Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

CoVadem BV mikt op grote efficiencyslag in Rijnvaart

Nijmegen

Autonoom varen en smart shipping, het zijn woorden waar de binnenvaart het afgelopen jaar volop kennis mee kon maken. De ontwikkeling is volop gaande. Een van de stappen in dat proces is het beschikbaar maken van actuele vaarwegdiepten. CoVadem gaat daarvoor zorgen. Binnen drie jaar moet het aantal schepen dat collectief de vaardiepte meet daarvoor stijgen van 50 naar 250.

1 / 1
Toen Savelkoul zelf nog voer, was hij al tijdens de vaart bezig zo optimaal mogelijk te  varen. Een kookwekkertje herinnerde hem eraan regelmatig de vaarsnelheid, waterstand en het brandstofverbruik in de gaten te houden en op te schrijven. (Foto Erik van Huizen)

Toen Savelkoul zelf nog voer, was hij al tijdens de vaart bezig zo optimaal mogelijk te varen. Een kookwekkertje herinnerde hem eraan regelmatig de vaarsnelheid, waterstand en het brandstofverbruik in de gaten te houden en op te schrijven. (Foto Erik van Huizen)

  • Meer lading meenemen en minder brandstof verbruiken

  • Van kookwekkertje naar collectief data verzamelen

  • Collectieve dataverzameling van 50 naar 250 schepen

Door Erik van Huizen
Aan CoVadem nemen al enkele jaren ruim 50 binnenvaartschepen deel. Zij meten de vaardiepte onderweg en delen die met een slimme server. Die combineert de meetgegevens en verrijkt ze met externe, aanvullende gegevens. Op die manier ontstaat een real time vaarwegdekkende waterdieptekaart en kunnen voorspellingen tot zes dagen vooruit worden gemaakt. Met die informatie kunnen schepen efficiënter afladen en zuiniger varen.

Tot voor kort was het project een coproductie van Deltares en Marin, de vaste partners Autena Marine en Bureau Telematica Binnenvaart (BTB) en ruim 50 deelnemende marktpartijen. Sinds eind vorig jaar hebben directeur Desiré Savelkoul van het Nijmeegse Autena, Henk van Laar van het BTB en voormalig accountmanager binnenvaart bij Marin, Meeuwis van Wirdum, besloten het project zelfstandig voort te zetten als CoVadem BV.  

Wekkertje
Toen Savelkoul zelf nog voer, was hij al voortdurend bezig om zo optimaal te mogelijk te varen. Een kookwekkertje herinnerde hem eraan regelmatig de vaarsnelheid, de waterstand en het brandstofverbruik in de gaten te houden en op te schrijven. Je zou het zo'n beetje het begin van CoVadem kunnen noemen. ‘We voeren toen tussen Rotterdam en Germersheim en ik probeerde zo efficiënt mogelijk precies op tijd op de losplek te zijn. Maar een kookwekkertje is niet langer genoeg. Daarom hebben we als de drie founders nu van CoVadem een bedrijf gemaakt. We werken daarvoor samen met partners als de Danser Group, NPRC, Heuvelman Groep, Shipping Factory, ThyssenKrupp Veerhaven, Koninklijke BLN-Schuttevaer en Rijkswaterstaat.'

Het nieuwe CoVadem wil binnen drie jaar een dekkend netwerk van minimaal 250 schepen krijgen, zodat betrouwbare waterdieptekaarten kunnen worden gemaakt. Deze informatie kan dan als een extra laag over de bestaande Ecdis-kaarten worden gelegd. ‘In eerste instantie willen we dat doen voor het traject van Rotterdam-Bazel. Maar daar hebben we meer schepen voor nodig. Met die 50 kunnen we wel een stukje rivier doen, maar om uit te breiden hebben we een kritische hoeveelheid nodig.'

CoVadem is volgens Savelkoul een grote stap vooruit. ‘Schepen kunnen meer lading meenemen en efficiënter varen. Want een pegelstand is leuk, maar dan weet je nog steeds niet hoe diep en waar de bodem van de rivier precies ligt, de rivierduinen veranderen continu.'

Accelerators
De initiatiefnemers signaleren een toenemende belangstelling voor het concept, ook vanuit het buitenland. Zo werd het CoVadem-team benaderd met vragen of de techniek ook kan worden gedemonstreerd in bijvoorbeeld Vietnam en Myanmar. De economie is daar booming, maar de vaarwegen zijn er nauwelijks gereguleerd of betond en worden niet goed benut. Het CoVadem-team heeft voorstellen gepresenteerd om daar iets aan te doen.

Maar ook in Nederland wordt hard aan CoVadem getrokken. Zo won de start-up in april dit jaar de editie 2018 van het Investment Ready Programma en won het team bij het acceleratorprogramma Climate KIC toegang tot de tweede fase. Het doel was het krijgen van gerichte coaching en een goed onderbouwde investeringsvraag voor het businessplan van CoVadem. De drie mannen van CoVadem zijn ervan overtuigd dat ze met dank aan genoemde accelerators de benodigde investering kunnen gaan realiseren. ‘Zo maken we de binnenvaart beter. We kunnen samen met alle betrokkenen een systeemverandering introduceren die niet alleen belangrijk is voor de binnenvaart, maar tevens bijdraagt aan ons klimaat, de kennispositie op het gebied van watermanagement (Deltares), de inzichten voor optimalisatie van scheepshydrodynamica (Marin) en vaarwegbeheer (Rijkswaterstaat).'

Positief
Om de informatie te delen met de scheepvaart wordt gewerkt aan een mobiele applicatie. De eerste versie werd in november vorig jaar gepresenteerd aan een aantal binnenvaartondernemers. Die bleken na een uurtje klikken en testen positief te zijn over CoVadem-app. Volgende maand verwacht het team een nieuwe versie te kunnen presenteren aan alle deelnemers.

In de eerste oplevering werden de waterstanden en waterdiepten gepresenteerd bij de meetstations in Nederland en Duitsland. Het gaat hierbij om zowel actuele waarden als voorspellingen. ‘Naast de ontwikkeling van slimme algoritmen zijn er grote stappen genomen in het onderliggende database- en ICT-systeem, de sensor-monitoring aan boord en omrekening van sensorwaarden naar begrijpelijke indicatoren. Ook zit in de applicatie informatie over de af te leggen route, de waterdiepte, het waterniveau en brandstofverbruik.'

Smart Shipping
Als het gaat om autonoom varen, spreekt Savelkoul overigens liever van smart shipping in de hele logistieke keten. ‘De NPRC doet dat al heel erg goed met het zoutvervoer van de Akzo vanaf Hengelo. De NPRC heeft de opdracht de voorraad op peil te houden en heeft daarvoor ook inzicht gekregen in de voorraad zout van het bedrijf. Wat we in elk geval zien is dat ook de binnenvaart meegaat in de ontwikkeling naar een meer ‘data driven' bedrijfsvoering. Maar dan moeten die data er wel zijn en kunnen worden gedeeld met andere partijen. Met CoVadem wordt in die behoefte voorzien. De schipper blijft eigenaar van zijn data en behoudt de vrijheid om naar eigen inzicht en op eigen voorwaarden (delen van) zijn gegevens te delen met partijen naar zijn keuze, via een simpel dashboard.'

Vessel Train
Een ander project waar Autena bij is betrokken is het Novimar-project, waarbij 22 partners uit negen Europese landen in vier jaar tijd de Vessel Train gaan onderzoeken en ontwikkelen. Autena is partner. Het project is gebaseerd op platooning, waarmee bijvoorbeeld het wegtransport al geruime tijd experimenteert. Een bemande ‘Leader Vessel' wordt daarbij gevolgd door één of meer ‘Follower Vessels', waarop mogelijk minder bemanning aanwezig hoeft te zijn. Het verwachte kostenvoordeel moet het gebruik van kleinere schepen rendabeler maken. ‘We zijn nu aan het kijken wat de afstand moet zijn tussen de verschillende schepen', vertelt Savelkoul. ‘Want je moet niet in elkaars schroefwater gaan varen, dan ben je de winst zo kwijt.

‘Een andere onderzoeksvraag is hoeveel personeel er nog aan boord moet zijn. Daarna moet er in een business case worden gekeken waar je het concept in de logistieke keten kunt toepassen. Je moet dan denken aan dedicated transport, zoals het geval is bij de watertrucks of de Zulu's. Eigenlijk is het gewoon terug naar de tijd van de sleepschepen. Alleen is de strang nu vervangen door een virtuele verbinding.'

Savelkoul verwacht vooralsnog dat ook in de toekomst binnenvaartschepen altijd wel bemand zullen blijven. Net zoals er nu nog een piloot in een vliegtuig zit of een machinist in een goederentrein op de Betuwelijn. ‘Maar met minder personeel varen kan natuurlijk wel nu er aan boord steeds meer automatisering is te vinden.'

Automatisch stuwen
Autena is ook maker en leverancier van de ContainerPlanner, het stuwprogramma voor de binnenvaart waarvan onlangs een nieuwe versie is verschenen. In deze versie kan het plannen van containers ook al aan de wal gebeuren. ‘Nu is het nog zo dat de containers op de inland terminal over de weg aankomen, worden verzameld en vaak willekeurig in stack worden geplaatst. Want het stuwplan zit aan boord. Nu de terminal ook kan plannen, kunnen de containers beter op hun plek worden gezet, zodat het schip sneller kan worden geladen. Hetzelfde geldt eigenlijk voor het project Nextlogic in de Rotterdamse haven, waarbij de informatie van de containers wordt gecentraliseerd. Daar is ook de informatie van de containerbinnenvaart bij nodig. Zo wordt inzichtelijk waar het schip zich bevindt en wat de situatie aan boord is.'

Savelkoul is ook al aan het kijken of het met ContainerPlanner mogelijk is in de nabije toekomst automatisch te stuwen. ‘We zijn daarvoor met iemand in gesprek die daarmee ervaring heeft in de zeevaart. Het automatisch stuwen gaat hierbij uit van algoritmes. In de binnenvaart moet onder meer rekening worden gehouden met de stabiliteit, gevaarlijke stoffen en de volgorde van laden en lossen. Het grote verschil met de zeevaart is dat het daar ook onder meer gaat over het wel of niet aan boord hebben van ballastwater en voorkomen dat het schip gaat slingeren. We moeten dus kijken of deze algoritmes ook in de binnenvaart bruikbaar zijn of dat deze moeten worden aangepast.'

Reacties (1)

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

  • Hein Danser

    Stuwen, is niet alleen dozen wegzetten op goede volgorde, trim schip en voldoende stabiliteit houden! Er zijn best nog wel veel menselijke wensen. Omdat het gewoon even makkelijker of gunstiger is. En menselijke trekjes in een stuwprogramma ondervangen lijkt mij wel een uitdaging.

Lees ook