Scheepsmakelaar ziet opzegtermijn charterschip als drempel bij verkoop

De BBZ, belangenorganisatie voor de beroepszeilvaart, wil volgend jaar in haar nieuwe beleidsplan tot 2015 aandacht besteden aan de samenwerkingscontracten tussen schipper-eigenaren en charterkantoren. Dat zegt directeur Jaap Baalbergen in reactie op een persbericht van de Enkhuizer scheepsmakelaar Ties van Os, waarin die te lange levertijden bij verkoop van schepen aan de kaak stelt.

‘Om een schip te kunnen verkopen moet het allereerst leverbaar zijn. Veel contracten tussen kantoren en schippers in de charterbranche laten die leverbaarheid binnen een redelijke termijn echter niet toe. Dat is weliswaar niet de reden waarom nu weinig wordt verkocht, maar als het erop aankomt betekent "niet leverbaar" ook gewoon "niet verkoopbaar". Dat is een slechte zaak voor een markt waar dringend behoefte is aan doorstroming en verjonging van het eigenarenbestand. Betere doorstroming zou de verkoopwaarde van de schepen en ook de huuromzet kunnen verhogen', betoogt Van Os.

Om zijn betoog te ondersteunen voert hij Caspar Mooyman, oud-directeur van charterkantoor de Zeilvaart in Enkhuizen, ten tonele. Die zegt volgens Van Os dat in zijn tijd elk schip binnen zes maanden werd geleverd, omdat geen enkele partij erbij gebaat is als een schip langer wordt vastgehouden. En hij tekent van Jaap Maks van Frisian Sailing Company op, dat het tegenhouden van ondernemers in hun ontwikkeling slecht is voor het kantoor. ‘Ook de BBZ, bij monde van Jaap Baalbergen, ondersteunt deze beleidsregel. Helaas zijn er ook kantoren waar beschermingsconstructies de regel zijn', stelt Van Os.

Transferperiode
Baalbergens BBZ stak een jaar of twee geleden veel energie in het ontwerp van een standaard samenwerkingscontract. ‘Er zitten drie facetten aan die overdrachtstermijn. Volgens ons is het goed om de samenwerking voor 1 juni op te zeggen, zodat de nieuwe eigenaar er het volgende seizoen mee aan het werk kan. Is er een boeking voor die eerste juni in het volgende jaar, dan moet je daar afspraken over maken. Maar dat soort boekingen zijn er niet veel. Het derde facet is het lastigst; het kantoor moet kunnen anticiperen op de verkoop. Dat pleit voor een transferperiode à la de voetballerij en misschien moet die wel drie maanden duren.'

Natte droom
Baalbergen vindt de klacht van Van Os terecht, maar hoopt wel dat ‘het niet de zoveelste natte droom' wordt. ‘Van Os heeft ervaring met een deal, waarbij de beide eigenaren en de nieuwe vloot het eens waren, maar waarbij de vloot van herkomst er zoveel problemen mee had, dat de deal bijna afketste. De helft van de juridische problemen, die aan de BBZ worden voorgelegd, heeft te maken met contracten. Dus met zaken als agendabeheer, exclusiviteit, klantenbestanden en opzegtermijnen. Daarom hebben wij een voorzet gedaan voor een nieuw contract bij Naupar, dat een opzegtermijn van twaalf maanden hanteerde. Het was de bedoeling dat de ondernemers dat zouden inkoppen, maar die besprekingen zijn naderhand toch afgeketst. We gaan volgend jaar een nieuw beleidsplan schrijven en ik heb Van Os uitgenodigd daarbij mee te denken.'

Naupar-alternatieven
Overigens ziet Baalbergen wel een positieve ontwikkeling bij Naupar. ‘Slurink merkt ook dat de markt verandert en dat de oude contracten daardoor onwerkbaar worden. Ik ben blij dat hij kortgeleden in deze krant drie nieuwe samenwerkingsmodellen introduceerde. Naupar kan de boekingsadministratie voor een zelfstandige verzorgen, kan schepen niet exclusief bemiddelen en kan exclusief bemiddelen.'

Baalbergen is benieuwd hoe ondernemers reageren op de nieuwe, meer coöperatief ingerichte Friese Vloot en Holland Sail. ‘In de Frisian Sailing Company fungeert Maks als een agent en bepalen de eigenaren het beleid en wie erbij mag komen. Daarmee zijn de meeste schippers tevreden.'

Agentuurwet
Volgens Van Os zijn in het verleden de nodige conflicten over de contracten uitgevochten. ‘Op zich zegt dat iets over de kwaliteit van deze overeenkomsten, want je maakt ze tenslotte om onduidelijkheden en ruzie te voorkomen. Alle betrokkenen zijn het erover eens dat de onderliggende wet de Agentuurwet is. Artikel 437 van die wet zegt dat de normale opzegtermijn voor dit soort agentuurovereenkomsten vier tot zes maanden is, afhankelijk van de looptijd van de overeenkomst. Omdat de branche seizoengebonden is, ontkom je er niet aan daar een opzegdatum aan te verbinden. Een goede afspraak is dat deze overeenkomst voor 1 mei moet worden opgezegd om het schip zes maanden later, na het seizoen, vanaf 1 november zonder contracten te kunnen leveren.

‘We zijn het met elkaar eens dat verhuurcontracten moeten worden nageleefd of naar ieders tevredenheid moeten worden gemuteerd op een ander schip. De verkopende schipper betaalt de kosten die deze mutaties teweegbrengen. Dat is de discussie niet.

‘Afhankelijk van de reële schade die een kantoor ondervindt, moet wellicht ook worden onderhandeld over een eventuele schadevergoeding. Het kantoor moet dan wel harde kosten aantonen, waarna de schipper ze afrekent. Dus geen vaste afkoopsom of vermeende schade, maar bijvoorbeeld een nieuwe folder of site en, afhankelijk van het moment, eventueel wat marketingkosten. Gaan de vaste klanten en adressen mee met het schip, dan wordt dat eveneens in alle redelijkheid afgerekend. Harde huurcontracten nakomen, harde onkosten met elkaar regelen en dan na zes maanden het schip leveren. Verkopende eigenaren moeten hun schip binnen een redelijke termijn kunnen leveren. Dat maakt ze beter verkoopbaar en dus waardevoller.'

Heldere datum
Desgevraagd zegt directeur Pouwel Slurink van Naupar de werkwijze van de vroegere Hanzestad Compagnie het beste te vinden. ‘Opzeggen voor 1 april, want dat is het moment dat het kantoor voor het volgende seizoen gaat boeken. Vanaf dat moment vaart de schipper zijn seizoen uit en kan het eventuele nieuwe kantoor de boekingen voor dat volgende seizoen gaan verzorgen. Voor iedereen het duidelijkst. Hollands Glorie doet het net zo, maar werkt met een opzegdatum van 1 januari.'

De regeling in het contract van de Zeilvaart vindt hij minder geslaagd. ‘Daar geldt een opzegtermijn van twaalf maanden, ongeacht de datum. Dat kan dus een gedrocht worden voor beide partijen en afhankelijk van de datum van opzegging leiden tot een afscheid dat twee jaar duurt. Het is niet per se verkeerd om daar iets aan te gaan doen.' (SK)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.