Wereldwijd breedband-internet in 2014

Inmarsat lanceert de komende jaren drie geostationaire VSAT-satellieten om breedband-internet te bieden aan schepen, vliegtuigen en klanten op het land. De zogeheten ‘Global Xpress'-dienst gaat de concurrentie aan met bestaande VSAT-providers, die met hun scherpe prijzen gestaag marktaandeel afsnoepen van Inmarsat.

De huidige vier geostationaire L-band satellieten van Inmarsat; Atlantic Ocean West Region, Atlantic Ocean East Region, Indian Ocean Region en Pacific Ocean Region. (Illustratie Inmarsat)

1/1

Gerelateerd nieuws

Sluizen Terneuzen breken record

VT worstelt zich een plek in Panama

Binnenvaart moet technisch vernieuwen

Verhoging Franse gasolieaccijns

Meer over

Zeevaart

Door Hans Heynen
De kosten voor het opstarten van Global Xpress, waarvoor Boeing de satellieten bouwt, zijn begroot op 1,4 miljard dollar. Inmarsat kan dat uit eigen zak financieren. De terminals worden compact met schotels van 20 tot 60 centimeter. De downloadsnelheid bedraagt maximaal 50 MB per seconde. Het netwerk moet in 2014 operationeel zijn.

• Inmarsat stapt met nieuwe satellieten in VSAT-markt

• ‘Global Xpress wordt sneller en goedkoper' 

Global Xpress gaat in de Ka-band (26.5 tot 40 GHz) opereren. De huidige VSAT-diensten, die providers via satellieten van SES, Eutelsat, Intelsat, Oral en Skynet aanbieden, opereren nu bijna allemaal in de Ku-band (12 to 18 GHz, met schotels van 60 tot 180 cm) of de C-band (4 tot 8 Ghz, met schotels van 240 tot 300 cm).

Groot voordeel van de Ka-band boven deze banden is de mogelijkheid om signalen in een soort honingraatstructuur nauwkeurig over vrij kleine sectoren van de aarde te verdelen. Met deze satellieten kan het frequentieaanbod daardoor beter aan de locale vraag worden aangepast. Wanneer het in een bepaalde sector erg druk is kan frequentieruimte worden overgeheveld van stille sectoren of extra frequentieruimte worden bijgeschakeld. Dat voorkomt dat verbindingen traag worden. Het is te vergelijken met de sectoren van GSM-bakens. Wanneer een baken het heel druk heeft, kan men geen verbinding krijgen of bij mobiel internet gaat de snelheid omlaag. De Ka-band-satelliet hevelt dan vrije ruimte van op aangrenzende gebieden gerichte transponders over naar de overbelaste sector. Ku-band-satellieten kunnen vraag en aanbod niet op deze manier op elkaar afstemmen en dan kan het gebeuren dat een 350 Kb internetverbinding moet worden gedeeld met 100 gebruikers, zodat er niets meer overblijft. Met de Ka-band zet de satelliet dan extra transponders in.

De vier L-band (1 tot 2 GHz) satellieten, waarmee Inmarsat nu de maritieme communicatie verzorgt, blijven straks gewoon in gebruik. De VSAT-satellieten vullen ze aan en vergroten zo de capaciteit, waardoor de L-band satellieten langer in bedrijf kunnen blijven. De huidige L-band satellieten hebben een internetcapaciteit (Fleet Broadband) van zo'n 380 Kb per seconde en verzorgen ook telefoonverbindingen. De verbindingen zijn kwalitatief goed maar wel duurder, evenals de benodigde apparatuur.
Inmarsat hoopt via Global Xpress een flink deel van de snelgroeiende VSAT-markt naar zich toe te trekken. Daar gaat inmiddels 1,4 miljard dollar per jaar in om. Inmarsat wil in 2018 voor 500 miljoen dollar per jaar aan VSAT-internetdiensten verkopen.

Sterk punt
Sterk punt is de wereldwijde dekking die Inmarsat belooft. De huidige VSAT-providers maken gebruik van telecommunicatiesatellieten die vooral op locaties op het land zijn gericht en ook zijn bedoeld voor het doorgeven van tv- en radiosignalen. De footprint, het gebied waar de transponders van de satellieten op zijn gericht, is daarom zodanig dat maritieme VSAT-providers er niet veel verder mee komen dan Noordzee, Oostzee, Middellandse Zee, Zwarte Zee en de Amerikaanse kustgebieden. Op de oceaan hebben de meeste satellieten geen bereik, al is dat wel aan het verschuiven. De nieuwe 3B satelliet van Astra geeft bijvoorbeeld dekking tot de Perzische Golf en de nieuwe Telstar 11N dekt vrijwel de hele Atlantische Oceaan.

SES en Eutelsat gaan in 2011 bovendien in Europa en een aantal andere gebieden Ka-band-diensten aanbieden, al zal dat nog niet voor de maritieme sector zijn. De eigenaars van deze satellieten verdienen hun geld voornamelijk op het land. Bijvoorbeeld in de Oekraïne en omliggende Oost-Europese landen, waar de kabeldichtheid zeer laag is. Toch zal Inmarsat de concurrentie van deze providers op de maritieme markt de komende jaren steeds sterker voelen. Daar komt nog bij dat concurrent Iridium, die wel een werelddekkend satellietnetwerk heeft, bezig is zijn laag boven de aarde cirkelende netwerk van meer dan 60 satellieten te vernieuwen.

Hybride pakketten
Inmarsat hoopt op een VSAT marktaandeel van 500 miljoen in 2018 met de nieuwe dienst. ‘Met Global Xpress zijn we de eerste die wereldwijd breedband internet aanbieden', zegt directeur Rick Medlock van Inmarsat. ‘Global Xpress wordt sneller en goedkoper dan diensten van via de Ku-band opererende providers en gebruikt kleinere en goedkopere terminals. Stel je voor, een 50 Mb verbinding op een schip, met een antenne van 60 cm en een 10 Mb verbinding in een vliegtuig met een antenne van 20 cm. Met Global Xpress kunnen we hybride pakketten aanbieden, waarbij klanten ons L-Band en Ka-band netwerk kunnen gebruiken, wat een ongekend hoge betrouwbaarheid oplevert.'
Die hybride back-up is dan vooral nodig voor de Ka-band. Die is, net als de Ku-band, storingsgevoeliger dan de L-band. De korte golflengtes van deze banden dringen namelijk minder goed door zware regenval en bewolking heen dan de veel langere golven van de L-band.

Binnenvaart
De dalende kosten van satellietcommunicatie kunnen het ook voor sommige binnenvaartschepen lonend maken hierop over te gaan. Met Voice over IP kan voor 6 cent per minuut worden gebeld. Wie met zijn mobiel internationaal belt betaalt nu vaak meer. Een goedkoop VSAT-abonnement kost rond 300 euro per maand. Dan kan men in heel Europa met een snelheid van 1 MB downloaden en 128 KB uploaden.  De benodigde hardware wordt ook steeds goedkoper nu de aantallen en het aantal aanbieders van hardware toenemen. De afgelopen drie jaar zijn er zeker zes Aziatische leveranciers bijgekomen. En wanneer SES-Astra (Astra2Connect ) en Eutelsat (Tooway) volgend jaar met Ka-band (honingraad) dekking in Europa komen zullen de verbindingen beter worden als met de nu nog gebruikte Ku-band.