B) Verbetering marktbewustzijn en positie in de logistieke keten

Het wegtransport kan voor met name de kleine binnenvaart een bedreiging vormen. De kansen voor de kleine binnenvaart als alternatief voor het wegvervoer mogen bij verladers nog sterker benadrukt worden. Hierbij passen aspecten als veiligheid, bereikbaarheid, milieuvriendelijkheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Het kleine schip heeft ondanks deze gezonde concurrentie meer dan voldoende marktkansen in verschillende sectoren. Verladers hebben vraag naar kleine schepen. Het is dan ook de vraag hoe de kleine binnenvaart in de toekomst (met de groei in het goederenvervoer) op een gezonde manier in de gewenste vraag kan faciliteren. Het beschikbaar houden van havens en natte toegangswegen (< klasse 4) langs de haarvaten van ons vaarwegstelsel moet hierbij het uitgangspunt zijn. Dit vraagt om een voortzetting van de lobby (m.n. door de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens) bij overheden op alle niveaus. Verkenningen van nieuwe vervoersconcepten (zoals agroship, waterslag) in kansrijke sectoren zal verdergaand ondersteund moeten worden door de branche en inhoudelijk voortgezet kunnen worden door het nieuwe Expertise- en Innovatiecentrum voor de Binnenvaart (EICB).

Een gezonde exploitatie en toekomst voor kleine schepen vraagt ook om een dialoog met het verladend bedrijfsleven over de noodzakelijke verhoging van vrachtprijzen en samenwerking tussen partijen (verladers en vervoerders) in de logistieke keten. Gezamenlijke afspraken tussen verladers en de binnenvaartbranche worden concreet vastgelegd. De mogelijkheid hiertoe moet worden verkend. Bij samenwerking binnen de logistieke keten kan specifiek worden ingezet op concrete maatregelen die de beschikbaarheid van kleine schepen voor de kernactiviteit (transport op vaarwegen tot en met klasse 4) vergroten (bijvoorbeeld door het voorkomen van segmentering, leegvaart, wachttijden, het kleine schip als opslagfaciliteit en de inzet van kleine schepen op grote vaarwegen).

Naast samenwerking met verladers en andere partijen in de logistieke keten is samenwerking tussen binnenvaartondernemers een goede oplossing om de afhankelijkheid van derden te verkleinen en de kracht en het marktbewustzijn van ondernemingen op kleine schepen te vergroten. Samenwerking ontwikkelt het kostprijsbewustzijn12 bij binnenvaartondernemers, bespaart kosten door gezamenlijke inkoop van producten en diensten, vergroot de servicegerichtheid (professionaliteit, continuïteit en betrouwbaarheid) richting verladers en ontwikkelt ambitie om (samen met anderen) kleine schepen nieuw te bouwen. Door samenwerking wordt over de eigen grenzen heen gekeken en geprofiteerd van elkaars kennis en kunde. Zo komen bijvoorbeeld ook eerder gunstigere alternatieven voor (technische) investeringen in beeld.

Het is bijzonder moeilijk om samenwerking in de bestaande vloot tussen binnenvaartondernemers op kleine schepen vorm te geven. In essentie zijn binnenvaartondernemers elkaars concurrenten. Binnen de branche zou gedefinieerd moeten worden op welke onderdelen binnenvaartondernemers in eerste instantie niet concurreren en welke samenwerkingsvormen en -mogelijkheden kansrijk zijn. Binnen het SBIR-programma is de vormgeving van nieuwe ondernemersvormen op het kleine schip al aan de orde gekomen. Een verkenning naar aanvullende samenwerkingsvormen tussen ondernemers op kleine schepen strekt tot de aanbeveling.

Samengevat zijn concrete acties:
- Imagoverbetering kleine schepen bij verladers (uitwerking in onderdeel G)
- Verkenning nieuwe vervoersconcepten in kansrijke sectoren continueren
- Voortzetten lobby beschikbaarheid havens en natte toegangswegen (< klasse 4)

- De mogelijkheid verkennen voor het maken van afspraken tussen verladers en de binnenvaartbranche
- Verkenning samenwerkingsvormen en samenwerkingmogelijkheden tussen ondernemers op kleine schepen
- Om het kostprijsbewustzijn op bedrijfsindividueel niveau te vergroten zijn speciale ondersteunende (computer)programma's beschikbaar. Een onderdeel van kostprijsbewust ondernemen is het verlagen van de exploitatiekosten.

Lees ook:
A) Realisatie van nieuwe instroom van ondernemers en personeel
C) Stimuleren van nieuwbouw en innovatie
D) Aanpassing van financieringsvoorwaarden en fiscale maatregelen
E) Aanpassing van wet- en regelgeving
F) Verbetering sociale omstandigheden
G) Imagoverbetering

Meer over het rapport klein schip in het dossier