Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

‘Het is een superberoep'

ENKHUIZEN

Len Pool is een van de langst varende schippers van de zeilchartervloot. Hij was meer dan 10 jaar actief in brancheorganisatie BBZ, maakte de opkomst van de boekingskantoren mee en stond mede aan de wieg van schipperscoöperatie Holland Sail.

1 / 1
Len Pool en scheepshond Kumpel aan dek van de Nooit Volmaeckt in de haven van Enkhuizen. ‘De angst om van boekingskantoor te wisselen is groot bij schippers. De jongens en meiden die dat hebben gedaan, zijn best heel moedig.' (Foto Heere Heeresma jr.)

Len Pool en scheepshond Kumpel aan dek van de Nooit Volmaeckt in de haven van Enkhuizen. ‘De angst om van boekingskantoor te wisselen is groot bij schippers. De jongens en meiden die dat hebben gedaan, zijn best heel moedig.' (Foto Heere Heeresma jr.)

  • Len Pool vaart 40 jaar als charterschipper

  • ‘Klantenbestand hoort bij schipper'

Door Heere Heeresma jr.
Len Pool (1953) vaart met zijn vrouw Elke Kühnemann (1961) op de tweemastklipper Nooit Volmaeckt, die in 1893 in Zaltbommel werd gebouwd, vermoedelijk als Theodora. Pool groeide op in Oostwoud, in het hart van West-Friesland. Als zevenjarig jochie voer hij zelfstandig met een bollenschuit gewassen van het land naar de boerderijen en als puber stoof hij met een zeilbootje over het IJsselmeer. Toen hij op de MTS zat maakte hij het begin van de chartervaart mee toen jonge jongens op botters met passagiers begonnen te varen. Pool werd door Henk Jan Hoogendoorn gevraagd mee te varen op de Vollenhoven 66 vanuit Hoorn. Het was een primitieve boel was op die botters. Een emmer deed dienst als WC of je plaste overboord. Soms sliep Pool in de fok. Veel botters waren zo slecht dat de gasten regelmatig moesten hozen. Het was een vrije tijd. ‘Je had geen Groot Vaarbewijs nodig.'

Na een militaire diensttijd van 10 dagen - Pool is een strijdbaar pacifist - werd hij matroos op de Deense galjas Cecilie van Pieter en Agnes Kaptein en maakte reizen naar Engeland en Denemarken. Intussen verschenen de eerste tot zeilcharterschip omgebouwde tjalken en klippers. Pool vertelt dat de toenmalige havenmeesters niet konden omgaan met deze nieuwe bedrijfstak. ‘De schippers werkten zich uit de naad om die schepen voor mekaar te houden, maar toch werden we gezien als hippies en werkschuw tuig en kregen van alles naar ons hoofd geslingerd.'

Boekingskantoren
Na drie jaar op de Cecilie vond Pool het tijd voor iets anders. ‘Ik was bekend in de vloot, kon me aanbieden aan de meest betalende.' Hij werd door ‘olieboer' Toon Slurink gevraagd schipper op de Nooit Volmaeckt te worden. Slurink verhuurde al Lemsteraken en richtte in Kampen het boekingskantoor Hanzestad Compagnie op. Met medefinanciering door Slurink kon Pool in 1980 de Nooit Volmaeckt kopen, terwijl hij met groepen van Hanzestad voer. ‘Principieel is het een beetje fout dat een boekingskantoor geld stopt in schepen als er van concurrentie sprake is met andere schepen van dat kantoor', zegt Pool terugkijkend. ‘Dan krijg je een scheef beeld. Ik ben er misschien de aanstichter van geweest om dat met meer schepen te doen. Een kantoor krijgt loyale schippers op die manier. Ik heb geprobeerd in Kampen een schippersvereniging op te richten. Er zijn natuurlijk discussiepunten met het boekingskantoor. Waarom vaart hij zoveel en ik niet? Dat is de hamvraag. En wie dicteert de prijs? Heb je daar als schipper invloed op? Welk schip mag erbij en welke moet weg? Als voorzitter ben ik toen beentje gelicht door Hanzestad Compagnie in samenwerking met een aantal schippers. Op een feestje werd mij te kennen gegeven dat het niet uitmaakte wat de schippersvereniging besloot, het gebeurde zoals de Hanzestad Compagnie het wilde. Dat was pijnlijk.'

Exclusiviteit
Pool besloot van Hanzestad in Kampen over te stappen naar Zeilvaart Enkhuizen van Caspar Mooijmans. ‘Ik voer jaren met 230 dagen, dat was extreem veel. Ik had best veel mensen die altijd bij mij boekten en die kon ik mooi meenemen. En omdat ik een van de eersten was die zo switchte, is dat redelijk probleemloos verlopen.'

De ‘exclusiviteit' die boekingskantoren later gingen bedingen, waarbij zij het eigendom van het klantenbestand opeisen, is Pool een doorn in het oog. ‘Ondanks dat ze alleen met mij willen varen, zijn het toch de klanten van het boekingskantoor. Dat is de discrepantie van de exclusiviteit. Die exclusiviteit is bedoeld om kleine reisbureautjes te beschermen. Rechters kunnen er slecht mee omgaan. De schipper zou eigenlijk beschermd moeten worden en niet het boekingskantoor. Die exclusiviteit geeft de boekingskantoren een zekere macht over de schippers. Er zit minimaal winst in dit beroep. Als je vier groepen mist, kan je bestaan in gevaar komen. Dus de angst om van kantoor te wisselen is best groot bij schippers. De jongens en meiden die dat hebben gedaan, zijn best heel moedig.'

Pool vertelt dat Zeilvaart Enkhuizen door Mooijmans werd verkocht aan een ex-topman van Albert Heijn. Hoewel de schippersvereniging volgens de statuten recht van eerste koop had. Toen de AH-man vervolgens met de Hanzestad Compagnie fuseerde tot het huidige Naupar, was voor Pool de maat vol.

Holland Sail
Met zeven gelijkgestemden uit de chartervaart besloot Pool in 2008 een coöperatie van schippers op te richten. Ze hadden uitgerekend dat er tenminste 18 schepen nodig waren om een levensvatbaar kantoor op te richten. In het diepste geheim werden schippers gepolst om lid te worden. ‘Dat is gelukt, we hadden er 25.' Holland Sail was een feit.

Pool was ook 15 jaar actief in verschillende commissies van de Belangenvereniging Beroepszeilvaart (BBZ). ‘De BBZ heeft ontzettend veel goed werk gedaan. De regelgeving hebben we beheersbaar gehouden en we hebben ontzettend veel uitstel weten te veroorzaken.'

Ondanks de benepen winsten, het gedoe met boekingskantoren en de regelgeving, noemt Pool de chartervaart een betrouwbare bedrijfstak met toekomst. ‘Het is een superberoep.'

Zie ook Clip #64 'Wat is er mis met hotellen', waarin Len Pool zijn ongenoegen uit over het verbod op hotellen door charterschepen van de gemeente Amsterdam.

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook