Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Nederland begint aan inhaalrace windenergie

DEN HELDER

Nadat eerder al Denemarken, Duitsland en Engeland het voortouw hadden genomen met het offshore aanleggen van windturbineparken, komt deze activiteit nu ook in Nederland op stoom. Volgens een tweetal routekaarten van het ministerie van Economische Zaken zal tot 2030 een reeks windparken voor onze west- en noordkust worden aangelegd, met een totale capaciteit van 11,5 gigawatt (GW). Netwerkbeheerder TenneT is verantwoordelijk voor het aansluiten van al deze parken op het Nederlandse hoogspanningsnet.

1 / 1
Artist’s impression van een 700 MW standaard transformatorplatform. (Afbeelding TenneT)

Artist’s impression van een 700 MW standaard transformatorplatform. (Afbeelding TenneT)

  • Reeks nieuwe windenergiegebieden aangewezen

  • Turbines in luttele jaren van 2 naar 10 megawatt

Door Paul Schaap
Met grote achterstand ten opzichte van de ons omringende landen, begon Nederland enkele jaren geleden voorzichtig met de aanleg van de eerste windparken offshore. Het eerste was in 2007 het park Egmond aan Zee op zo'n 10 kilometer uit de kust van Noord-Holland. Een park met 36 turbines van elk drie megawatt (MW) met een totale capaciteit van 108 MW, ontwikkeld door het NoordzeeWind-consortium van Nuon en Shell. Een jaar later werd iets westelijker van deze locatie het Prinses Amaliapark in gebruik genomen. Dit park bestaat uit 60 Vestas turbines van elk 2 MW en bevindt zich op circa 23 kilometer uit de kust. Hierna was het jaren stil, totdat in 2015 Luchterduinen in bedrijf werd gesteld. Een park, bestaande uit 43 Vestas turbines van 3 MW, die samen een capaciteit leveren van 129 MW. Het park is ter hoogte van Noordwijk en Zandvoort eveneens op circa 23 kilometer uit de kust aangelegd. De eerste grote slag werd echter gemaakt in 2017, toen 85 kilometer boven de Waddeneilanden de beide Gemini windparken operationeel werden. Hiervan bedraagt de totale capaciteit 600 MW, opgewerkt door 150 Siemens turbines van elk 4 MW. Tot die tijd had de Rijksoverheid eigenlijk geen duidelijke visie waar men precies naartoe wilde werken met het opwekken van duurzame energie. Maar hierin zou verandering komen.

Eerste route
De eerste aanzet tot verandering gaf het ministerie van Economische Zaken in 2013 met de publicatie van de routekaart Windenergie op zee 2023. Hierin werd een drietal grote windenergiegebieden aangewezen. De betrokken gebieden, ook wel zones genoemd, waren Borssele voor de kust van Zeeland, Hollandse Kust Zuid voor de kust van Zuid-Holland en Hollandse Kust Noord voor de kust van Noord-Holland. De Borssele-zone, op 22 kilometer uit de kust, bestaat in totaal uit vier parken en een klein testpark. De ontwikkeling hiervan is al in volle gang. Na een tenderprocedure werden Borssele I en II gegund aan ontwikkelaar DONG Energy, thans Ørsted geheten, die hier in totaal 94 Siemens turbines van 8 MW gaat installeren. Samen goed voor een capaciteit van 752 MW. De tender van Borssele III en IV is intussen toegewezen aan het Blauwwind consortium, dat in deze parken in totaal 77 MHI Vestas turbines van 9,5 MW gaat installeren, samen goed voor 731,5 MW. Tot slot gaat het Two Towers consortium in Borssele V, dat als een testlocatie wordt beschouwd, met twee grote MHI Vestas turbines van elk 9,5 MW aan de slag. De Borssele-parken worden in 2020 en 2021 in gebruik genomen.

Verder is ook Hollandse Kust Zuid I en II al gegund. Hier gaat Vattenfall op 22 kilometer uit de kust twee parken aanleggen met een totale capaciteit van 740 MW. Dit is het eerste windturbinepark ter wereld dat zonder subsidie wordt aangelegd en geëxploiteerd. Het park moet in 2022 operationeel zijn. Hollandse Kust Zuid III en IV moet nog worden gegund. Dit wordt een park van 700 MW op 18 kilometer uit de kust. Vanaf eind oktober kan hierop worden ingeschreven. Voor de Hollandse Kust Noord-locatie, waar eveneens een 700 MW park moet komen, kunnen potentiële ontwikkelaars volgend jaar inschrijven. Dit park wordt op 18,5 kilometer uit de kust van Noord-Holland aangelegd. In totaal zijn de parken van de eerste routekaart goed voor 3,5 GW.

Tweede route
Begin dit jaar heeft EZ-minister Eric Wiebes ook de routekaart Windenergie op zee 2030 gepresenteerd. Hierin worden de zeegebieden aangewezen voor de aanleg van in totaal 6 GW aan windparken vanaf 2024. Dit betreft Hollandse Kust West, 51 kilometer uit de kust van Noord-Holland, IJmuiden Ver, dat nog westelijker in zee komt te liggen en Ten Noorden van de Waddeneiland, dat op circa 85 kilometer boven de Waddeneilanden in zee wordt aangelegd. Bij Hollandse Kust West gaat het om in totaal 1400 MW, waarop in de periode 2020-2021 kan worden ingeschreven. IJmuiden Ver met 4000 MW heeft een tenderperiode van 2023 tot 2026 en voor Ten Noorden van de Waddeneiland met 700 MW kan in 2022 worden getendeerd.

Voor een volgende routekaart heeft het ministerie de windenergiegebieden Hollandse Kust ZuidWest, Hollandse Kust NoordWest en Noord Hinder op het oog. Voordat de tenders worden uitgeschreven laat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) door Fugro eerst geofysisch zeebodemonderzoek en meteorologisch en oceanografisch onderzoek uitvoeren. De gegevens hiervan worden aangeboden aan potentiële ontwikkelaars van de parken.

Aansluitsystemen
Voor de aansluiting van deze windturbineparken op het Nederlandse elektriciteitsnet is hoogspanningsnetbeheerder TenneT verantwoordelijk. Dit geldt ook voor de balanshandhaving tussen vraag en aanbod. Voor de parken dichtbij de kust heeft TenneT een gestandaardiseerd aansluitsysteem ontwikkeld met een capaciteit van 700 MW. Onderdeel hiervan is een standaard transformatorplatform waarop de turbines van een park worden aangesloten. Van dit platform gaat de opgewekte energie via wisselstroomkabels naar een hoogspanningsstation op de vaste wal. De eerste parken die door middel van een gestandaardiseerd systeem worden aangesloten op het net zijn die in de Borssele-zone.

Al in februari 2017 heeft TenneT met de werf HSM Offshore in Schiedam een contract gesloten voor het ontwerp, de bouw, het transport en de installatie van een 8000 ton wegend transformatorplatform voor Borssele I en II. Dit zogeheten Borssele Alpha-platform, waarvan de jacket intussen al in zee staat, moet volgend jaar worden opgeleverd. HSM Offshore mag tevens het transformatorplatform voor Borssele III en IV leveren. Dit Borssele Beta-platform moet in 2020 operationeel zijn. Boskalis-dochter VBMS heeft op haar beurt opdracht gekregen om in samenwerking met NKT Cables voor beide projecten de 220 kV exportkabels met een lengte van ruim 68 kilometer aan te leggen.

IJsselmeer
Voor de bouw van de twee gestandaardiseerde transformatorplatformen voor Hollandse Kust Zuid is TenneT in zee gegaan met Petrofac, die de platformen niet in Nederland maar waarschijnlijk in het Midden-Oosten laat bouwen. Dit tot grote teleurstelling van de Nederlandse platformbouwers. De platformen moet in 2021 en 2022 worden opgeleverd. In opdracht van TenneT gaat Van Oord samen met Hellenic Cables, de energiekabels van het park naar een hoogspanningsstation op de Maasvlakte aanleggen. De lengte hiervan bedraagt 42 kilometer. Voor de parken die verder van de kust liggen zal een ander type transformatorplatform worden ontwikkeld en gelijkstroomkabels voor de afvoer van energie worden ingezet.

Niet opgenomen in voornoemde routekaarten, maar wel in aantocht is de aanleg van het Windpark Fryslân bij Kornwerderzand in het IJsselmeer. Dit project wordt door Van Oord samen met Siemens uitgevoerd. Het betreft in totaal 88 turbines van elk 4,3 MW die samen een capaciteit van 382,7 MW opleveren. De aanleg hiervan begint volgend jaar en moet in 2021 gereed zijn. Visser&Smit Hanab gaat de twee 25 kilometer lange stroomkabels voor de aansluiting op het landelijk net leggen.

Met de realisatie van alle voornoemde projecten zal Nederland, voor wat betreft het opwekken van windenergie offshore, de  achterstand op de buurlanden ruimschoots hebben weggewerkt. En is hiermee gelijk goed op weg als het gaat om de energietransitie. Op het windcongres tijdens Offshore Energy 2018 zal dit alles zeker aan de orde komen.

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook