Schuttevaer

Maritiem nieuws: zoet, zout & zakelijk

Rafeek zit soms al in de stuurstoel

De 135-metertanker Nerodia ligt er schoon en tot in de puntjes gelakt bij aan kaai 730 in de haven van Antwerpen. Het schip is klaar om een nieuwe partij diesel voor Duitsland te laden. Hanau was de vorige bestemming, maar vanwege het lage water gaat de komende reis niet verder dan Duisburg. Het telefoontje van de terminal moet nog komen, dus is er tijd voor een praatje.

1 / 1
Rafeek zit soms al in de stuurstoel

Rafeek zit soms al in de stuurstoel

  • Gemotiveerde Syrische vluchteling aan boord mts Nerodia

  • Stad in puin geschoten

Door Bart Oosterveld

We komen niet zomaar aan boord. Want de Nerodia heeft een soort primeur: schipper Christian Westerink (27) en zijn baas Anaconda Tankvaart uit Zwijndrecht doen mee aan een project om vluchtelingen met een verblijfsvergunning, via een opleiding aan werk te helpen in de binnenvaart. Sinds enkele weken volgt de Syrische vluchteling Rafeek Kastoun (25) hier aan boord de 60-daagse opleiding tot matroos.

Rafeek kwam naar Nederland toen het vier jaar geleden helemaal mis ging in zijn geboorteplaats Hama in Syrië. Er waren felle gevechten uitgebroken tussen de rebellen en troepen van president Assad. Zijn stad was in puin geschoten. Rafeek besloot in 2016 met gevaar voor eigen leven te vluchten naar een veiliger omgeving. Veelal lopend en grotendeels in zijn eentje wist hij in 45 dagen de grens met Griekenland te bereiken. Via de grensrivier tussen Turkije en Griekenland kwam hij Europa binnen. In Oostenrijk stapte hij op de trein naar Nederland.

Werken

We maken een stap in de tijd naar dit jaar. Intussen is Rafeek door de asielprocedure heen gekomen en statushouder geworden: hij mag in Nederland blijven. Rafeek woont intussen in Kampen en werkt in een restaurant in Amsterdam. Want in tegenstelling tot wat vaak wordt gezegd: wil hij werken voor zijn geld. Een uitkering vindt hij maar niks. Zijn grote kans komt als een vriend hem wijst op een oproep op Facebook. Er worden kandidaten gezocht voor een opleiding voor matrozen in de binnenvaart die helemaal is toegesneden op voormalige vluchtelingen. Rafeek veert op. Van de Nederlandse binnenvaart weet hij eigenlijk niets. Maar van varen wel. In Syrië volgde hij in de havenstad Tartous de vierjarige zeevaartschool. Hij was al op de helft toen zijn school in 2014 vanwege de oorlog de deuren sloot. Rafeek zag zijn droom om officier te worden, en misschien later wel kapitein, in rook opgaan.

Initiatief

En nu zit Rafeek hier in de super-de-luxe stuurhut van de Nerodia. Zijn tweede torn van twee weken loopt intussen op zijn einde en hij heeft het duidelijk naar zijn zin. Ook zijn schipper Christian is blij met de situatie. Gelukkig maar, want hij heeft toch enigszins zijn nek uitgestoken. Het was namelijk zijn initiatief om in zee te gaan met het project van het Rotterdamse consultantsbureau Emprove en het in Amersfoort gevestigde Working Future, die samen het opleidingstraject hebben opgezet. ‘Ik doe graag iets voor anderen’, zegt de uit Elburg afkomstige Westerink. ‘Via een vriend hoorde ik van dit project. Ik heb het met mijn baas overlegd. Die zei: regel het maar.’ Dat er vooral op Facebook nog weleens kritiek te horen is van collega-schippers over de komst van buitenstaanders naar de binnenvaart, daar haalt hij zijn schouders over op: ‘Het negatieve commentaar motiveert me alleen maar meer om dit te laten slagen’, zegt hij.

Scheepstermen

Na de twee keer twee weken van samenwerking aan boord blijken Christian en Rafeek het uitstekend met elkaar te kunnen vinden. Ze hebben veel lol samen. ‘Hij is ook erg goed met koffie maken’, zegt Christian met een knipoog. Rafeek spreekt inmiddels een aardig mondje Nederlands, heeft de voor de inburgering verplichte cursussen Nederlands A1 en A2 gehaald. Hij is nu bezig met het vervolg op B-niveau. Maar tijdens het interview moeten we toch regelmatig overschakelen op Engels. Dat gebeurt tijdens het varen ook. Scheepstermen, die zitten er wel in: ‘steekeind, voortouw, vast, los, machinekamer, frikandellen’, zegt Rafeek lachend. ‘Rafeek zorgt voor heel veel positieve energie hier aan boord’, zegt Christian.

Stuurstoel

Tussen de tornen door krijgt Rafeek in Rotterdam samen met de andere aspirant-matrozen extra les, zowel in taal, samenwerken, conflictbeheersing, feedback geven en ontvangen en zaken als brandbestrijding en ADN. In de vrije weken heeft hij ook de kans om tijd door te brengen met zijn verloofde. Zij woont in Oosterhout en werkt als vrijwilligster in een museum. Het mooie is: de twee vrije weken beginnen al morgen!

‘Wat me ook is opgevallen: deze mensen willen helemaal geen uitkering’, zegt Christian. ‘Onderdeel van de opleiding is dat Rafeek vier maanden stage loopt aan boord. Na die vier maanden komt hij als matroos in loondienst bij ons. Dat is iets wat Rafeek graag wil: zijn eigen geld verdienen. Een win-winsituatie dus, want na vier maanden is de sector een gemotiveerde binnenvaarder rijker. Een medewerker met doorgroeipotentie naar de functie van stuurman.’

Hoewel hij nog maar een paar weken aan boord is, zit Rafeek zelfs al af en toe op de stuurstoel, ook op de moeilijkere stukken. ‘Hij heeft talent’, zegt Christian. Dat komt mooi uit, want Rafeek wil uiteindelijk best kapitein worden. Al duurt dat waarschijnlijk nog een paar jaar.

Reacties (2)
  • M. Smitsman

    Mooi verhaal hoe het ook kan!

  • Han van Roozendaal

    Met deze praktijkexamens bevorderen we de instrom en zij instroom. Mooie trajecten ontwikkeld door het OCB

  • Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

    Lees ook