Bleker wil Noordzee niet bemesten

Staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie voelt er niet voor de Noordzee te bemesten met fosfaat. Dat meldt hij in antwoord op vragen van Tweede Kamerlid Karen Gerbrands van de Partij voor de Vrijheid (PVV). Volgens Bleker is het effect van fosfaatbemesting op de platvisproductie onvoorspelbaar en leidt het mogelijk tot negatieve effecten.

Door Erik van Huizen
Gerbrands vindt het onjuist en onredelijk dat de vissers verantwoordelijk worden gehouden voor het teruglopen van de visstand in de Noordzee. Zij wijst Europese milieumaatregelen, die hebben gezorgd voor een sterke afname van de hoeveelheid in zee geloosde fosfaat als grootste boosdoener van de teruglopende visstand aan.

• PVV: ‘Vissers niet oorzaak afname visstand'

Gebrands haalt een rapport uit 1997 aan van de vakgroep Mariene Ecologie van de Universiteit van Groningen. Hierin wordt volgens haar het verband tussen de toenemende afvoer van opgelost fosfaat naar de Noordzee van 1961 tot en met 1981 en de toename van de productie van vis, schaal- en schelpdieren in dezelfde periode bevestigd.

Geen bewijs
Volgens Bleker is er echter geen wetenschappelijk bewijs dat bemesting van de Noordzee de aanwas van schol en tong vergroot. In het door Gerbrands aangehaalde rapport staat volgens de staatssecretaris ook dat er geen direct verband is tussen de fosfaattoename en de hoeveelheid gevangen vis. ‘Volgens de onderzoekers hebben incidentele goede jaarklassen (aanwas) en visserijdruk ook een aanzienlijke invloed op de visbestanden en de aanlandingen. In dit verband wordt ook de zeewatertemperatuur genoemd. De huidige wetenschappers onderschrijven dit nog steeds. Uit onderzoek uit 2007 van Imares, LEI en NIOZ blijkt dat de verwachte opbrengsten van bemesting met fosfaat relatief beperkt zijn, de kosten voor de overheid hoog en dat het mogelijk risico's met zich meebrengt voor het ecosysteem, andere gebruikers en voor de buurlanden.'

Geen proef
Gerbrands vroeg Bleker met het oog op de slechte economische situatie van de vissers op proef de Noordzee op kleine schaal te bemesten met fosfaat. Maar volgens Bleker wordt de economische situatie van de vissers niet alleen bepaald door de omvang van de vangsten. ‘Er zijn veel factoren die de productiviteit van de visbestanden beïnvloeden. Simpele oorzaak-gevolg-relaties zijn niet te geven. Het Noordzee ecosysteem is daarvoor te complex.

• ‘Positief effect fosfaat staat niet vast' 

Wel constateer ik dat de visserijdruk in de jaren ‘80 en ‘90 van de vorige eeuw veel te hoog was en buiten biologisch veilige grenzen lag voor onder meer kabeljauw, schol en tong. De beperking van de capaciteit en reductie van quota en zeedagen door meerjarenplannen, technische maatregelen, innovatie en andere maatregelen, heeft geleid tot een ommekeer in de vistrends. Het gaat door de bank genomen goed tot zeer goed met de commerciële Noordzeevisbestanden. Een uitzondering is kabeljauw, maar ook dat bestand groeit weer langzaam.'