Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk

Maersk kan slopen op stranden niet laten

Kopenhagen

Het Deense rederijconcern Maersk gaat door met de sloop van schepen op dubieuze sloopstranden in India. Die keuze is ingegeven door de moordende concurrentie in de containermarkt, waarbij elk dubbeltje telt. De rederij streeft wel naar verbetering van de omstandigheden waaronder op die stranden wordt gewerkt.

  • ‘India, Bangladesh en Pakistan betalen nu eenmaal beste prijs’
  • EU voert lijst in met erkende sloopwerven

Door Bart Oosterveld
Beaching, heet het slopen van schepen op stranden. De praktijk van het met geweld het strand op varen en vervolgens in stukken snijden van zeereuzen staat al jaren ter discussie. De methode is slecht voor het milieu, omdat er schadelijke stoffen als asbest en olie in zee terechtkomen. Maar er wordt ook vaak gewerkt onder gevaarlijke en mensonterende omstandigheden. Jaarlijks vallen er doden onder het vaak slecht betaalde en gehuisveste personeel.

In 2009 zijn onder auspiciën van de Verenigde Naties (IMO) in Hongkong richtlijnen opgesteld om het beachen aan banden te leggen. Maar omdat nog te weinig landen deze Hongkong-conventie hebben ondertekend is het verdrag nog niet in werking. Ook Nederland heeft nog niet getekend.

Onthulling

Meerdere actiegroepen roepen de rederijen op hun schepen op een verantwoorde  manier te laten slopen. Maersk leek aan die oproep gehoor te geven, tot onlangs bleek dat het concern toch schepen via beaching laat ontmantelen.

Die onthulling werd gedaan door journalisten van de Deense krant Politiken, de Deense TV-zender TV2 en onderzoekswebsite Danwatch. Zij kregen inzage in de sloopcontracten van 14 schepen van de Duitse financieringsmaatschappij MPC Capital.

De schepen waren gecharterd door Maersk. Elf schepen werden in 2013 en 2014 ontmanteld op stranden in India, de overige drie in Bangladesh. Maersk had in elk geval moeten toezien op de sloopmethode ook al waren de schepen formeel eigendom van MPC Capital, vinden critici.

Beste prijs

Maersk heeft nu de knuppel in het hoenderhok gegooid. De grootste containerrederij ter wereld en daarnaast producent van olie en gas, zegt in een verklaring niet het beste jongetje van de klas te willen zijn. De verklaring kwam kort nadat de Deense onderzoeksjournalisten hun onthulling hadden gedaan. In een uitbreid artikel op de bedrijfswebsite zegt Annette Stube, directeur duurzaamheid bij de AP Møller-Maersk Group, dat de sloopstranden onontkoombaar zijn, zolang er geen wereldwijde afspraken over bestaan.

Maersk wijst op het economische belang dat de rederij heeft bij een zo hoog mogelijke prijs voor sloopschepen. Het gaat om miljoenen. ‘Slopen is een commerciële bezigheid vanwege de prijs van gerecycled staal. De meeste schepen worden daar gesloopt waar de hoogste staalprijs wordt betaald. Dat is op de sloopwerven in India, Bangladesh en Pakistan’, aldus Stube.

Verbeteringen

Ze wijst er verder op dat Maersk zeker niet de enige is. Wereldwijd werd in 2015 74% van de sloopschepen op een strand ontmanteld, schrijft ze. ‘Er is geen wereldwijde wetgeving en de rederijen zijn zelf niet in staat de zaken anders te regelen. We hebben zeven jaar gewacht op een wereldwijd verdrag dat er maar niet komt.’

Het concern wil wel zijn verantwoordelijkheid nemen. Niet alleen voor de eigen schepen, maar ook voor gecharterde schepen. De voorlopige oplossing is dat Maersk extra eisen stelt aan sloopbedrijven in India om voor slooporders in aanmerking te komen. Zo zou 70% van het personeel van de Shree Ram-sloopwerf in Alang inmiddels een ‘intensieve training’ hebben gehad onder leiding van het Britse Lloyd’s. Ook heeft het personeel beschermingsmiddelen gekregen, zijn de lonen verhoogd en heeft Shree Ram voor betere huisvesting gezorgd. Dat was voor Maersk genoeg vooruitgang om er in mei twee conatinerschepen te laten slopen:  de Maersk Wyoming (4324 teu, bouwjaar 1995) en de Maersk Georgia (4324 teu, bouwjaar 1997).

Misleiding

De aanpak van Maersk heeft echter tot een woedende reactie geleid van NGO Shipbreaking Platform in Brussel, dat fel gekant is tegen het beachen. De organisatie verwijt de rederij dat het de slechte omstandigheden in Alang probeert te verdoezelen. Bovendien denkt het platform dat Maersk de aandacht probeert af te leiden van andere illegale praktijken. Zo zou onlangs de zwaar vervuilde opslagtanker North Sea Producer vanuit het Verenigd Koninkrijk op transport zijn gezet voor ontmanteling op een strand in Bangladesh.

Behalve Shipbreaking Platform wil ook de EU zo snel mogelijk een verbod op onveilig en milieugevaarlijk slopen. In Brussel wordt gewerkt aan een lijst met goedgekeurde sloopwerven. Die moet eind dit jaar klaar zijn. Vanaf dat moment mogen grote zeegaande schepen onder Europese vlag alleen worden gesloopt op een werf die op de lijst staat. Deze regel gaat ook gelden voor schepen die onder een andere vlag varen, maar wel Europa aandoen.

Voorbeelden

Maersk wil de wereld laten geloven dat duurzame scheepsrecycling onbetaalbaar is, maar dat is misleiding, zegt Shipbreaking Platform. De organisatie wijst op andere rederijen die het wel goed doen, zoals Hapag Lloyd, een directe concurrent van Maersk. Maar ook rederijen als Wilhelmsen, Wallenius, Hoegh, Grieg, CSL en Boskalis doen het beter dan Maersk.

Maersk lijkt de Europese lijst overigens te betreuren. ‘Als wij of Europa onszelf eenzijdig hoge standaarden opleggen heeft dat geen fundamentele gevolgen, omdat het grootste deel van de scheepvaartindustrie buiten Europa is gevestigd. De positie van de werknemers op de stranden van India, Bangladesh en Pakistan wordt er niet door verbeterd. Maar het ondermijnt wel de concurrentiepositie van de Europese reders.’

Reacties (2)
  • j Teunisse

    Dat zie je goed. Anders gaat het carrousel spel draaien. Schip word verkocht aan niet Europese Koper ,die het ongezien doorverkoopt aan een fopfirma in een schimmig staatje. Iedereen kan schone handen laten zien. Dat het handel .

  • E.O.P. Lansmeer

    Leuk geavanceerd en schoonslopen maar dat is voorlopig alleen weggelegd voor West-Europa met zijn vele geld maar in de rest van de wereld komen ze om van de honger zonder werk en dan vreemd opkijken als ze hierheen komen voor werk, laat dat slopen daar blijven en zorg er voor dat de veiligheid verbeterd zo als dat hier pas in de zeventiger jaren pas begon.

  • Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

    Lees ook