Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Aan boord van een platform-supplier

Den Helder

Den Helder profileert zich als de offshore-basis van de zuidelijke Noordzee. Waar ooit de visserij dominant was, bepaalt de offshore het havenbeeld aan de Nieuwediep- en Visserijkade. Spin in het web is Peterson Energy Logistics, de organisator van de Southern North Sea (SNS) Pool; de ‘number one user’ van Port of Den Helder. Frits Loomeijer voer voor Schuttevaer een reis mee met een van de schepen van de pool, de Pool Express van Vroon Offshore Services.

1 / 5
Concentratie achter de DP-console. De kapitein manoeuvreert langszij het Total platform PE-K6-GT. Tweede stuurman Frans registreert ‘real time’ het overgeven en -nemen van containers. Hwtk Kristijan komt net uit zijn kooi en zal, na een bakkie, beneden de wacht overnemen. Ondertussen leest hij zijn hoofdmotoren uit op de monitor voor hem. (Foto Frits Loomeijer)

Concentratie achter de DP-console. De kapitein manoeuvreert langszij het Total platform PE-K6-GT. Tweede stuurman Frans registreert ‘real time’ het overgeven en -nemen van containers. Hwtk Kristijan komt net uit zijn kooi en zal, na een bakkie, beneden de wacht overnemen. Ondertussen leest hij zijn hoofdmotoren uit op de monitor voor hem. (Foto Frits Loomeijer)

  • ‘Het waait 40 knopen en er komen bakken water over’
  • Kapitein Jeroen klikt zijn positie vast en de DP neemt het over
  • Pool Express is half tanker en half containerschip
  • Bezorgdienst op de Noordzee

Door Frits Loomeijer
Offshore-vaktaal is voor buitenstaanders onbegrijpelijk. Vooral omdat er zowel gesproken als geschreven wordt in afkortingen. In de SNS Pool varen PSV’s (platform supply vessel), maar in Den Helder zie je ook SBV’s (standby vessel), GSV’s (geo survey vessel) en W2W- en WFSV’s (walk to work en windfarm support vessel). Verwar ze niet met een AHTS, een anchor handling tug supply vessel. Ze hebben allemaal een hoge kop en vaak een laag achterschip en ze zijn ook nog eens meestal rood. Ze maken deel uit van een omvangrijk en fijnmazig netwerk van dienstverlening aan de energiewinning op zee; olie, gas en wind.
 
Koers noordwest
Ik ken deze fascinerende wereld alleen van de buitenkant, van de haven, de platformen in de verte en de windmolenparken. Maar aan boord ben ik nog nooit geweest. Nu val ik met mijn neus in de boter. Wanneer we tegen middernacht vertrekken van de Peterson-terminal, klettert de regen tegen de ramen van de brug en het waait tegen de 40 knopen uit het noordwesten. Kapitein Jeroen manoeuvreert tussen de andere SNS Pool-schepen uit en wanneer we bij de drempel van het Schulpengat zijn, komen er flinke bakken water over.
 
Deze twee etmalen varen we voor Total en de eerste bestemming is platform PE-K6-GT; koers noordwest. Een mijl of 60 recht in de wind, maar niet recht in de golven. Er staat een verwarde zee, nadat de wind de vorige dag draaide van oost naar noordwest. Daarom hebben we geen haast. Het zal eerst rustiger moeten worden voordat we tot op enkele meters naast een platform lading over kunnen geven en nemen.

Concentratie
Tegen het einde van de morgen is het zover. De ongedwongen sfeer op de brug maakt plaats voor concentratie. We krijgen toestemming om binnen de 500 meter van het platform te komen. Jeroen en tweede stuurman Frans, die samen de wacht hebben, verruilen de navigatieconsole aan de voorzijde van de brug met die aan de achterkant. Daar bevindt zich, naast diverse andere apparatuur, het dynamic positioning systeem (DP). Jeroen manoeuvreert met zijn twee azimuth- en boegschroeven tot vlakbij de jacket, het stalen onderstel van het platform, zodanig dat de hiervoor bestemde containers in het bereik van de kraan komen. Dan ‘klikt’ hij zijn positie vast en neemt het DP-systeem het over.
 
Hoewel het inmiddels een vriendelijke windkracht vijf uit het zuidwesten is, staat er nog een lastig, verward zeetje. Later op de dag wordt deze manoeuvre, met het verder krimpen van de wind, steeds eenvoudiger.

Smetteloos
Het werk van de Pool Express en andere schepen in de SNS Pool kun je het best omschrijven als ‘bezorgdienst’. Alles wat nodig is om een platform, bemand of onbemand, te laten functioneren, wordt per schip aan- en afgevoerd. Op mensen na. Die gaan voor het overgrote deel per helikopter. Deze dagen brengen we containers met voedsel, onderdelen, gereedschap en chemicaliën. Lege containers gaan terug naar Den Helder. Op één bestemming zetten we tankcontainers met stikstof af. Lege vuilniscontainers gaan naar boven, volle komen terug aan dek.  En dan is er de bunkerservice. Een PSV is half containerschip en, wat velen niet weten omdat je het aan de buitenkant niet ziet, half tanker. Onder het open laaddek bevindt zich een flink aantal tanks voor gasolie, drinkwater, boorvloeistof (drilling mud), cement en allerhande boorvloeistoffen die nodig zijn in de olie- en gaswinning, zoals glycol en methanol.
 
De Pool Express werd in 2008 opgeleverd door Damen en is nog steeds een ‘state of the art’ Noordzee PSV. Tien jaar dag en nacht inzet zie je niet aan haar af. Het schip ziet er smetteloos uit. Zowel aan dek, in de verblijven, op de brug als in de machinekamer. Onderhoud is een speerpunt bij VOS (Vroon Offshore)  en het is duidelijk dat de bemanning geeft om hun schip. Als ik aan boord kom ruikt het naar verf op de brug. Niet gek wellicht na twee dagen in de haven. Maar de volgende middag, wanneer de zee wat rustiger is, komt een van de matrozen in witte overall met een pot witte verf naar boven om zijn karwei voort te zetten. Een ander haalt de plinten van de wand om ze beneden te schuren en te lakken. Een dag later, tussen het bevoorraden van twee platformen door, zijn de twee AB’s van de ochtendwacht aan dek met de naaldenbikhamer in de weer. Zo houd je een schip jong en dat straalt ervan af.

Vier op, vier af
De bemanning van de Pool Express en de andere Vroon suppliers van de SNS Pool varen vier weken op, vier af. Het is een geregeld bestaan voor de goed op elkaar ingespeelde ploeg. De kapitein is een van de jongeren, midden dertig. De vier doorgewinterde AB’s zijn veertigers en vijftigers. Ze varen al jaren voor Vroon. Eerste stuurman Adam is gaan varen omdat hij als middelbare scholier iets anders wilde dan alle anderen in zijn omgeving. Hij had de zee nog nooit gezien. Maar het is een goede keus geweest.
 
Voor de andere tweede stuurman, Sjoerd, ligt dat weer anders. Hij is 28, Terschellinger en de zeevaart heeft hij met de paplepel ingegoten gekregen. Zijn vader en grootvader zaten op de sleepvaart. Voor Sjoerd is vier op, vier af aantrekkelijk, maar het is ook de variatie. Het zijn veel korte reisjes en er wordt veel gemanoeuvreerd. Dat is in de shortsea, waarin hij eerder voer wel anders.

SNS Pool
De Pool Express vaart met haar Vroon-zusjes VOS Base, VOS Precious, VOS Paradise en een viertal PSV’s onder Noorse vlag, soms aangevuld met ‘spot charters’, al een flink aantal jaren in de SNS Pool. Die bestaat formeel sinds 2002, maar in de jaren ‘90 experimenteerde Peterson al met ‘shared services’ aan operators. Toen de zoektocht naar olie en gas in de Noordzee in de jaren ‘60 begon organiseerde elke oliemaatschappij zijn eigen bevoorrading. Dat had heel wat inefficiënte vlieg- en vaarmijlen tot gevolg. Maar het was nu eenmaal de gewoonte. Peterson ontwikkelde zo’n 25 jaar geleden een eerste concept om suppliers in te  zetten voor meerdere klanten per reis. Dat was een revolutionaire gedachte, maar de praktijk was nog aarzelend. Die praktijk is ook gecompliceerd. In het bevoorradingswerk gaat het om details en timing. Vaak zijn het kleine partijen lading die moeten worden afgeleverd en de ‘bezorgadressen’ kunnen tientallen mijlen uit elkaar liggen. Over wind, tij, golfhoogte en stroming hebben we het nog niet eens. Nu, een kwart eeuw later in het alibaba- en bol.com-tijdperk, weet iedereen dat voor een dergelijk concept, zeker als je dat combineert met luchtvervoer, complexe software nodig is. Die is dan ook in de loop van de jaren ontwikkeld en steeds verfijnder geworden. In 2006 werd de helikopter-service vanaf Den Helder Airport in de SNS Pool opgenomen en vandaag de dag levert Peterson 24/7/365 een omvangrijk pakket diensten aan de offshore-industrie. Pool-partners kunnen alle operaties, ETA’s, enzovoort real time volgen via de web-based systemen.

Wereldwijd
Peterson Energy Logistics is op basis van dit geïntegreerde ‘zee, lucht en supply basisconcept’ voor de zuidelijke Noordzee uitgegroeid tot een belangrijke speler die zijn diensten wereldwijd aan het uitrollen is. Het gaat al lang niet meer alleen over bevoorrading, maar ook over bijvoorbeeld de logistiek rond de verwijdering en recycling van offshore-constructies (decommissioning) of veiligheidsmanagement van offshore-operaties. Van oudsher opereert Peterson vanuit Den Helder, IJmuiden en Aberdeen maar de laatste jaren heeft het bedrijf ook kantoren in onder andere Houston, Trinidad en op Malta.
 
De Pool Express zou ook prima wereldwijd kunnen worden ingezet. Schip en bemanning zijn ertoe uitgerust en opgeleid. De een zat in de offshore vanuit Malta. Een ander, zoals tweede stuurman Frans, voer jarenlang wereldwijd, maar dat was in zijn marinetijd. Hij heeft de 'grijze massa'. zoals dat in Den Helder heet, al jaren geleden achter zich gelaten en ingeruild voor het rood-wit van Vroon. Vier week op, vier week af in de sophisticated 'bezorgdienst' van de SNS Pool. 

SNS Poolpartners
Dana Petroleum, NAM, Neptune Energy, Oranje Nassau Energie, Petrogas, Shell UK, Spirit Energy, Taqa, Total, Wintershall.
Scheepsgegevens
Pool Express
Gebouwd: 2008 / Damen Shipyards.
L x b x h: 71,85 x 6,00 x 7,50 meter.
Max diepgang: 6,10 meter.
Tonnage: 2534 gt / 3265 dwt.
Motorvermogen: 4768 kW / 6496 pk (4 x 6 cil. ABC).
Azimuth: 2 x 1500 kW / 2043 pk.
Boegschroef: 2 x 650 kW / 885 pk.
Bemanning: 12 personen (+ 1 stagiair).
Passagiers acc.: 2 x 6 personen.
Laaddek: 47,70 x 13 meter / 5 ton/m². 

VOS  BV Den Helder
Onderdeel van: Vroon te Breda, opgericht in 1890. Ruim 3000 medewerkers en een totale vloot van circa 150 schepen (container-, livestock-, bulk-, tank-, car transport) en offshore dienstverlening)
Opgericht: 1964
Offshore-activiteiten: bevoorrading, emergency respons  & rescue, ankerbehandeling, walk to work, crew transfer en subsea support wereldwijd 
Offshore-schepen: 107, van standby vessel tot crewtender, PSV en anchorhandling tug.

Peterson Energy Logistics
Onderdeel van: Peterson Control Union te Rotterdam, opgericht in 1920. Ruim 5000 medewerkers in meer dan 70 landen.
Opgericht: 1968 als Peterson Offshore.
Activiteiten: ontwerp en uitvoering van complexe logistieke operaties en veiligheidsmanagement in de offshore-industrie wereldwijd.
Medewerkers: circa 1300, waarvan 200 in Nederland.

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook