Hijskraan doet zijn werk bij Eefde

Sluis Eefde schut sinds maandag weer. Het merendeel van de 41 schepen die bijna vijf weken waren opgesloten nadat de sluisdeur aan de IJsselzijde op 3 januari omlaag stortte, heeft maandag en dinsdag het kanaal verlaten.

De Nautictrans mocht maandagochtend als eerste schutten met de noodconstructie op sluis Eefde. (Foto Sander Wels)

1/2

Gerelateerd nieuws

Kruiser overvaren op Volkerak, opvarenden ongedeerd

Amandus zinkt op Markermeer

Beweegbaar deel voor nieuwe Ramspolbrug in N50

Speech Kraaijeveld live op internet

Meer over

Havens en vaarwegen

Door Marja de Vet

De kapotte sluisdeur kreeg als noodoplossing een enorme ombouw, waarmee tijdelijk kan worden geschut. Bedrijven aan het Twentekanaal zijn weer beperkt bereikbaar per binnenschip.

Schippers die in de stremming lagen, kregen in de sluiskolk van Rijkswaterstaat (RWS) een bloemetje, als tegemoetkoming voor alle narigheid. ‘De meesten stelden dat erg op prijs', zegt woordvoerder Jan Huurman. ‘Een enkeling mopperde en op zich konden we ons dat ook wel voorstellen.'

Het eerste schip dat door de sluis voer was de Nautictrans. Dit containerschip lag tijdens het neerstorten van de deur op 3 januari in de sluiskolk. De eerste schutting met de geïmproviseerde installatie vergde een uur, maar daarna ging het sneller en duurde het schutten ongeveer een half uur per schip. Dinsdagmiddag waren 24 van de 41 schepen in stremming door de sluis. Een aantal schepen bleef achter, omdat de eigenaren niet wilden varen in het ijzige kanaal. Twee kleine schepen liggen voorlopig ingevroren in Coevorden. ‘Er is overleg geweest tussen de schippers en de provincie en besloten is het Kanaal Almelo-de Haandrik voorlopig niet te breken', zegt regiocoördinator Anne-Ruth Smink-Scheijgrond van Koninklijke Schuttevaer. 

Twee brekers
Vrijdag werd het ijs wel alvast gebroken tussen Eefde en Delden en op het Zijkanaal naar Almelo. In de havens van Almelo was het ijs 10 centimeter dik en op het kanaal tussen de 3 en 8 centimeter. Zondag was het ijs in Enschede al tussen de 10 en 18 centimeter dik.

Op de Twentekanalen vaart Rijkswaterstaat nu met twee brekers. ‘We hebben er ook nog twee in de omgeving Zwolle-Meppel', zegt Sander Wels van RWS. ‘Voorlopig redden we het hiermee, maar als het blijft doorvriezen gaan we meer brekers inzetten. RWS heeft in totaal acht ijsbrekers.

Portaal
De beschadigde sluisdeur kreeg een ombouw (portaal), die zorgt voor borging. De deur wordt nu met een zware hijskraan gehesen en neergelaten. Op de tijdelijke constructie is een behuizing gemaakt waarin twee mensen zitten die de gehesen sluisdeur telkens borgen. Normaal is er één sluismeester op sluis Eefde actief. Voor de noodvoorziening zet Rijkswaterstaat vier mensen in. Naast de sluismeester zijn dat de kraanmachinist en de twee mensen die controleren of alles veilig verloopt. Er zijn in de hijsdraad schalmen opgenomen waar pennen doorgestoken worden die zo voorkomen dat bij het falen van bijvoorbeeld de kraan-hydrauliek de gehesen deur naar beneden zou kunnen vallen.

Het hijsen verloopt goed, maar de mannen bovenop de constructie hebben het wel koud. ‘Ze zitten in een hokje en kunnen zich warmen, maar toch', zegt Wels. ‘Dinsdagmorgen om kwart voor 6 was het boven in de wind -18 graden Celsius. We hebben toen even getwijfeld of we nog konden doorgaan.'

De tijdelijke hefconstructie blijft in gebruik tot zaterdag 17 maart, dan begint Rijkswaterstaat met het herstel van de schade aan de sluis en is de sluis gestremd tot en met zondag 26 maart. Deze periode is in overleg met het bedrijfsleven gekozen. Dan moet de schade zijn hersteld en is de sluis weer normaal in bedrijf. De duur van het herstel van de schade wordt bepaald door de levertijd van de vier zware, 25 meter lange kettingen, die op maat moeten worden gemaakt.

Schutprocedure
Container Terminal Twente (CTT), Rijkswaterstaat en Koninklijke Schuttevaer hebben gezamenlijk een schutprocedure opgezet. De procedure moet voorkomen dat er onveilige situaties ontstaan rondom de sluis. ‘En dat liep allemaal heel erg goed', zegt Wels. ‘In het verleden was Eefde ook weleens gestremd en dan ontstond er vrij snel chaos aan de IJsselkant voor de sluis. Schepen moesten ankeren op de IJssel. Dat was nu niet zo. De bedrijven hebben het goed met elkaar afgestemd.' Daar komt bij dat het niet zo druk is. Bedrijven als Akzo en CTT kiezen ervoor om tot eind maart nog veel gebruik te gaan maken van vervoer over de weg. ‘Ze hebben nu hun hele systeem op orde en willen dat nog even zo houden tot na de stremming', zegt Smink. Schepen moeten door de ontvangers en verladers aan het Twentekanaal minimaal 24 uur van tevoren worden aangemeld. Deze voormeldingen worden op de site www.portoftwente.com geregistreerd, waarna de sluismeester de regie voor de indeling van de schutvolgorde doet. Dinsdagmiddag verliep de afhandeling bij de sluis echter al zo soepel dat volgens Smink werd overwogen het voormelden weer op te heffen.

VOORMELDINGEN

Waarom een voormelding?
Door de tijdelijke schutsituatie met een grote kraan bij sluis Eefde is het voor eenieders veiligheid noodzakelijk om een goed beeld te hebben van het aantal gewenste schuttingen. Er zijn namelijk slechts een beperkt aantal ligplaatsen beschikbaar nabij sluis Eefde. Deze worden vrijgehouden voor de aangemelde schepen die willen schutten. Ook voor de doorstroming en vlotte, betrouwbare schuttingen is het nodig om voorbereid te schutten. Om teleurstelling of lang wachten te voorkomen is het dus verstandig het schip altijd aan te melden voor een schutting. Indien er voorgemeld is zal de naam van het binnenvaartschip op de lijst verschijnen. De schipper wordt door de sluismeesters op de hoogte gehouden van de voortgang en hun tijdstip van schutten.

Wie doet deze voormelding?
Verschepingen worden door de ontvangende of verschepende bedrijven van het Twentekanaal minimaal 24 uur van tevoren aangemeld, of indien mogelijk zelfs 48 uur of eerder. Deze voormeldingen worden op de site http://www.portoftwente.com/ geregistreerd, waarna de sluismeester de regie voor de indeling van de schutvolgorde doet. Als een schip niet op de voormeldlijst staat neem dan contact op met het bedrijf waar u gaat lossen of laden om dit direct te doen of neem in het uiterste geval contact op met de sluismeester.

Dus ik kan de voormelding niet op de website invullen?
Nee, helaas is dat niet mogelijk. U kunt alleen de voortgang, dagvolgordes en gedane voormeldingen zien op de website.

Wie bepaalt de schutvolgorde?
De bedrijven aan het Twentekanaal geven bij de voormelding aan welk gewenst losmoment ze, bij hen voor de kade, graag zouden willen hebben. Daarnaast geven de bedrijven aan wat de verwachte aankomstdatum en -tijd van het binnenvaartschip is. De sluismeesters doen net als anders de afstemming met de schippers en geven de schutvolgorde aan.

Gaan we voortaan altijd zo voormelden?
Nee. Koninklijke Schuttevaer, de betrokken bedrijven rond het Twentekanaal en Rijkswaterstaat hebben met elkaar afgesproken dat wanneer het schutten ten tijde van de tijdelijke situatie vlekkeloos en vooral ook veilig verloopt we terug gaan naar de oude, vertrouwde situatie van het melden.

AFHANDELING

Ik ben voorgemeld, en nu?
Als een schip is voorgemeld om omhoog te gaan het Twentekanaal in, neemt de schipper contact op met Sluis Eefde als het schip de IJssel bij Arnhem of Kampen binnenkomt. Indien het schip afvarig gaat neemt de schipper contact op met de sluis bij het vertrek vanuit het Twentekanaal.
De sluismeester controleert uw voormelding en merkt u aan als 'beschikbaar voor schutten'. De schipper krijgt advies van de sluismeester of er een ligplaats beschikbaar is nabij de sluis, of dat het verstandiger is om eerder een ligplek te zoeken. Hij zal eventueel al direct een schutvolgorde bekend maken en de eventuele ingeschatte tijd waarop er onder normale omstandigheden geschut zou kunnen worden.

Ik ben voorgemeld en ik zit in de afhandeling, moet ik nu elk kwartier bellen hoe het er voor staat bij de sluis?
Nee, gelukkig niet. Hoe graag we het ook soms anders zouden willen, ook een sluismeester heeft slechts twee oren. 
De sluismeesters weten waar de schepen liggen als ze in de afhandeling staan en zullen de schepen naar hun contactgegevens vragen (telefoonnummer) waarop het schip te bereiken is. Er zal dus een actieve houding zijn van de sluismeesters om de schuttingen gereed te hebben liggen. Schuttevaer en de bedrijven aan het Twentekanaal zullen regelmatig communiceren over de voortgang en status van de schuttingen en Rijkswaterstaat, daar waar nodig is, bijstaan in het aansturen van het afhandelingproces.

Waar kan ik de status en verwachtingen vinden van de schuttingen?
De website http://www.portoftwente.com/ is specifiek bedoeld om zoveel mogelijk transparante communicatie te bieden aan schippers en bedrijven zonder de aandacht te verliezen bij het versnellen en veilig houden van de situatie omtrent de tijdelijke schutsituatie. U kunt op de Dagvolgorde-pagina zien welke schuttingen zijn voorgemeld en hoe de afhandeling er op dit moment uitziet. De praktijk kan zoals altijd weerbarstiger zijn dan de planning, dus wat u ziet op deze website is geen recht, maar een weerspiegeling van de situatie van schuttingen bij sluis Eefde. U kunt op deze manier ook zelf een inschatting maken op basis van uw eigen overwegingen om uw plan te trekken.

Wat zijn die kleurtjes in de dagvolgorde pagina?
Op de dagvolgorde pagina zijn twee tabbladen voor de aangemelde schepen en voormeldingen die er zijn gedaan. Één tabblad voor "Omlaag", waar de afgaande schuttingen opstaan richting de IJssel en één tabblad voor "Omhoog" waar de schuttingen opstaan vanaf de IJssel het Twentekanaal op. De kleur rood geeft aan dat het binnenvaartschip in de afhandeling zit en dus schutgereed is gemeld. De kleur geel geeft aan dat de lichter in schutting ligt in de sluis. De kleur groen geeft aan dat de lichter geschut is en sluis Eefde heeft gepasseerd.

En sluis Delden, moet ik daar rekening houden met beperkingen voor wachten?
Nee, sluis Delden wordt door Rijkswaterstaat ten tijde van de tijdelijke situatie 24-uur bediend, het normale schutregime geldt voor deze sluis. Alleen Sluis Eefde is met de tijdelijke voormelding strikte regie van Rijkswaterstaat.

Alles over de stremming bij Eefde in het dossier

Stuur uw ijsfoto's
De redactie van Schuttevaer verwelkomt foto's van schepen in het ijs. Alle foto's worden, als ze ook maar enigszins geschikt zijn, geplaatst op de website. De mooiste komen in de krant. Mail uw foto's naar redactie@schuttevaer.nl met vermelding van naam fotograaf, plaats en tijdstip van de opname. Om foto's goed te kunnen afdrukken moeten de bestanden een resolutie hebben van tenminste 300 dpi; foto's kleiner dan 500 kB zijn meestal niet geschikt. 

bron: Port of Twente