Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Kapitein Atlantic Dawn vrijuit na elektrocutie bootsman

AMSTERDAM [update]

Kapitein R.A.S.S. van het Nederlandse zware-ladingschip Atlantic Dawn valt niets te verwijten na het overlijden van de Filipijnse bootsman P.V. P., die aan het werk was in een kleine tank in de machinekamer. Dat oordeelt het Tuchtcollege voor de Scheepvaart.

  • Goed nadenken over veilig klussen in beperkte ruimtes

  • ‘Zuurstofgebrek niet bewezen'

Door Sander Klos
‘Hoewel dat slechts beperkt is onderzocht, valt aan te nemen dat de bootsman bewusteloos is geraakt en daarna is overleden als gevolg van elektrocutie door het gebruik van een gevaarlijk elektriciteitssnoer met fitting.'

Op 17 oktober 2016 lag de Atlantic Dawn (5460 brt, 111,70 x 16,80 meter) voor anker voor de kust van Saoedi-Arabië nabij Jazan aan de Rode Zee. Het slachtoffer werd bewusteloos in de tank aangetroffen met in zijn hand een snoer met daaraan een kale fitting. Op zijn hand zaten brandwondjes. Het snoer was op diverse punten gerepareerd met Duct tape. Over de fitting zat geen beschermglas.

ILT rekende het de kapitein aan dat het werk onveilig was vanwege uit de verf vrijkomende dampen, afwezigheid van geschikte meetapparatuur, de afmetingen en inrichting van de tank en mogelijke ongewenste gebeurtenissen.

De kapitein vond de feiten die ILT aanvoerde op ‘cruciale' punten niet overeenkomen met de ‘echte feiten' en meldde dat tijdens het werk doorlopend mechanisch werd geventileerd. ‘Daardoor ontstond in de tank een overdruk die door het mangat van de tank en de ontluchting werd afgevoerd, zodat eventuele gassen of dampen uit de tank werden geblazen. Die kunnen ook geen rol hebben gespeeld bij het ongeval, omdat op dat moment nog niet werd geverfd.'

Krappe werkplek
De ‘oily bilge tank' had een inhoud van 4,7 kuub bij een hoogte van 1,44 meter. In de tank bevonden zich twee (dwarsscheepse) spanten die hem in drie compartimenten verdeelden. Aan de bovenkant van het compartiment tussen de twee spanten zat een rond mangat. De tank was voorzien van een ontluchting via een pijp naar het dek.

Het Tuchtcollege achtte bewezen dat de bootsman als enige in de tank aan het werk was en leerling D. de wacht hield en via mondelinge communicatie en een 'lifeline' in contact stond met hem. Na de koffiepauze haalde de bootsman een ‘ondeugdelijk en gevaarlijk' snoer met een kale fitting en een lamp, dat hij aansloot op een stopcontact, waarna hij daarmee de tank inging. Op zeker moment raakte hij bewusteloos. Nadat leerling D. alarm had geslagen haalde de bemanning de bewusteloze uit de tank en gebruikte daarbij perslucht en zuurstofapparatuur.

Volgens het college vallen aanwezigheid en gebruik van het gevaarlijke snoer, de elektrocutie en het overlijden van de bootsman de kapitein niet te verwijten. Verder acht het niet bewezen dat schadelijke dampen/gassen in de tank, vooral afkomstig uit de tweecomponentenverf, dan wel zuurstofgebrek een rol hebben gespeeld bij het bewusteloos raken of overlijden van de bootsman.

Vage ventilatie
Over de manier en de mate van ventilatie van de tank sloten verklaringen en foto's niet op elkaar aan. Het Tuchtcollege: ‘Daarom bestaat twijfel of een ventilatiesysteem met ventilator en slangen werkelijk bij de werkzaamheden in de tank was geplaatst en werd gebruikt. Denkbaar is dat niet werd gewerkt met een ventilatiesysteem met slangen, maar dat alleen de ventilator bij het mangat was geplaatst om de lucht in de tank vandaar af enigszins te ventileren, vooral wanneer niet werd gewerkt. In dat geval zou geen sprake zijn van een ventilatie als vereist voor veilig werken in de tank. Anderzijds kan het college niet met voldoende zekerheid concluderen dat zo'n ventilatiesysteem met slangen niet is gebruikt.'

Vaak genoeg meten
Het college neemt aan dat de eerste stuurman op de drie werkdagen telkens twee metingen heeft uitgevoerd: vóór aanvang werk en na de koffiepauze. ‘Er kan van worden uitgegaan dat hij alleen het zuurstofgehalte heeft gemeten en niet testte op andere gassen of dampen. Zo kon niet worden gemeten of schadelijke stoffen uit de verf aanwezig waren. Twee zuurstofmetingen per dag zijn op lange werkdagen niet toereikend. Het ligt voor de hand dat na elke werkonderbreking te doen.'

Het college beveelt aan bemanningsleden die in een besloten ruimte gaan verven te voorzien van een ademapparaat met een verffilter, geschikt voor schadelijke dampen/gassen uit de verf. ‘Gaan zij in een besloten ruimte werken, zeker in een kleine ruimte als deze, dan is het aan te bevelen hen te voorzien van een eigen draagbare zuurstofmeter, die een geluidssignaal geeft bij een te laag zuurstofgehalte.'

Redding kost half uur
Bijkomend risico van de tank was de beperkte ruimte en de compartimentering. De toegang via het mangat was beperkt en de voorste en achterste compartimenten van de tank konden alleen worden bereikt via ronde sparingen in de spanten met een diameter van maximaal een halve meter. Volgens de voorschriften (SWI nr. 25) mag een reddingsoperatie in een besloten ruimte alleen worden uitgevoerd met ademapparatuur. Maar zulke apparatuur beperkt het bewegen in deze tank nog meer. ‘Het was bijzonder lastig iemand die zich in het voorste compartiment bevond hulp te verlenen en te evacueren. De redding van de bootsman kostte bijna een half uur.'

Alles overwegend en ervan uitgaande dat het systeem met ventilator en slangen in werking was, vond het college ‘het te ver gaan om te zeggen dat werken in deze tank vanwege de afmetingen en indeling en met het oog op een eventuele noodsituatie onveilig was en daarom niet had mogen worden toegestaan'.


Batterijen op?

Hoewel niet in geding, vraagt het college zich af waarom het slachtoffer dat snoer met fitting is gaan halen voor zijn werk in de tank. ‘Dat lijkt erop te wijzen dat een andere, veiliger verlichtingsbron niet voorhanden was. Op de twee eerdere werkdagen (en in de eerste werkuren op de dag van het ongeval) zouden lampen op batterijen zijn gebruikt. Als die niet langer beschikbaar waren, is dat een tekort in de uitrusting van het schip. Voor oplaadbare led-lampen is trouwens een elektriciteitsbron van buiten de tank niet nodig.'

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook