooit was klaar voor de proefvaart. Gioanola vertelde aan de vooravond dat er een aantal spannende momenten aankwamen. Het bovenste deel van het schip was eraf gehaald en het volledige schip was met water geballast. Ook waren de propellers verwijderd zodat het niet te diep zou steken. Gioanola: ‘Er moeten twee bruggen gepasseerd worden, waar maar 4 centimeter speling is.’ Doelend op de brug bij Heusden en de Keizersveerbrug. Het artikel in Schuttevaer eindigde met de volgende zin: ‘Zover is het voorlopig nog niet. Eerst moet het superjacht veilig Harlingen bereiken.’

Zaterdag 8 januari brak aan en het transport richting Harlingen kon beginnen. Allereerst stond de versmalling en de brug bij Macharen op het programma. ‘Hiervoor waren de omstandigheden goed en dus besloten we te vertrekken.’ Dat ging perfect.

Hoewel de omstandigheden goed waren voor de passage bij Macharen zorgde dit wel voor latere problemen. Problemen waar Heesen zich van bewust was. ‘Voor de passage van Macharen waren de condities goed. We hebben toen besloten het eerste deel van de reis te doen met het gevaar dat niet de hele reis voltooid kon worden.’

Spoorbrug

Dat bleek even later. Het hoge water, gevolg van flinke regenval en smeltende sneeuw, zorgde ervoor dat Galactica niet onder de spoorbrug bij Den Bosch paste. Er werd zo ver mogelijk onder de brug gevaren om te kijken of het toch zou passen, maar het lukte niet.

Tekst gaat verder onder de foto.

De tweede poging was wel succesvol. (Foto Heesen Yachts)
De tweede poging was wel succesvol. Foto Heesen Yachts

Het dichtbij komen zorgde voor spectaculaire foto’s, maar ook voor geruchten. Het superjacht zou vast zitten, maar dat klopte niet. ‘Continu controleerden we de waterstand en daardoor zijn we in controle gebleven. Galactica heeft de brug dan ook niet geraakt.’ Buiten het meten met een laser wordt er fysiek gemeten. ‘Die fysieke meting is cruciaal wanneer het krap is.’

Onder begeleiding van de Broedertrouw 14 en duwboot Pieter van der Wees vertrok de Galactica maandagmorgen 10 januari voor de tweede maal richting Harlingen. Het water was dusdanig gezakt dat het schip nu onder de brug zo’n 25 centimeter speling had.

Op naar Heusden. Een van de bruggen die van te voren als ‘spannend’ was aangestipt door Gioanola. Het water was te hoog om in de vroege middag van 10 januari de brug te passeren. Dat bleek nadat het schip, net zoals in Den Bosch, zover mogelijk onder de brug was gevaren. Opnieuw leverde het een spectaculaire foto op en opnieuw waren er geruchten, maar opnieuw zat Galactica niet vast.

Beschadigde lamp

Er werd tot de avonduren gewacht met het passeren van de brug. Iets wat vooral de foto’s ten goede kwam. Nadat de brug bij Heusden werd gepasseerd, met 12 centimeter speling, werd er gewacht op de volgende ochtend om de tocht te vervolgen. Er werd overigens wel een lamp geraakt. ‘De lamp is beschadigd, maar Galactica niet’, vertelt Gioanola. ‘Het maakte wel vrij veel geluid.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Galactica ging laat in de avond onder de Heusdense brug door. Foto Tom van Oossanen

Er stond de volgende ochtend nog één spannende brug op het programma: de Keizersveerbrug. Deze werd relatief gemakkelijk gepasseerd, want het water was inmiddels gezakt. En zo kon Galactica via de Noordzee Harlingen bereiken, waar het overigens nog altijd ligt.

Bezos, De Hef en Project Y721

‘De Hef moet tijdelijk wijken voor Oceanco’s superjacht van Jeff Bezos’. Plots was de iconische brug wereldnieuws. The New York Times, The Guardian en de Franse krant Le Parisien, allemaal schreven ze over de 46 meter hoge brug die uit elkaar moest voor een van de rijkste mannen van de wereld. Ook al was er nog geen vergunning aangevraagd voor het ontmantelen van de brug. Dit was begin februari.

Tekst gaat verder onder de foto.

De Hef in Rotterdam. Foto iStock / Kievith

Een half jaar later kwam er een tip binnen op de redactie van Schuttevaer. Want het 127 meter lange superjacht zou niet meer op de werf van Oceanco in Alblasserdam liggen, maar al getransporteerd zijn. De Hef dus niet uit elkaar? En is het superjacht van Bezos echt al verplaatst en waar zijn de torenhoge masten gebleven? Na speurwerk door de redactie werd het verhaal bevestigd. Het superjacht was inderdaad al voorbij De Hef, maar hoe en waar ligt het nu?

Telelens

Bekende havenfotograaf Ries van Wendel de Joode werd naar Pernis gestuurd, want wellicht kon hij vanaf daar een blik werpen op Greenports Rotterdam. Dit was de vermoedelijke werf van bestemming geweest. Op de redactie werd er in spanning gewacht op resultaat. Ries besloot richting de Rotterdamse Waalhaven te trekken, want was op diverse hekken gestuit in Pernis. Wellicht kon hij over het water een blik opvangen van het grootste Nederlandse superjacht in wording. Dat lukte, al moest hij er wel voor op een Duits binnenvaartschip klimmen en de telelens gebruiken.

Tekst gaat verder onder de foto.

Het casco van project Y721 bij Greenport Rotterdam. (Foto Ries van Wendel de Joode voor Schuttevaer)
Het casco van project Y721 bij Greenport Rotterdam. Foto Ries van Wendel de Joode voor Schuttevaer

Op de foto waren geen masten te zien. Gekozen was om deze er af te laten tijdens het transport, dat door Koninklijke van der Wees werd verricht. Daardoor was het mogelijk om het superjacht over de Oude Maas te transporteren. Dat alles gebeurde in het holst van de nacht. De drie masten gingen in de dagen erna, op klaarlichte dag, wel over de Nieuwe Maas. Dat gebeurde liggend en zo was alle ophef voor niets geweest.

Maar het grootste in Nederland gebouwde superjacht aller tijden heeft daarmee niet de aandacht gekregen die het vakmanschap verdient.

Aan de ketting door banden

Het 58,5 meter lange superjacht Phi, gebouwd door Royal Huisman, werd eind maart aan de ketting gelegd door de National Crime Agency (NCA) in het Verenigd Koninkrijk. Uit onderzoek is gebleken dat het jacht eigendom was van een Russische zakenman. De NCA laat weten dat het bewust onduidelijk was gemaakt wie de eigenaar van het 58,50 meter lange superjacht was. ‘Het schip heeft als thuishaven de eilanden van St. Kits en Nevis en voert de Maltese vlag.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Eerder dit jaar werd het in Nederland gebouwde superjacht Phi in Londen in beslag genomen. Foto NCA

Toch is het de NCA gelukt de eigenaar te achterhalen, het bleek om een Russische zakenman te gaan. Die naar verwachting 45 miljoen euro voor Phi heeft neergelegd. ‘Het in beslag nemen van Phi laat zien dat we de zwaarst mogelijke sancties kunnen en willen opleggen.’

Een overzicht van de Nederlandse sancties tegen Rusland van minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken, die een aantal dagen later werd gepubliceerd, wees uit dat ook in Nederland superjachten in de gaten worden gehouden. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat had de jachten in beeld, maar zag geen aanleiding om beslag te leggen op de in aanbouw zijnde schepen. ‘Momenteel is geen sprake van levering, overdracht of export en dus ook niet van een op handen zijnde overtreding vanwege het exportverbod op luxe goederen. Dus is er geen grond of aanleiding voor beslag’, schreef Hoekstra aan de Tweede Kamer.

Roman Abramovitsj

In totaal waren het twintig luxejachten, maar dat zijn jachten tussen de 8,5 meter en de 120 meter. Werven of handelaren mogen de schepen onder verscherpt toezicht niet leveren of overdragen aan andere partijen. De vaartuigen liggen overigens niet letterlijk ‘aan de ketting’. Proefvaarten zijn nog wel toegestaan, maar onder toezicht van de Kustwacht en de Douane. De Britse krant The Guardian meldde destijds dat een superjacht van de Russische miljardair Roman Abramovitsj in Nederland ligt voor onderhoud. De Douane doet geen mededelingen over individuele jachten in verband met de privacywetgeving.

Buiten Nederland waren er eigenaren die hun superjacht naar landen zonder sancties lieten vervoeren. Maar, niet iedereen was op tijd. Zo werden ook in Duitsland en Italië superjachten aan de ketting gelegd.

Schip van het Jaar

Een primeur was er voor Viva van Feadship/Royal van Lent. Als eerste superjacht ooit won het de prestigieuze KNVTS Schip van het Jaar-prijs. De prijs werd maandagavond 7 november in De Doelen in Rotterdam uitgereikt tijdens het jaarlijkse Maritime Awards Gala. Op deze avond worden de belangrijkste maritieme prijzen uitgereikt. En de belangrijkste van die belangrijkste maritieme prijzen ging naar het 94 meter lange en 14 meter brede superjacht.

Tekst gaat verder onder de foto.

Superjacht Viva. Foto Tom van Oossanen

Volgens de jury is de Viva een schip dat ‘van A tot Z uitblinkt in perfectie’. ‘Opvallend zijn de consistente materiaalkeuzes, het uitgekiende ruimtegebruik en de complexe constructies in staal, aluminium en glas. De gebogen ramen die doorlopen over de gehele lengte van de opbouw zijn een technisch hoogstandje. In de machinekamer worden de unieke prestatie en samenwerking van ontwerpers, engineers, bouwers en management onderstreept met een efficiënt, trillingvrij en geluidloos hybride voortstuwingssysteem.’

Lees ook:

Dit zijn de 5 grootste superjachten van Nederland

Duitsers leveren de grootste superjachten in tweede helft 2022