‘Sleutelrol voor banken in oplossen crisis binnenvaart’

Banken hebben een belangrijk aandeel gehad in het ontstaan van de overcapaciteit in de binnenvaart, die tot de huidige crisis heeft geleid. Het ligt dan ook voor de hand dat zij een sleutelrol spelen bij het oplossen van de financiële problemen, waarmee de binnenvaart nu te maken heeft. Dat is de belangrijke conclusie van de Europese verladers en schippers tijdens de hoorzitting van de Europese Commissie donderdag 25 juli in Brussel.

De Commissie wilde van de European Shippers’ Council (ESC), European Barge Union (EBU), European Skippers Organisation (ESO) en overheidsdelegaties van de Rijnoeverstaten weten hoe zij tegen de huidige binnenvaartcrisis aankijken. Maar Brussel wilde vooral van de organisaties horen welke maatregelen zij nodig achten om deze crisis te overwinnen.

Bij de hoorzitting in Brussel werden geen journalisten toegelaten. De Nederlandse verladersorganisatie EVO gaf een samenvatting op de eigen site en binnenvaartorganisatie BBU heeft de leden inmiddels in een email-bulletin geïnformeerd.

Overcapaciteit

De Europese organisaties zijn het met elkaar eens dat er sprake is van een ‘ernstige marktverstoring’ in de drogeladingvaart en dat alleen het verkleinen van de overcapaciteit effect heeft op het oplossen van de crisis. Die overcapaciteit is vooral merkbaar in de drogeladingvaart met Belgische en Nederlandse schepen; er is een overschot aan schepen langer dan 86 meter. Door verdringing leidt dat ook tot problemen op de markt voor schepen in de kleinere tonnageklassen.

‘Het zou echter onterecht zijn om partijen aan oplossingen te laten meebetalen, als zij geen rol hebben gespeeld bij het veroorzaken van de overcapaciteit’, vindt de verladersorganisatie ESC. Veel verladers, vooral in de bouwsector, hebben het nu ook erg moeilijk en hogere kosten zouden eerder tot vermindering van het ladingaanbod leiden dan meer.

De Europese binnenvaartorganisaties EBU en ESO vroegen de Commissie aandacht voor de in hun ogen doorgeslagen technische regelgeving.

Rol banken

Zo lang banken schepen van failliete ondernemers weer verkopen, waardoor de overcapaciteit niet verdwijnt en de prijzen verder onder druk komen te staan, blijft de crisis voortduren. Daarom zullen banken de betreffende schepen tijdelijk uit de vaart moeten nemen. De organisaties waren het in Brussel eens dat het stilleggen van schepen een oplossing kan bieden op de korte termijn. Slopen van oudere schepen kan daarnaast bijdragen aan het verkleinen van de overcapaciteit.
Over het herinvoeren van de oud-voor-nieuw regeling bestond in Brussel geen eenduidige opvatting. De ESO is er sterk voorstander van, terwijl de EBU meent dat zo’n regeling de innovatie belemmert. Verladersorganisatie ESC wil zo snel mogelijk stabilisatie in de binnenvaartsector, om de vervoersvoorziening over water veilig te stellen.

Mededingingsregels

Niettemin kan geen enkele overheid banken dwingen om een oplegregeling te treffen en geen van de organisaties kon maatregelen noemen, die de overheid zou kunnen nemen zonder in aanvaring te komen met de mededingingsregels. Ook een sloopfonds zou weinig effectief zijn; daarover waren alle organisaties het eens.

De Europese Commissie leek nog niet overtuigd van het nut van het uitroepen van de crisis. Bovendien heeft nog geen enkele lidstaat daar formeel om gevraagd. Zelfs België niet, terwijl dit land die stap wel had aangekondigd. Naar verluidt is de onderbouwing voor zo’n verzoek nog niet rond. In afwachting daarvan is het volgens deelnemers aan het overleg nog niet in te schatten of er verdere stappen vanuit de Europese Commissie te verwachten zijn en welke dat eventueel zullen zijn.