Tankvaart vraagt Europa 20 miljoen uit sloopfonds

EBU en ESO, de beide Europese koepelorganisaties voor de binnenvaart, zijn het eens over de besteding van circa twintig miljoen euro voor de tankvaart uit de reservefondsen. Ze gaan de Europese Commissie voorstellen het geld vrij te geven voor de uitfasering van oudere enkelwandige tankers. Dat bleek vorige week woensdag in Straatsburg tijdens een tankvaartconferentie van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR). Naar verluidt zal de CCR het voorstel van een positief advies voorzien.

‘Voor schippers die klasse moeten maken, kan een bijdrage uit de reservefondsen net het duwtje zijn naar bedrijfsbeëindiging', denkt voorzitter Ronald Versloot van OPTO, de overleggroep van particuliere tankvaartondernemers in CBRB en EBU. Hij is positief over de uitkomsten van de conferentie in Straatsburg, evenals Karel Verberght die erbij was namens de Belgische binnenvaartorganisatie VBR en ESO. Verberght heeft gepleit voor een uitfasering op natuurlijke wijze tot eind 2018, als vrijwel alle tankvaart dubbelwandig moet zijn.

‘Alle marktpartijen, zowel verladers als vervoerders, hebben belang bij dubbelwandig via nieuwbouw en ombouw, en sloop of export van de onderste tankers in de rij', zegt Verberght. ‘Belangrijk is dat zoveel mogelijk tankvaartondernemers de kans krijgen op een langzaam rijdende trein te springen. Deze ondernemers zullen we hard nodig hebben. We moeten er dus alles aan doen om ze met hun praktijkervaring, specialisatie en vakmanschap voor de bedrijfstak te behouden.'

Conjunctureel
Van crisis in de tankvaart lijkt voorlopig nog geen sprake, de teruggang is seizoensgebonden. Er is, zo blijkt uit de CCR-marktobservatie, minder vervoer van chemicaliën, maar de C-tankschepen kunnen flexibel overschakelen op het vervoer van mineralen. Van de vervoersvraag is 25% chemie voor dubbelwandige schepen. Van de 70% vraag in de sfeer van minerale lading mag vanaf 31 december 2015 zo'n 24% alleen nog worden vervoerd in dubbelwandige tankers; dat geldt voor nog eens 42% vanaf 31 december 2018. Minder dan 10% van de vervoersvraag mag op den duur nog in enkelwandige tankers worden vervoerd.

De gemotoriseerde tankvloot is sinds 2002 sterk gegroeid in capaciteit: met 40% groeide het tonnage naar 2,26 miljoen ton. Het aantal motortankschepen is stabiel rond de 1375. Ongeveer de helft van de vloot is inmiddels dubbelwandig en vertegenwoordigt 55-60% van de capaciteit. Zo'n 44% van de schepen en 61% van de capaciteit is jonger dan dertig jaar, 34% van de schepen en 50% van de capaciteit is jonger dan twintig jaar.

Klant bedienen
‘Met wat nu nog aan nieuwbouw in de pijplijn zit, moeten we de klant tot 2018 ruim kunnen bedienen', zei Versloot een paar dagen na de Straatsburgse conferentie. ‘Realiseer je dat we zitten met een dubbele tankvloot zolang nog niet alle enkelwandige tankers zijn uitgefaseerd.' Jean-Paul Weber van het CCR-secretariaat liet in een grafiek zien dat sinds 2003 (begin van de index op 100) de ontwikkeling van de tankvlootcapaciteit (nu index 132) steeds verder uitloopt op die van het vervoerde volume (nu index 95). Dat heeft in de afgelopen jaren al geleid tot een forse onderbenutting van tankschepen en zo'n 37% (32+5) overcapaciteit. In Straatsburg werd de conclusie getrokken dat wanneer de wachttijden bij raffinaderijen zouden verdwijnen, de nu nog conjuncturele overcapaciteit op slag zou veranderen in een structurele overcapaciteit. Die wachttijden zijn het gevolg van exportorders naar bestemmingen buiten Europa, maar volgens een in Straatsburg aanwezige verlader gaat die export verminderen en kan vervolgens de vloot beter worden ingezet.

Technische eisen
Voorzitter dr Gunther Jaegers van de Europese binnenvaartorganisatie EBU rekende tijdens de conferentie voor dat met twintig miljoen euro uit de reservefondsen de helft van de 400 enkelwandige tankschepen uit de markt gehaald kan worden. Vanwege de beperkende CCR-overgangsmaatregelen is ombouw van enkelwandige tankschepen naar Type N-dubbelwandig voor zo'n veertig tankers gebouwd vanaf 1971 mogelijk. Bij versoepeling van de eisen zou vrijwel de hele tankvloot dubbelwandig kunnen worden zonder dat er tussen 2010 en 2018 nog extra tankvaarttonnage wordt toegevoegd, buiten de circa 200 nieuwbouwtankers die volgens ingewijden nog onderweg zijn.

Zo'n versoepeling is niet ondenkbaar, bleek uit de woorden van CCR-vertegenwoordiger Erwin Fessmann. Hij reageerde op de pleidooien van Jaegers en Verberght met de aankondiging dat de CCR van plan is de technische eisen voor ombouw van enkelwandig naar Type N-dubbelwandig inderdaad te versoepelen vanaf 2011, bij de overgang van ADNR naar ADN. Aan een definitieve tekst wordt nog gewerkt, maar het zou erop neerkomen dat alleen de ladingzone aan de nieuwe eisen moet voldoen.

Vertegenwoordigers van banken gaven in Straatsburg aan dat er voor nieuwbouwschepen momenteel vrijwel geen afnemers zijn te vinden. Ook al omdat banken tegenwoordig 20 tot 30% eigen vermogen vragen bij financiering.