De-escalatie in de Rode Zee

Nederland steunt Amerikaans-Britse aanval op Houthi’s

De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben in de nacht van donderdag op vrijdag luchtaanvallen uitgevoerd op doelen van de Houthi’s in Jemen. Nederland heeft ‘niet-operationele militaire steun’ verleend aan de gezamenlijke aanval, zeggen ministers Hanke Bruins Slot (Buitenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie) vrijdagochtend in een brief aan de Tweede Kamer.

Aanval UK en VS op Houthi's in Jemen
De British Royal Air Force lanceerde vannacht vier RAF Typhoons, met als doel de Houthi-rebellen in Jemen. EPA/SGT LEE GODDARD/BRITISH ROYAL AIR FORCE
Lees hier meer over de situatie op de Rode Zee.

Het Verenigd Koninkrijk heeft nu geen plannen voor verdere aanvallen op de Houthi-rebellen in Jemen, zegt de Britse minister van Strijdkrachten James Heappey tegen de BBC. ‘Afgelopen nacht was een beperkte, proportionele en noodzakelijke reactie.’

Politieke steun

De Nederlandse steun bestaat volgens de brief uit ‘de inzet van één stafofficier’. Ook is er sprake van politieke steun. Het gaat volgens de brief van beide ministers om een ‘kortdurende en beperkte operatie’. Mochten de VS daarna nog om meer steun van Nederland vragen, dan wordt dat verzoek opnieuw gewogen, schrijven Bruins Slot en Ollongren.

Het beoogde en verwachte effect van de Amerikaans-Britse operatie is ‘de-escalatie in de Rode Zee, omdat deze de militaire capaciteiten van de Houthi’s verzwakt en verdere aanvallen ontmoedigt’, aldus de ministers. Ze verwachten ook dat het risico op een ‘regionale escalatie’ wordt verkleind.

‘Tegelijkertijd moet rekening gehouden worden met het scenario dat de aanvallen doorgaan, het conflict in de regio verder escaleert en er gevolgen zijn voor de Nederlandse positie en belangen in de regio. Mogelijk zal de VS dan vervolgacties voorstellen. Nederland zal de betrokkenheid daarbij zoals gezegd opnieuw afwegen.’

De ministers hebben besloten te voldoen aan het Amerikaans-Britse verzoek om steun in verband met de Nederlandse aanwezigheid en belangen in de regio. De Kamer was van tevoren niet op de hoogte gebracht ‘gezien de vertrouwelijkheid van deze operatie’, schrijven Bruins Slot en Ollongren. Volgens hen zijn de Houthi’s verschillende keren opgeroepen te stoppen met hun gewapende aanvallen op schepen in de Rode Zee.

Rutte op X

‘Nederland als van oudsher zeevarend land hecht enorm aan het recht op vrije doorvaart en steunt deze gerichte operatie’, schrijft demissionair premier Mark Rutte op X. De aanvallen die de Houthi’s uitvoeren op schepen in de Rode Zee zijn volgens hem ‘een duidelijke schending van het internationaal recht en vormen een bedreiging voor maritiem personeel en handelsstromen’.

‘Het Amerikaans-Britse optreden is gebaseerd op het recht op zelfverdediging, heeft als doel het beschermen van de vrije doorvaart en richt zich op de-escalatie’, schrijft hij verder.

Volgens Rutte ging het om precisieaanvallen, gericht op het uitschakelen van onder meer lanceerplatforms en raketinstallaties die de Houthi’s gebruiken om schepen op de Rode Zee mee aan te vallen.

Explosies

Het is de eerste keer dat de door Iran gesteunde groep die de internationale scheepvaart in de Rode Zee ontwricht als reactie op de oorlog in de Gazastrook, wordt aangevallen.

Getuigen melden aan Reuters verschillende explosies in de Jemenitische hoofdstad Sanaa. Volgens berichten in plaatselijke media is ook de internationale luchthaven van havenstad Hodeida getroffen. Volgens CNN worden de aanvallen uitgevoerd op westelijk Jemen door Amerikaanse en Britse vliegtuigen en Amerikaanse marineschepen in de Rode Zee die raketten lanceren.

Amerikaanse defensiejournalisten melden op X dat er onder meer trainingsfaciliteiten en drone-opslagplaatsen worden bestookt.

De Houthi-rebellen, die het grootste deel van Jemen controleren, hebben het gemunt op de scheepvaartroutes van de Rode Zee om hun steun te betuigen aan de Palestijnse groepering Hamas. De aanvallen hebben de internationale handel ontwricht op de belangrijkste route tussen Europa en Azië, die ongeveer 15 procent van het wereldwijde scheepvaartverkeer vertegenwoordigt.