Eeuwige roem

Prijsuitreiking Motorenquiz: Mannen met gasolie in hun bloed

Er bestaan mannen die je ‘s nachts wakker kunt maken voor het geluid van een klassieke dieselmotor. Bij wie de gasolie bij wijze van spreken door de aderen stroomt. Die mannen kwamen zaterdag 22 oktober bijeen in het Scheepsmotorenmuseum van de SHVP in Papendrecht om de mooiste motoren te starten. En om de Schuttevaer SHVP Wisseltrofee uit te reiken aan drievoudig Motorenquiz-kampioen Adri Siereveld.

Motorenquiz-winnaar Adri Siereveld met zijn vrouw Anita bij de eencilinder gloeikopmotor waar ook zijn grootvader mee heeft gevaren. Foto's Arco van Eijnsbergen
  • Motorenquiz-winnaar Adri Siereveld verguld met nieuwe Schuttevaer SHVP Wisseltrofee

Ex-WTK Siereveld is trots op zijn overwinning in de 20ste editie van de Schuttevaer Motorenquiz. Hij is de tweede quiz-deelnemer in al die jaren die de hoofdprijs voor de derde maal binnen sleept. Dat is geen sinecure, er zijn dagen van puzzelen en studeren mee gemoeid. ‘Ik loop de quiz altijd eerst globaal door. Dan zie je wat je al meteen weet en kunt invullen. Daarna blijven twijfelachtige vragen over en een paar waarvoor je de boeken in moet. Zo werk ik dat dan af.’

Bijna in de fout

Die werkwijze kostte hem dit jaar toch nog bijna de overwinning. Hij meende namelijk meteen al te weten wie de tweetakt dieselmotor heeft uitgevonden: Rudolf Diesel. Kan niet mis, dacht hij met vele anderen. Maar het was ‘de zoon van Ida Erdmann’ (Hugo Güldner). Siereveld herinnerde zich echter net op tijd de les van zijn tegenstrever Erik Schumacher, de andere kampioen die driemaal won, dat je ook moet proberen in het hoofd van de quizmaker te kruipen. Dat maakte ‘Ida Erdmann’ zó intrigerend, dat hij uiteindelijk toch het juiste antwoord wist te vinden.

Terneuzenaar Siereveld is de eerste die de nieuwe, geheel in de eigen werkplaats van de SVHP ontworpen en gebouwde wisseltrofee mee naar huis mocht nemen. De uit motoronderdelen bestaande notenkraker krijgt volgens Sierevelds echtgenote Anita een ereplaats in hun appartement met uitzicht op de Westerschelde.

Bijzondere aanwinst

Het museum kon zaterdag weer een bijzondere aanwinst laten zien: een zescilinder directomkeerbare Deutz REMS 142 uit 1933, afkomstig uit de sleepboot Willem-Marie van schipper Willem van IJsseldijk. Extra bijzonder was, dat de 84-jarige Van IJsseldijk er ook was om zijn troetelkind nog eens te beluisteren.

De bijna 90 jaar oude machine is draaiend uit de sleepboot gekomen, waar Van IJsseldijk een leven lang goed voor hem heeft gezorgd. Het was zijn wens om de motor, de laatste van dit type ter wereld, onder te brengen bij de SHVP en zo te behouden voor het nageslacht.

De REMS 142 start luidruchtig, lijkt even te moeten wennen aan zijn nieuwe omgeving, maar begint dan allengs soepeler te draaien. Alle mannen drommen om hem heen. Raken ‘m aan, voelen de rillingen van het interne geweld door het blok gaan. Een extra attractie is, dat de uitlaatpijp niet volledig gesloten is, zodat je ook iets van de draaiende motor kunt ruiken.

Raadsel opgelost

En zo gaat het vervolgens van de ene naar de andere scheepsdiesel. Elk met zijn eigen verhaal, zijn eigen startprocedure en eigen geluid. Halverwege de dag is de beroemde MAN duikbootmotor uit 1917 aan de beurt. Het is de oudste motor in het museum en het pronkstuk. Maar het team van de SHVP heeft altijd angst gehad voor deze complexe machine, waarvan geen enkele beschrijving of handleiding meer kon worden opgespoord. De motor liep, maar telkens mondde dat na een tijdje uit in onverklaarbare bonken en knallen, die je beslist niet wilt horen. Recent dook echter toch nog documentatie over de wonderlijk geavanceerde motor op. De brandstofpomp was in 1917 nog niet uitgevonden en de brandstof wordt, tegen de compressiedruk in, met luchtdruk in de cilinders geperst. Gedacht werd dat daar 80 bar druk voor nodig was. Het bleek slecht 45 bar te zijn. Sindsdien loopt de motor als nooit tevoren. Laten we zeggen voor eeuwig.

De MAN zescilinder duikbootmotor uit 1917 wordt gestart. Het blijft spannend.

Motoruitval

Uit een decibel-app blijkt dat de motoren, nauwelijks meer dan stationair draaiend, al snel zo rond de 80 decibel geluid produceren. Uitzondering daarop lijkt Industrie. De 4VD6A in het museum is relatief stiller met een geluidsniveau van rond de 72 decibel. Volgens sommigen is het dan ook de beste motor ooit gebouwd. Maar dat moet je deze dieselfanaten eigenlijk niet vragen. Ze zijn verre van objectief.

De Industrie 4VD6A draait stiller dan de meeste andere motoren.

Er was trouwens ook een incident met een Industrie. De betrekkelijk kleine tweecilinder 2D4 – pakweg 5000 kilo ijzer met een vermogen van 60 pk – startte met het eerste zuchtje lucht. Maar hij hield het slechts een paar minuten vol en viel toen zonder duidelijke oorzaak stil. Op zo’n moment merk je dat je je onder experts bevindt. De menigte overspoelde rondleider Dimitri Reichwein met mogelijke oorzaken en goede adviezen. Die kent zijn pappenheimers intussen wel en liet zich niet van de wijs brengen. ‘Kijken we later wel naar, we gaan door naar de volgende…’

De volgende Draaidag bij de SHVP is in december. Het museum is op afspraak toegankelijk en staat ook open voor activiteiten zoals trainingen, schooluitjes, bedrijfs- en familiefeesten.

Lees ook:

Oud-wtk Adri Siereveld wint Schuttevaer Motorenquiz 2022

Schuttevaer Motorenquiz 2021: Prijsuitreiking in motoren-Walhalla