Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

‘Invasie vreemde organismen moet gestopt'

DEVENTER

De invasie van allerlei vreemde organismen in zee- en kustwateren neem zulke grote vormen aan dat dit moet worden gerekend tot de grootste bedreigingen voor het zeemilieu. Dat zei IMO-vertegenwoordiger Dandu Pughiuc onlangs tijdens het door het Platform Scheepsemissies op Texel georganiseerde seminar over ballastwatermanagementsystemen. Hij deed een dringende oproep om snel de IMO Ballast Water Conventie te ratificeren.

‘Elke negen weken vindt ergens ter wereld een nieuwe ecologische invasie plaats', stelde Pughiuc, hoofd Marine Biosafety Section van de Marine Environment Division van de International Maritime Organization (IMO). ‘In ballastwater van schepen zijn continu zo'n 7000 organismen onderweg van de ene naar de andere plek op deze aardbol. Veel hiervan overleven de tocht in de donkere, zuurstofarme ballasttanks niet, maar er blijven er voldoende over die op locaties terechtkomen zonder natuurlijke vijanden en daar een ecologische ramp kunnen veroorzaken. Zo'n bio-invasie wordt niet of te laat opgemerkt en betreft een onomkeerbaar proces.'

De IMO-vertegenwoordiger vindt het opmerkelijk hoe er tegen verschillende milieurampen wordt aangekeken. ‘Aan rampen met olieverontreiniging wordt door de media altijd veel aandacht besteed. Maar na zo'n ramp herstelt de natuur zich na verloop van tijd weer en dat is niet het geval bij de bio-invasie die ongemerkt verloopt. En welke bedreiging is nu het grootst?'

Trage ratificatie
Hoe zaken met ballastwater uit de hand kunnen lopen, is momenteel duidelijk te zien in de Zwarte Zee en de Kaspische Zee, die beide zijn vergeven van kleine, uit Noord-Amerikaanse wateren afkomstige kwallen. Gevolg is dat deze zoveel plankton consumeren dat de visbestanden praktisch zijn verdwenen en de vissers werkeloos zijn geworden. Andersom zijn zebramosselen uit de Zwarte Zee in de grote meren in de Verenigde Staten te vinden. Verder is ook bekend dat ballastwater cholerabacteriën kan overbrengen of organismen die schelpdieren, zoals mosselen en oesters, kunnen vergiftigen. Elk jaar berokkent dit de wereldeconomie voor honderden miljarden dollars schade. ‘Door de groeiende ongerustheid over deze problematiek heeft de IMO, op verzoek van verschillende landen, in 2004 de IMO Convention for Control and Management of Ships' Ballast Water and Sediments ontwikkeld. Die is nu door veertien landen geratificeerd, wat neerkomt op nog geen vier procent van de scheepstonnage in de wereld. Hier moet snel verandering in komen', aldus de IMO-spreker, die iedereen in de zaal opriep alle invloed aan te wenden om de conventie zo snel mogelijk ook door Nederland te laten ratificeren. De IMO-regels worden officieel van kracht als de Ballast Water Conventie op zijn minst door dertig staten is geratificeerd die minimaal 35 procent van 's werelds scheepstonnage vertegenwoordigen.

Dick Brus, die namens het ministerie van Verkeer en Waterstaat het woord voerde, stelde dat Nederland in de tweede helft van 2009 de conventie zal ratificeren en in de Nederlandse wetgeving zal implementeren.

Testen systemen

Het seminar had ook ten doel te kijken welke technieken kunnen worden ingezet om ballastwater optimaal te behandelen en of die voldoen aan de eisen die hieraan worden gesteld en wat er moet gebeuren om een typegoedkeuring te verkrijgen. Het NIOZ op Texel blijkt hierbij een belangrijke rol te spelen. Projectleider en onderzoeker Marcel Veldhuis: ‘Wij hebben hier de beschikking over speciale faciliteiten om per jaar twee ballastwaterbehandelingssystemen uitvoerig te testen. Groot voordeel hierbij is, dat wij aan de Waddenzee zitten en het water dat wij hieruit pompen voor het testen van de apparatuur gedurende de zomermaanden vol zit met allerlei organismen. Hierdoor kunnen de systemen onder de zwaarst mogelijke omstandigheden worden getest.'

Onder handen zijn momenteel de systemen Hyde Guardian en EcoChlor, beide ontwikkeld in de Verenigde Staten. Eerstgenoemd ballastwaterbehandelingssysteem is van Hyde Marine en maakt gebruik van een discfilter en uv-lichtbronnen. Hierbij haalt het filter eerst het sediment en grotere organismen uit het ballastwater en vervolgens schakelt het uv-licht de kleinere organismen uit. Volgens spreker Matt Granitto houdt Hyde Marine zich al zo'n tien jaar bezig met filtratietechnieken voor ballastwater en wordt het Hyde Guardian systeem al vanaf 2003 op schepen toegepast. Nieuws was dat zijn bedrijf net een order had gekregen van de Britse Royal Navy om zes van deze systemen te leveren.
EcoChlor test zijn ballastwaterbehandelingssysteem nu op twee schepen, waaronder het containervaartuig Atlantic Compass. Dit systeem maakt gebruik van een filter en chlorinedioxide, een van chloor afgeleid middel dat volgens de fabrikant geen schadelijke gevolgen heeft voor het milieu. Dit middel wordt gemixt met het ballastwater en doodt de hierin nog aanwezige organismen.

Koploper

Hoewel de ontwikkeling van ballastwaterbehandelingssystemen nog in de kinderschoenen staat, bleek tijdens het seminar dat er vorderingen mee zijn gemaakt. Woordvoerder Matthias Voigt van het de Duitse firma Hamann stelde dat hun SEDNA- ballastwaterbehandelingssysteem net door zowel de Duitse overheid als de IMO was gecertificeerd. Hiermee is Hamann volgens hem wereldwijd het eerste bedrijf dat beschikt over een operationeel systeem dat alle benodigde goedkeuringen heeft verkregen. SEDNA staat voor Safe, Effective Deactivation of Non-indigenous Aliens, ofwel het snel en efficiënt uitschakelen van niet-inheemse vreemdelingen. Het systeem is volgens Matthias Voigt door Hamann in nauwe samenwerking met Evonik Industries uit Essen ontwikkeld en reinigt het water in verschillende stappen. ‘Eerst worden hydrocyclonen gebruikt om de vaste materialen, zoals sediment en grotere organismen, door middel van centrifugeren te verwijderen. Hierna zorgt een filter ervoor dat alle overgebleven deeltjes groter dan vijftig micron worden ingevangen. Het opgeschoonde ballastwater wordt hierna gedesinfecteerd met Peraclean Ocean, een speciaal mengsel van perzuur en waterstofperoxide dat is ontwikkeld door Evonik en biologisch afbreekbaar is. Zelfs bij een heel lage concentratie is dit middel al effectief.' Voor een goede werking is per 1000 ton ballastwater 150 liter Peraclean nodig.

Andere systemen
Een ander systeem dat volgens Eelo Gitz voldoet aan de IMO-regels draagt de naam Sedinox en werkt op basis van de Nederlandse Greenship Treatment Technology. ‘Ons Sedinox-systeem is opgebouwd uit modules. Dit betreft een voorfilter, een zogeheten Sedimentor met cyclonen, en een Termanox-module die een elektrolysesysteem bevat. Met de Sedimentor worden bijna honderd procent van alle deeltjes van twintig micron en groter verwijderd en tachtig procent van alle deeltjes van tien micron. In de Termanox-module vindt een elektrolyseproces plaats met NaCl, waardoor bacteriën en andere organismen worden gedood.'

Verder heeft de Duitse fabrikant Mahle NFV uit Hamburg het Ocean Protection System (OPS) ontwikkeld, bestaande uit cyclonen, een filter en een unit met uv-lichtbronnen. Alfa Laval heeft op haar beurt het PureBallast-systeem op de markt gebracht. Dit bestaat uit een vijftig-microns filter en een of meerdere oxidatie-units die volgens een door Wallenius Water ontwikkeld, katalytisch proces werken. Dit omvat een lichtbron die platen van titaniumoxide bestraalt, waardoor radicalen vrijkomen die de celmembranen van de passerende organismen afbreken.

In aantocht is ook het in Nederland ontwikkelde DynaBallast-systeem. Dit is volgens Dick Stoppelenburg, general manager van eL-Tec uit Hattem, een spoelsysteem voor ballastwater dat is gebaseerd op een natuurlijke benadering en het ‘keep it simple' principe. ‘Het beste systeem is natuurlijk een schip dat niet hoeft te worden geballast, zodat je alle organismen kunt laten waar ze zijn. Maar dit zal zeker nog jaren op zich laten wachten. Mogelijkheid twee is de toepassing van het DynaBallast-systeem, waarmee de ballasttanks steeds hetzelfde water bevatten waarin het schip op dat moment vaart. Met dit systeem wordt continu, gedurende de hele reis, het ballastwater gewisseld. Wij noemen dit de Flowthrough-methode. Het bestaande ballastwaterpompsysteem aan boord kan hiervoor worden aangepast en gebruikt. Dit systeem biedt ten opzichte van alle andere ballastwaterbehandelingssystemen de beste oplossing voor het probleem. Het voldoet echter niet aan de nieuwe regels, maar kan tot 2016 worden toegepast, op voorwaarde dat dan voldoende landen de IMO Conventie hebben geratificeerd. Daarom moeten we iedereen ervan overtuigen dat ons idee de beste oplossing is en in de regelgeving dient te worden opgenomen.'

Bij NIOZ wordt momenteel een tweede prototype van het DynaBallast-systeem getest. Dit systeem wordt toegepast op een grote coaster die bij Scheepswerf Peters in Kampen in aanbouw is. (PAS)

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook