Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Henry Platje verzamelt ‘binnenvaartnostalgie'

GILDEHAUS

Henry Platje (67) is een van de mannen die onlangs de Damco-reünie in Gorinchem organiseerden. Zelf voer hij zes jaar bij Damco en hij is nog tot op de dag van vandaag dagelijks bezig met de rederij, die in 1973 als zelfstandig bedrijf ophield te bestaan.

1 / 2
Het documentatiecentrum van ‘Museum Platje'. Op het linker scherm de Lorelei met de Damco 19 in de opvaart. Rechts een lijst met oud-werknemers. Rechts van de rode lijn staat ‘gevoelige informatie'. (Foto Willem de Niet)

Het documentatiecentrum van ‘Museum Platje'. Op het linker scherm de Lorelei met de Damco 19 in de opvaart. Rechts een lijst met oud-werknemers. Rechts van de rode lijn staat ‘gevoelige informatie'. (Foto Willem de Niet)

  • Museum in Gildehaus op afspraak geopend

  • Meer dan 200.000 foto's en kaarten

Door Willem de Niet
In zijn werkkamer in het Duitse Gildehaus tonen twee computerschermen, als ze even in rust zijn, de Lorelei en een Damco schip. De computers bevatten een onvoorstelbare schat aan binnenvaartfoto's en Damco-data. Gegevens van zo'n 4000 mensen die ooit bij Damco werkten. Het aantal opgeslagen foto's overstijgt de 300.000. Daaronder circa 3500 foto's van Damco-schepen waarvan 3000 verschillende.

‘Veel foto's zijn twee keer opgeslagen. Een onder de naam van het schip, een tweede onder de naam van de werf waar het schip op het moment van het maken van de foto lag. En dan staan ze ook nog eens op meerdere harde schijven, want stel je voor dat er een computer crasht. Hoe lang ik hier zit? Vijf à zes uur per dag. Tja, je mag het een verslaving noemen', zegt Platje, die bij Damco terechtkwam omdat zijn vader en een oom er ook voeren.

Damco 145
Zijn eerste(vakantie)reisje, maakt hij als leerling van de Oranje Nassau binnenvaartschool in Delfzijl op een tanker van Van Ommeren. ‘De tankvaart vond ik niks. Je lag te vaak op ongezellige plekken.' Toen hij van school ging, kon hij zelf kiezen waarheen. ‘Ik volgde de opleiding zonder verplichtingen jegens een rederij. Voor andere jongens werd de opleiding door een rederij betaald en daar moesten ze dan ook beginnen met varen.

'Op aanraden van mijn vader solliciteerde ik bij Damco. Nou ja, solliciteerde, ik belde op om te vragen of ze werk hadden. Dat hadden ze, op de Damco 145, die in Papendrecht lag. En of ik er maar spoorslags heen wilde gaan. Dus reisde ik de volgende dag met het spoor van Groningen naar Dordrecht, waar het pontje me in Papendrecht afzette. Daar trof ik een verlaten Damco 145 aan.

'En daar stond ik dus, als 16-jarige jongen. Voor het eerst op eigen benen. Met mijn kleren, een paar laarzen, een regenpak, handschoenen en wanten. Daar had mijn vader me 100 gulden voor meegegeven. Gelukkig zag ik een eindje verderop nog een Damco-schip en daar mocht ik de nacht doorbrengen. De volgende dag kwam ik bij schipper Leen Vermeulen aan boord. Fantastische man, waarmee ik door de jaren heen, tot zijn overlijden een paar jaar geleden, contact heb gehouden. Leen ging later naar het KOF, varen op de Prinses Irene. Mijn zoon Maurice heeft nog les van hem gehad.'

Aan de wal
In 1974, kort nadat oudste zoon Maurice was geboren, stopte Platje al met varen. ‘We wilden een gezinnetje opbouwen. Ik was teveel van huis, je kent dat wel. Wat ik ben gaan doen? Eerst van alles. In de bouw en cafetariahouder om maar wat te noemen. Maar de laatste 25 jaar van mijn werkzame leven zat ik in het gebouwenbeheer in het onderwijs. Grofweg van Zwolle tot Enschede.'

Damco en de binnenvaart werden lange tijd naar de achtergrond verdreven. Tot 12 jaar geleden. ‘Natuurlijk keek ik weleens naar schepen, maakte weleens een foto, maar toen werd het serieus. Ging foto's maken en verzamelen. Niet alleen van Damco. Eigenlijk van alle nostalgie in de binnenvaart. Ik pluk foto's van internet en koop foto's uit erfenissen. Hoeveel foto's ik inmiddels heb? Zal even kijken...'

Op het scherm verschijnt het onwaarschijnlijke getal van ruim 300.000. ‘Maar dat komt omdat er heel veel, net als bij de Damco-foto's, dubbel zijn opgeslagen. Ga maar uit van 200.000 unieke foto's.

Personalia
Platje is ook al jaren bezig met het verzamelen van namen en andere informatie van personeelsleden van Damco. ‘Ik zit inmiddels op 4000. Namen, data, gebeurtenissen. Kijk, zie je die rode verticale lijn over het scherm, daar achter staan veel bijzonderheden die ik voor mezelf houd. Vaak trieste dingen, verdrinkingen, zelfdodingen, echtscheidingen.

'Soms vragen oud Damco-mensen of ik nog iets weet over oud-collega's. Veel informatie heb ik uit Damco Nieuws, het personeelsblad. Ik heb bijna alle exemplaren, van 1947 tot 1966. Toen zijn ze ermee gestopt. Via mijn archief heb ik al veel mensen geholpen die wilden weten wanneer hun vader, broer, oom op welk Damco-schip had gevaren. Dat is dankbaar werk.

Ansichtkaarten
‘Tja, en wat heb ik nog meer. Zo'n 3000 ansichtkaarten. Heel, heel veel binnenvaartboeken. En kijk, dit heb ik pas nog gemaakt.' Platje toont een boek met de naam ‘Damals und heute', toen en nu. In het boek afdrukken van ansichtkaarten van riviergezichten. Van 30, 40, 50, 100 jaar geleden. En op de pagina ernaast de foto van dezelfde situatie van nu. Henry en partner Trüdi staken ook hier weer veel tijd in.

‘We hebben wat afgesjouwd. Veel foto's zijn van hoge punten genomen. Heuvel op en heuvel af, net niet de goede positie, dus een helling verder. Wie de hellingen langs de Rijn kent, weet wat ik bedoel. Nee, dit boek komt niet in de winkel. Het zou veel teveel uitzoekerij zijn om te weten wie de rechten op de originele foto's bezit. Dan zit je zo in een juridisch wespennest. Mensen kunnen het boek wel inzien. Tijdens de openingstijden van mijn museum. Wat die openingstijden zijn? Die zijn er niet, wie wil komen kijken, moet tevoren even mailen. Want we zijn veel weg.

Museum
‘Laatst waren we samen naar de sleepbootdagen in Zwartsluis en zondags was ik naar een lezing over de Titannic in het scheepvaartmuseum in Nordhorn. Daar was ik in al die jaren dat we hier wonen nota bene nog nooit geweest. Mooi, interessant. En ik ga eens in de twee weken een dag naar Duisburg. Gewapend met laptop en scanner. Om in het archief van het Museum der Deutschen Binnenschiffahrt te snuffelen. Op zoek naar nostalgie in de binnenvaart.'

We belanden in het museum(pje). Vrijstaand, klein. ‘Nee, niet het kleinste van de wereld. Ergens langs de Rijn is nog een kleiner.' In het gebouwtje, rond de bar, weer heel veel Damco- en andere spullen. Foto's, documenten, een Damco-pet. Vaarboekjes van Platje met wilde manen rond het hoofd. ‘Wat een hoofd hè. O, kijk nog even buiten. Daar heb ik een brittelhaak en een dreg. Waarin de strengen werden verzameld en de juiste draad er met de dreg werd uitgehaald. Ja zo van een schipper gekregen. Mensen vragen weleens waarom ik ze niet opknap en schilder. Doe ik natuurlijk niet. Dit is authentiek, nostalgisch.'

Platje kan natuurlijk nog jaren mee, maar wat als....? ‘Dan ontfermt zoon Maurice zich over de collectie. Zo lang hij dat wil. En als hij er niets meer in ziet, zoekt hij een museum of musea. Het zou mooi zijn als deze collectie nog lang bewaard blijft.'

Een afspraak maken met Henry Platje kan via henry.platje@t-online.de

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook

Schuttevaer als krant, app en E-paper

Schuttevaer is de krant voor maritiem Nederland.

Abonnees met een Online- of Totaalabonnement, die Schuttevaer willen lezen voordat die vrijdag in de bus valt, kunnen de krant wekelijks al op dinsdagavond 22:30 uur lezen als e-Paper.

Wilt u meer informatie over abonneren, adverteren, lezersservice of losse verkoop? Klik dan op het betreffende onderwerp.