Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Veiliger dan ‘Deadliest Catch'

DEN HAAG

De visserij staat bekend als avontuurlijk, maar gevaarlijk. Het grote publiek kent de sector van populaire tv-series als ‘Deadliest Catch', waarin onder levensgevaarlijke omstandigheden op krabben wordt gevist. In werkelijkheid nauwelijks te vergelijken met de Noordzeevisserij, waar bovendien steeds meer aandacht is voor goede en veilige werkomstandigheden. Recent werd voor de Nederlandse kottersector bijvoorbeeld een branche-RI&E ontwikkeld.

1 / 1
Het dragen van veiligheidshelmen op hektrawlers is al lang gemeengoed. (Foto Bram Pronk)

Het dragen van veiligheidshelmen op hektrawlers is al lang gemeengoed. (Foto Bram Pronk)

  • Kottersector ontwikkelt eigen RI&E voor betere werkomstandigheden

  • Opvarenden bewust maken van gevaren

Door Bram Pronk
Aan de hand van zo'n risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), die voor alle bedrijfstakken verplicht is, kunnen kotterbemanningen gevaren systematisch onderkennen en veiligheidsmaatregelen treffen.

Twaalf deskundigen uit de arbo- en visserijsector, verenigd in de werkgroep Risico- Inventarisatie & Evaluatie, hebben zich de afgelopen tijd gebogen over hoe de algemene RI&E die tot nu toe werd gebruikt, kon worden toegespitst op de specifieke kenmerken van de kottersector. Ze zijn er uitgekomen en na een proefperiode krijgt het instrument nu zijn definitieve vorm.

Checklist
In het hoofdstuk ‘Risico's aan boord' worden vragen gesteld als: de werkwijze met betrekking tot in- en uitzetten van het visgerei is vastgelegd en met opvarenden besproken; er zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat opvarenden over boord kunnen slaan; het is bekend wat te doen met opgeviste explosieven; de verhaalkop is veilig te bedienen; er zijn voorzieningen aanwezig waardoor de kuil niet doorslaat op het dek. Allemaal vragen die met ‘ja' of ‘nee' moeten worden beantwoord. In een Plan van Aanpak is vervolgens beschreven welke maatregelen nodig zijn om veilig werken te bevorderen en risico's te vermijden. Alle opvarenden worden ingeschakeld bij het maken van de RI&E en het invullen van het Plan van Aanpak en moeten kunnen beschikken over het resultaat daarvan. Verder wordt er in aangegeven wie verantwoordelijk is voor de uitvoering van actiepunten in het Plan van Aanpak en wanneer dit dient te gebeuren. Op elk schip dient de RI&E ingevuld te zijn en moet een Plan van Aanpak aanwezig te zijn.

Werkbaar
Namens de Nederlandse Vissersbond houdt Daphne de Groot zich bezig met de RI&E. ‘Met het ontwikkelen van de visserij-specifieke branche-RI&E helpen we vissers niet alleen te voldoen aan de wettelijke eisen, maar ook met het daadwerkelijk veiliger maken van de werkomstandigheden. Het is belachelijk hoeveel ongelukken er voorkomen op zee, omdat de veiligheidsmaatregelen niet zijn aangepast aan de werkomstandigheden. Met de branche RI&E maken we een eerste stap in de goede richting door op te merken waar de risico's zijn, en hoe we die met werkbare aanpassingen kunnen beperken.'

In het geval van wettelijke aansprakelijkheid kan de schipper met een RI&E in de hand aantonen dat alles in het werk is gesteld om een zo veilig mogelijke werkomgeving te creëren.

Voorvallen
Verzekeraars rekenen de visserij sinds jaar en dag tot de gevaarlijkste beroepsgroepen. Ernstige ongelukken komen er ook relatief vaker voor dan in de meeste andere sectoren van de maatschappij. In de periode mei-november 2017 rapporteerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid vier ongevallen met zwaar letsel aan boord van Nederlandse vissersschepen, één op een mosselkotter, één op een schelpenvisser en twee op een Noordzeekotter. Zo raakte op donderdag 3 mei 2017 een bemanningslid van de mosselkotter YE-170 Deo Juvante van Mosselkweek Steketee-Bom BV uit Yerseke met zijn vinger bekneld tussen een touw en verloor zijn vingertop. Het schip voer op dat moment op de Waddenzee nabij Texel. En aan boord van de ARM-7 Jan Senior van Grietje BV uit Arnemuiden raakte op 18 mei 2017 een bemanningslid gewond. Hij liep tijdens werkzaamheden aan dek een gecompliceerde botbreuk op in zijn rechterarm. Het slachtoffer was bezig om met de verhaalkop het vistuig te bergen. Aan bakboordzijde van het dekhuis kwam een sluiting van het verhaalblok los en sloeg tegen de arm van het slachtoffer. Het schip voer op dat moment op de Westerschelde, onderweg naar Vlissingen.

Op 19 juni 2017 liep een bemanningslid een breuk aan scheen- en kuitbeen op aan boord van de SCH-45 Jacob Cornelis van P. Knoester junior BV uit Scheveningen. De bemanning was het schip gereed aan het maken voor de aanstaande dokking. De stortbakken stonden provisorisch opgeklapt in verband met schilderwerkzaamheden. De bemanning was bezig de jumperblokken naar de wal te brengen om te laten overhalen. Het blok werd met de jumperdraad gehesen en door de bemanning naar de wal getrokken. Tijdens het van boord hijsen van één van de jumperblokken, raakte deze de zijdeur van de stortbak. De zijdeur klapte naar beneden, waardoor het onderbeen van het slachtoffer bekneld raakte tussen de zijdeur en de verschansing. De bemanning heeft de zijdeur snel weer opgetild en het slachtoffer bevrijd.

Aan boord van de schelpenzuiger HA-36 Schillhorn van Meromar Shipping BV uit Harlingen viel op 7 september 2017 een gewonde. Tijdens het smeren van een van de transportbanden raakte een bemanningslid bekneld en verloor een vingertop. De mesheftenvisser was ten tijde van het ongeval onderweg naar Stellendam.
Veiligheidsbesef
Wie er niet bij was zou kunnen denken dat bovengenoemde incidenten vrijwel allemaal het gevolg zijn domme pech en even niet goed opletten. Jammer maar helaas. Dat hoort ook wel bij de cultuur die van oudsher heerst in de visserij. Maar de huidige generatie vissers is zich er veel meer bewust van dat veiligheidsprotocollen hun nut bewijzen. Meestal blijkt achteraf dat het dragen van een veiligheidshelm niet nodig was. Maar die ene keer kan zo'n helm onverwacht levensreddend zijn. Hetzelfde geldt voor reddingsvesten, die de dekbemanning meestal hinderlijk vindt. Je kunt hem beter 10 keer hinderlijk vinden, dan één keer tekort komen.

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook