Schuttevaer

Zoet, Zout & Zakelijk
Schuttevaer Premium

Altijd volle bak op Open Dag Verkeerscentrale Rotterdam

Rotterdam

De verkeersbegeleiders van de Verkeerscentrale Rotterdam hebben donderdag 5 april, tijdens de jaarlijkse Open Dag, een maximaal aantal bezoekers in hun wereld ingewijd. ‘Laveren in het havengebied is niet toegestaan. Het is ook niet wenselijk voor uzelf, hoor.'

1 / 3
Verkeersbegeleider Luc Vermeeren: ‘Wij begeleiden nu zo'n 80 zeeschepen en 290 binnenvaartschepen per dag, in de drukste en grootste haven van Europa.' (Foto Dick den Braber)

Verkeersbegeleider Luc Vermeeren: ‘Wij begeleiden nu zo'n 80 zeeschepen en 290 binnenvaartschepen per dag, in de drukste en grootste haven van Europa.' (Foto Dick den Braber)

  • ‘AIS kan VTS'er niet vervangen'

  • ‘Wij begeleiden 80 zeeschepen en 290 binnenschepen per dag'

Door Dick den Braber
‘De Rival hier; wij komen uit de Waalhaven I en gaan naar de Waalhaven IV.' Vanuit de verkeerscentrale Rotterdam, op het uiterste landpuntje van de Botlek, naast de Geulhaven, kijkt de verkeersbegeleider mee. Hij ziet geen problemen. ‘Rival, ga je gang.'
Over zijn schouders kijken bezoekers geïnteresseerd toe. Ze nemen deel aan een rondleiding door verkeersbegeleider Luc Vermeeren. Zijn publiek komt grotendeels uit de pleziervaart, slechts een enkeling vaart beroepsmatig.

VTS operator
Kort ervoor heeft Vermeeren over het werk van verkeersbegeleiders verteld. Nu krijgt de werkvloer een bezoek. Zelf noemen hij en zijn collega's zich overigens VTS-operator, in Engels vakjargon. VTS staat voor vessel traffic service.

Hun werk kreeg voor het eerst vorm in 1956, met een keten van walradars langs de Nieuwe Waterweg. Vermeeren: ‘Daar is ons huidige VTS-systeem uit voortgekomen. Wij begeleiden nu zo'n 80 zeeschepen en 290 binnenvaartschepen per dag, in de drukste en grootste haven van Europa. 'De informatie van de VTS'ers helpt om het verkeer in de haven gesmeerd te laten verlopen, legt Vermeeren uit.

Vanuit de Verkeerscentrale Rotterdam begeleidt de bemanning alle vaarbewegingen vanaf de Van Brienenoordbrug tot voorbij Maassluis. Collega's van de verkeerscentrale Hoek van Holland monitoren de havens en vaarwegen vanaf Maassluis tot en met de Tweede Maasvlakte.

Een bezoeker vraagt naar de noodzaak ervan. ‘Schepen hebben nu toch AIS?' Klopt, erkent Vermeeren. Maar hoewel dit digitale identificatiesysteem voor de beroepsvaart verplicht is, blijft het een hulpmiddel, stelt hij. ‘Je kunt er niet blind op vertrouwen: het kan uitvallen of haperen. En scheepjes zonder AIS kun je er niet mee zien.'

Maar zelfs als AIS zijn werk doet, blijft het werk van een VTS'er van belang, vervolgt hij. ‘Schepen kunnen elkaar dan wel zien, maar de kapitein van het ene schip weet nog niet welke koersbewegingen de roerganger van het andere gaat maken.'

Radardekking
De begeleiders hebben daartoe meer middelen in huis. Zoals radardekking in een fors deel van de Rotterdamse haven via 41 radarscanners. ‘Op belangrijke punten staan er zelfs twee, aan elke kant van de vaarweg één.'

De verkeersbegeleiders zien deze beelden op gedetailleerde kaarten van de verschillende havensectoren, verdeeld over twee gekoppelde beeldschermen. Plus de informatie van AIS, die de computer over de radarbeelden heen legt.

Een bezoeker buigt zich over de schouder van VTS'er Nico Broeken, en wijst naar de twee geschakelde schermen met de radarbeelden. ‘Waarom zijn sommige delen in de havens donkerblauw gekleurd?'

‘Daar hebben we geen radardekking', legt Broeken uit. ‘Als daar een schip vaart zonder AIS, kunnen we het niet zien.' Het gaat hierbij overigens om gebieden buiten de vaarweg.
Het derde en vierde beeldscherm, links en rechts van de twee geschakelde schermen, tonen informatie van onder meer Hamis. VTS'er Vermeeren: ‘Dat is ons eigen informatiesysteem. Hamis staat voor Havenmeestersmanagement-informatiesysteem. Hierop zien we bijvoorbeeld de geplande vertrek- en aankomsttijden van schepen, de weersomstandigheden en de actuele plus verwachte waterstanden.'

Vlekjes
Naast alle hulpmiddelen - waartoe uiteraard ook de marifoon behoort - hebben de VTS'ers via grote glazen wanden een weids uitzicht over de havensector Botlek: het Scheur, de mondingen van de Botlek, de 3de Petroleumhaven, de Geulhaven en de Oude Maas.
Comfortabel voor de VTS'er die deze sector coördineert. Maar ook collega's die gebieden buiten het zicht van de verkeerscentrale onder hun hoede hebben, kunnen op knooppunten meekijken. Dankzij camera's op strategische punten. In de Waalhaven bijvoorbeeld. En bij de Botlekbrug. En op verschillende punten in de sector Maasbruggen (ruwweg het gebied tussen Delfshaven en Krimpen aan den IJssel).

De radar blijft niettemin het belangrijkste hulpmiddel, stelt Vermeeren. ‘Alle schepen kunnen we hiermee zien. Behalve kleine roeibootjes van polyester: die geven hooguit wat vlekjes op het scherm.'

Laveren
De bezoekers stellen veel vragen. Onder meer over de gesprekken op de verschillende sectorkanalen. Vermeeren: ‘Die moeten zo zakelijk mogelijk zijn, want iedereen in de havensector moet van hetzelfde kanaal gebruik maken om informatie uit te wisselen. ‘Goedemorgen' is daarom eigenlijk al te veel. Als het rustig is groeten we wel terug, maar bij drukte niet. Als er één praat, kan niemand anders wat melden.'

Meldingen doen van bijzondere vaarbewegingen is verplicht als het schip over een marifoon beschikt, beklemtoont Vermeeren. ‘Voor watertaxi's zal dat wel niet gelden', veronderstelt hobbymatig roeier Bernard Seldenrath van roeivereniging Nautilus. ‘Die bootjes draaien alle kanten op.'

Dat klopt, reageert Vermeeren. ‘Daar gelden speciale regels voor. Maar ze luisteren wel de sectorkanalen uit.'

Zeilen in de havens is toegestaan, mits de motor gereed is voor gebruik, reageert de VTS'er op een andere vraag. ‘Laveren is niet toegestaan, ook niet enkel van de walkant tot het midden van de vaarweg. Gewoon helemaal niet. Maar het is ook niet wenselijk, hoor.'
Een man grinnikt. ‘Nee, het is niet echt levensverlengend om zoiets te doen.'

Maximum
Voor de open dagen is altijd veel belangstelling, weet teamleider Ed van Golden. Hij geeft, met nog drie collega's, leiding aan de ongeveer 85 VTS-operators die de verkeerscentrales van Rotterdam en Hoek van Holland bemannen. Van Golden: ‘Bij de aankondiging van zulke dagen krijgen we veel meer meldingen dan we kunnen behappen: we kunnen maximaal 50 mensen per dagdeel ontvangen, 's ochtends en 's middags.'

Ook tijdens de Wereldhavendagen in september weten bezoekers de verkeerscentrale te vinden. ‘We liggen op de route', verklaart Van Golden. ‘Na het openen van de inschrijving zitten we in no time op het maximale aantal aanmeldingen.'

Een extra open dag in het najaar speelt al een tijdje door de hoofden, meldt hij. ‘Maar daar is het nog niet van gekomen. Zo'n dag moet ook wel bijzaak blijven: onze eigenlijke taak ligt ergens anders.'

Vooroordeel
Plezierschipper Jan Verdonk kijkt na afloop met genoegen terug op het bezoek. ‘Ik ben weleens bij verkeerspost Nijmegen geweest, maar dit vind ik nog een stuk interessanter: hier gebeurt veel meer.'Zijn doel was de vaarwereld eens vanaf een andere kant te bekijken.

‘Ik heb weleens het idee dat de beroepsmensen in de vaart ons niet voor vol aanzien. VTS'ers reageren bijvoorbeeld lang niet altijd als ik mij meld. Dan is het goed om beter te begrijpen waar ze mee bezig zijn.'

Reacties

Om te reageren op dit bericht moet u ingelogd zijn. Klik hier om in te loggen. Indien u nog geen account heeft kunt u zich hier registreren om te kunnen reageren op Schuttevaer.nl. Uw reacties worden altijd ondertekend met uw volledige persoonsnaam.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Lees ook