‘Het staalfeest is over'

De Duitse staalproducenten zijn al voorzichtig optimistisch. Zij denken dat de staalmarkt tegen de zomer uitgebodemd kan zijn, wat niet wegneemt dat 2009 een zwaar jaar wordt. Maar de Europese staalhandelaren geloven niets van een licht herstel. Wie krijgt er gelijk?

Nico Reuter van ArcelorMittal: productie blijft ook na de zomer beduidend lager dan in 2008.

1/1

Gerelateerd nieuws

Samenwerkende ondernemers brengen vier nieuwbouwtankers in de vaart

Aan de reis: Tarieven langzaam omhoog

Zeevrachtenmarkt: Wisselvallige markt capesizers

Russen stimuleren kiellegging van expeditieschip Willem Barentsz

Meer over

Actueel

Animositeit was er onbetwist aan het begin van de dertiende Stahlmarkt 2009 in Düsseldorf. De tweedaagse conferentie, georganiseerd door de Duitse zakenkrant Handelsblatt, brengt elk jaar staalproducenten, handelaren en staalverwerkers bij elkaar. Vooral de laatste twee zijn momenteel somber over de marktontwikkelingen. Zo stelt Jürgen Nusser, president van de Europese staalcentra verenigd in de EASSC en tevens vice-president van de staaldistributeurs verenigd in Eurometal, dat de eerste maanden van dit jaar zijn net zo catastrofaal zijn verlopen als de laatste van 2008. ‘De steelparty is over. Wie de vrije val moet stoppen, blijft vooralsnog onbeantwoord. De recessie wordt misschien de langste van na de oorlog. Elke dag stijgt de kans daarop.'

Kritiek

De voorman van de Europese staalhandelaren richtte zijn pijlen op de staalproducenten, op de conferentie onder meer aanwezig in de persoon van Hans Jürgen Kerkhoff, president van Stahl, de Duitse producentenvereniging. Nusser vindt dat de staalfabrikanten de kredietcrisis als alibi gebruiken voor het ineen storten van de wereldwijde staalmarkt. De conjuncturele neergang was volgens hem echter al eerder ingezet. Maar bovenal vindt Nusser dat de staalproducenten mede schuldig zijn. ‘Het voorraadbeheer bij de fabrikanten om werkkapitaal te verminderen en de volatiele prijzen sinds 2007 hebben de neergang van de cyclus versterkt.'

Het effect daarvan is zichtbaar in de dramatische cijfers van de Europese staalcentra en -distributeurs. In de lokale handel - met name gericht op staal voor de bouw - is dit jaar de omzet wereldwijd dertig procent  gedaald, de prijs is gezakt tot gemiddeld 200 dollar per ton. Bij de staalcentra is de situatie nog erger. Zij hebben in januari 47 procent minder verkocht dan in december, toen ze al dik vijftig procent minder verkochten. ‘De voorraden dalen bij de staalcentra, maar desondanks reiken die nog tot ver in dit jaar', pakt Jürgen Nusser nog een cijfer om de malaise te illustreren.

Zelfmoord
Wat Nusser de producenten vooral kwalijk neemt is, dat ze vorig jaar terwijl de conjuncturele groei wereldwijd al aan het afnemen was de prijzen zijn blijven verhogen; zelfs contracten hebben opengebroken. ‘Dat was zelfmoord. Wanneer leert de staalindustrie nu eens dat we met economische cycli te maken hebben? Alleen de productie van staal genereert nog geen gebruik.'

Ook de leveranciers van de grondstoffen voor de staalindustrie hielden volgens hem te lang vast aan de hoge prijzen. IJzererts was volgens hem in maart nog niet goedkoper. ‘Ondanks dat we nu de normale prijscyclus van staal zien. Dat is fout.'

Herstel
Hans Jürgen Kerkhoff wilde noch tijdens de Handelsblattconferentie noch tijdens de persconferentie daarna ingaan op de prijsontwikkelingen. Volgens hem is dat iets van de individuele staalproducenten, waar de vereniging Stahl verre van blijft. Hij is het echter niet eens met de verwijten van de kant van de handelaren. Niemand heeft deze crisis zien aankomen. Dat de daling zo fors is, komt volgens hem mede doordat opkomende landen als China en India eveneens zijn getroffen. Jarenlang hebben zij de groei aangewakkerd. Toen de groei naar normale tempo's zou gaan zakken, is er de financiële crisis overheen gekomen.

In de eerste maanden van dit jaar hebben de producenten nog geen verbetering gezien. ‘De daling heeft eerder aan tempo gewonnen.' Toch is de Stahl-president voorzichtig optimistisch, hoewel bij benadrukt meerdere slagen om de arm te houden. ‘Je merkt dat de hele keten voorraden aanpast. Alles wijst erop dat die trend zich voortzet. Maar we hebben ook signalen dat de bodem in het tweede kwartaal wordt bereikt en we de tweede helft van het jaar een voorzichtig herstel zullen zien', zegt Kerkhoff. Daarmee toont hij zich iets optimistischer dan zijn collega Wuppermann, directeur van het Stahl-institut een maand eerder. Hij zei toen nog geen herstel te zien voor de zomer van 2010.

Twijfels over China
Kerkhoff gaat er nu vanuit dat de voorraadafbouw de komende maanden afneemt en de maatregelen die de verschillende regeringen hebben genomen effect gaan sorteren. Echte prognoses wil hij echter nog niet geven. Verder dan een bandbreedte voor de Duitse staalproductie van 35 tot 37 miljoen ton - het niveau dat in 1993 voor het laatst werd gezien - gaat hij niet. Hij zegt verder sceptisch te zijn over de positieve signalen uit de Chinese staalindustrie, eerder dit jaar. Kerkhoff betwijfelt of die kloppen en duurzaam zijn. Eurometal-president Nusser verwacht dat het afbouwen van de voorraden door de hele keten lang zal duren. ‘De voorraden bij verwerkers waren namelijk het grootst op het hoogtepunt van de markt. Naarmate ze minder te doen hebben, zal de afbouw langer duren.'

ArcelorMittal-topman Nico Reuter, vicepresident Long Carbon Europe, zit meer op een lijn met Kerkhoff. Hij verwacht dat de staalproductie in de eerste maanden van dit jaar uitbodemt. Maar van een echt herstel zal daarna volgens hem nauwelijks sprake zijn, want bij ArcelorMittal rekent men erop dat de productie in de tweede helft van dit jaar vijftien tot twintig procent onder het niveau van 2009 zal liggen. ‘De eerste effecten van de stimuleringsmaatregelen van de overheden zullen pas in het laatste kwartaal van dit jaar zichtbaar worden.'

Dumpen in Europa
Zowel de producenten als handelaren waarschuwen dat de Europese staalmarkt moet oppassen niet het speelveld te worden voor niet-Europese partijen die elders in de wereld hun markt zien verdwijnen, bijvoorbeeld door protectionisme (denk aan de Buy America Act in de Verenigde Staten) of door de ingezakte binnenlandse markt, bijvoorbeeld in Rusland waar de staalmarkt door het snel inzakken van de roebel vrijwel stilligt. Hans Jürgen Kerkhoff waarschuwt voor oneerlijke handel. Volgens hem maken landen als India nu misbruik van WTO-instrumenten om anti-dumpingonderzoeken te starten of om importheffingen op te leggen. Ook Rusland speelt met die gedachte. ‘Als dat lukt, dan zal veel staal dat elders niet meer kan worden afgezet in Europa komen. Nu zal Europa moeten laten zien te kunnen handelen in dit soort situaties. De politiek mag niet toestaan dat wij het depot worden voor de structurele problemen van andere landen.'

Franc Coenen

Meer over de beurs Construction & Shipping Industry in het dossier

Eens weg, blijft weg

Eurometal-president Jürgen Nusser had eigenlijk een gitzwarte boodschap voor de deelnemers aan de conferentie Stahlmarkt 2009. Wie de conjunctuurcycli van de voorbije decennia bestudeert, ziet volgens hem dat het herstel in de Europese industrie nooit meer het niveau van voor de recessie haalt. ‘Elke recessie in de verzadigde markten gaat sneller. En bij het herstel komt de industrie niet meer terug op het oude niveau.'

Nusser zei dit vooral in het licht van de discussie of Opel moet worden gered. ‘Als de politiek Opel nu in de regen laat staan, komt het concern nooit meer terug. Ook niet als de economie gaat herstellen.' De staalhandelaar zou het overigens betreuren als de politiek wel tientallen tot honderden miljarden steekt in de banken, maar niet bereid is enkele miljarden te investeren om belangrijke industriële concerns overeind te houden.

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.