E) Aanpassing van wet- en regelgeving

Om de positie van kleine schepen te verbeteren kunnen oplossingen gevonden worden in de aanpassing van wet- en regelgeving. Het betreft dan aanpassingen in de Binnenvaartwet, de Binnenschepenwet en het bijbehorende besluit Vaarbewijzen, de wet en het bijbehorende besluit Vaartijden en Bemanningssterkte Binnenvaart en Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn.

Volgens het Ministerie van Verkeer & Waterstaat wordt begin 2009 de Binnenvaartwet ingevoerd die voor schippers op spitsen perspectief biedt op een aanpassing van de vaartijdeis. Onder deze Binnenvaartwet zal een nieuw vaarbewijs worden ingevoerd, het zgn. beperkt vaarbewijs voor alle schepen met een afmeting tussen 25 en 40 meter. Ook wordt door het Ministerie nagedacht over een praktijkexamen wat de benodigde vaartijd voor spitsen met twee jaar kan verkorten (1 jaar varen, praktijkexamen en 1 jaar varen).

De definitie van het kleine schip is echter breder dan de spitsenmarkt waardoor ook ingezet moet worden op de aanpassing van wet- en regelgeving inzake de vaartijdverkorting voor de totale doelgroep (kleine schepen tot 86 meter), uiteraard binnen veilige randvoorwaarden.

In de zeevaart wordt met betrekking tot de winstbelasting een vaste tonnagetax gehanteerd en met betrekking tot de loonbelasting geldt een afdrachtsvermindering. Om de exploitatiekosten van het kleine schip te verlagen kan het oprekken van de grens voor eenmansvaart een oplossing zijn. Eenmansvaart is nu onder voorwaarden14 toegestaan

en in 2005 hadden ca. 300 schepen deze uitzonderingsbepaling in bezit. Het oprekken van de lengtegrens brengt naar verwachting een marginale verandering. Jonge of nieuwe dure schepen zijn in deze exploitatiewijze waarschijnlijk niet rendabel. In een verkenning moet worden vastgesteld hoeveel schepen, en met welke reden, van deze uitzonderingregeling eenmansvaart nu en in de toekomst gebruik zullen maken. Tegelijk moet worden aangetoond dat het in de praktijk werkbaar is (proef) en welke randvoorwaarden nodig zijn (bijvoorbeeld een minimale technische inrichting, voldoende ligplaatsen e.d.).

Naast het oprekken van de grens voor eenmansvaart verdient ook de verkenning naar de inzet van een deksman of lichtmatroos (i.p.v. matroos) in combinatie met een schipper op schepen tot 70 meter aandacht. Naast vaartijdverkorting een aanpassing van het besluit Vaartijden en Bemanningssterkte Binnenvaart zal voor kleine schepen duidelijkheid moeten worden gegeven over de afloop van de overgangsbepaling (RiLi, artikel 24.04, lid 4). Niet alleen bij de marktpartijen (schippers, toeleveranciers, financiers etc.) maar ook bij de branchepartijen en toezichthouders bestaat nog geen eenduidig beeld over de toepassing van de hardheidsclausule en alternatieve mogelijkheden om met eenvoudige investeringen toch aan nieuwe technische eisen te kunnen voldoen. Om de technische aanpassing van bestaande kleine schepen te bevorderen kan een Moderniseringsprogramma onderzoek, expertise en metingen en eventueel de daadwerkelijke investering door individuele ondernemers ondersteunen. De opzet en de daadwerkelijke invulling van de ondersteuningsvoorwaarden binnen dit programma moeten nog verkend worden. Vooruitlopend op deze verkenning lijkt tenminste het onderzoek naar geluidsreducerende maatregelen geschikt om binnen dit programma mee te nemen.

Samengevat zijn concrete acties:
- Vaartijdverkorting nieuwe instromers op kleine schepen
- Verkenning oprekken lengtegrens eenmansvaart op kleine schepen
- Verkenning inzet deksman of lichtmatroos (i.p.v. matroos) op schepen tot 70 meter (raakvlak met onderdeel A)
- Communicatie over afloop overgangsbepaling (ROSR 24.04), toepassing hardheidsclausule en alternatieve mogelijkheden voor technische investeringen.
- Verkenning opzet en invulling randvoorwaarden Moderniseringsprogramma.

Lees ook:
A) Realisatie van nieuwe instroom van ondernemers en personeel
B) Verbetering marktbewustzijn en positie in de logistieke keten
C) Stimuleren van nieuwbouw en innovatie
D) Aanpassing van financieringsvoorwaarden en fiscale maatregelen
F) Verbetering sociale omstandigheden
G) Imagoverbetering

Meer over het rapport klein schip in het dossier