Steeds drukker

Koopvaardij en cruisevaart botsen in krappe haven van Bonaire

De haven van Kralendijk is te klein geworden. Steeds meer en grotere cruiseschepen concurreren er met de maritieme bevoorraders van het flamingo-eiland. Het wachten is op een nieuwe haven, maar daar is oppositie tegen. Havenmeester Günther Flanegin: ‘Ik doe nu een logistieke dans met schepen…’

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire
'Ik geniet elke dag van mijn werk, de maritieme industrie is echt mijn passie…' Foto's Marius Bremmer

Flanegin (47) komt van Aruba en kon als kind al goed leren. Met een master aan de Erasmusuniversiteit en een carrière bij Heerema op zak werd hij havenmeester op Bonaire. Hij vertelt graag hoe hij in de maritieme wereld terechtkwam, wat de problemen en oplossingen op Bonaire zijn en waar zijn havenkantoor – met te weinig mensen – wel niet allemaal verantwoordelijk voor is.

Stapelaar van opleidingen

Hij volgde de opleiding Maritime Engineering aan Hogeschool InHolland en de volgende stap was een master in Maritieme Economie & Logistiek aan de Erasmusuniversiteit van Rotterdam. Hij schreef zijn afstudeerscriptie bij Heerema Marine Contractors over Life Cycle Cost Engineering. ‘Vervolgens ben ik aan het werk gegaan bij Blue Water Energy Services in Hoofddorp. De Arubaan hield zich bezig met Floating Production Storage and Offloading-schepen (FPSO’s) voor de olie- en gaswinning op zee en vloog de hele wereld over.

Steeds drukker

Flanegin hoorde toevallig dat de positie van havenmeester op Bonaire vrijkwam. ‘Veel lokaal personeel, lekker dichtbij mijn geboorte-eiland en met een vergelijkbare taal en cultuur. Ook een prachtige combi van economie, techniek en maritieme werken.’

Toch kost het hem nu al zeven jaar om Bonaire te begrijpen. ‘Iedereen wil dat je hun kant op buigt, ik zit midden in het spanningsveld tussen de stakeholders op het eiland, binnen het koninkrijk en in het internationale veld.’

Zijn eerste project was het opknappen en verlengen van de Zuidpier van de haven van Kralendijk. ‘Bij veranderingen stuit je op weerstand, maar we hebben het wel sámen geklaard! Nu ligt er een moderne pier, versterkt met fiber en speciaal beton, met een laag asfalt eroverheen. Die kan met weinig onderhoud zo weer 20 jaar mee.’

De haven kan vracht afhandelen voor 13.000 tot 15.000 inwoners. Maar dat zijn er intussen al bijna 25.000. Er moeten dus meer faciliteiten komen. ‘Er is een groeiend aantal containers en steeds meer bulklading en stukgoed om over te slaan. Daarnaast meert ook de Koninklijke Marine hier aan.’

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 9 Zr.Ms. Groningen van de Koninklijke Marine in de haven van Kralendijk
De Zr. Ms. Groningen van de Koninklijke Marine doet Bonaire aan.

Nieuwe haven

De oplossing is de aanleg van een nieuwe haven met mobiele kraan en opslagterrein voor containers. Een kostenbatenanalyse richtte zich op twee mogelijke locaties: de wijk Hato en Bopec. Die laatste, de oude opslaglocatie voor aardolie, ligt ver weg en vergt veel investeringen in infrastructuur. Flanegin: ‘Denk aan de aanleg van golfbrekers en nieuwe wegen naar de stad.’

Hato ligt veel centraler en is als locatie goedkoper. ‘Je hebt dan een distributiecentrum vlakbij. Maar je zit daar wel midden tussen de hotels en toeristen.’

Flanegin ziet het als uitdaging om te innoveren, om out of the box te denken. ‘Misschien kan de haven ook een sociale functie krijgen. Je kunt de commerciële activiteiten best sluiten van acht uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends. Het wordt nooit een 24/7-haven.’

Milieu

Op het eiland klinkt oppositie tegen een haven bij Hato vanwege de bijzondere Bonairiaanse onderwaterwereld, geluidsoverlast, veranderend uitzicht, meer verkeer en stof. ‘Allemaal aspecten die meegenomen moeten worden in een milieu-effectraportage (MER)’, zegt de havenmeester. ‘Per saldo moet de conclusie dan luiden: we doen het of we doen het niet. Best spannend om zo te werk te gaan dat we het publiek meekrijgen en iedereen profiteert.’

Voor die MER is misschien wel drie jaar nodig. ‘Maar als ik superpositief denk, kan in 2025 misschien de eerste schop de grond in.’ En als het nee wordt? ‘We moeten wel door. Dan moet de Noordsteiger worden aangepakt, dan moeten er wellicht steigers bij voor kleinere schepen of voor ferry’s.’

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 4 haven Kralendijk met de IJzerborg van NIRINT
Haven en toerisme liggen dicht bij elkaar: de IJzerborg van NIRINT bevoorraadt Bonaire.

Cruisetoerisme

Er komen de laatste jaren ook steeds meer en grotere cruiseschepen naar Bonaire. Flanegin schetst een spagaat. ‘De uitdaging is de balans te vinden tussen het havenbedrijf en wat het beste is voor de gemeenschap. Als havenmeester ben ik voor meer flexibiliteit. Niet dansen met één partner, maar een logistieke dans met meer schepen. Er kunnen best twee cruiseschepen per dag aanmeren, als er maar genoeg hele dagen per week vrij gepland worden voor de koopvaardij die het eiland moet bevoorraden.’

Ook hangt het af van de capaciteit van de schepen. ‘Er zijn steeds meer schepen met 4000 tot 6000 passagiers. Twee daarvan per dag is teveel voor Bonaire. Maar uiteindelijk bepaalt het eilandsbestuur welke kant het op moet. Ik ben de havenmeester en moet gewoon het beleid uitvoeren.’

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 5 De Rotterdam van HAL max 1 groot cruiseschip per dag
Maximaal één groot cruiseschip per dag: de Noordam van de HAL op Bonaire.

Professionaliseren

De havenorganisatie moet verder professionaliseren, vindt Flanegin. ‘Er is consensus dat de haven nu te bureaucratisch is. De organisatie moet net zo gestroomlijnd worden als in Rotterdam of op Curaçao, maar dan op Bonairiaanse schaal. Graag met een paar extra Bonairiaanse professionals erbij. Er is best expertise. Bonairianen zijn van huis uit maritieme mensen, zeevarenden. Maar ook dit is weer aan het eilandsbestuur.’

Flanegin schetst een beeld van waar het havenkantoor onder zijn leiding zoal mee is belast. ‘Het is amper meer te behappen. Van de vier arbeidsplaatsen op kantoor zijn er twee vacant. Er zijn twee senior loodsen en een gewone loods. We hebben een geheel gereviseerde loodsboot met een bemanning van zes koppen, we moeten namelijk wel 24/7 paraat zijn.’

Daarnaast biedt het havenkantoor sleepbootservice in de haven. Er ligt altijd een sleepboot klaar en is een tweede nodig, dan komt die snel uit Curaçao.

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire
Günther Flanegin: ‘Het is druk-druk-druk en iedereen vraagt om meer-meer-meer…’

Verder is de havenorganisatie beheerder van de vier vuurtorens en de buitengaatse boeien van Bonaire. ‘Wij zorgen voor het onderhoud van de torens zelf, Rijkswaterstaat en Alphatron Marine Caribbean op Curaçao zorgen voor de technologie en de verlichting in de torens en de boeien.’

Verder is de havenmeester het aanspreekpunt bij rampen en bij Search & Rescue. ‘Bij nood op zee neemt de Kustwacht van het koninkrijk het van ons over. Mocht er een milieuramp plaatsvinden dan komen de ingehuurde sleepbootbedrijven in actie. Rijkswaterstaat uit Nederland heeft voor rampen op Bonaire materiaal liggen, zoals olieschermen.

‘Je hoort het, het is druk-druk-druk en iedereen vraagt om meer-meer-meer. Maar wie weet hebben we over een paar jaar een mooie nieuwe haven erbij. Tot zover’, glundert Günther Flanegin, ‘Ik heb  een volgende afspraak. Ik heb jaren in Nederland gewoond, ik kom graag op tijd…’

Koopvaardij en cruisevaart botsen in krappe haven van Bonaire | Schuttevaer.nl
Steeds drukker

Koopvaardij en cruisevaart botsen in krappe haven van Bonaire

De haven van Kralendijk is te klein geworden. Steeds meer en grotere cruiseschepen concurreren er met de maritieme bevoorraders van het flamingo-eiland. Het wachten is op een nieuwe haven, maar daar is oppositie tegen. Havenmeester Günther Flanegin: ‘Ik doe nu een logistieke dans met schepen…’

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire
'Ik geniet elke dag van mijn werk, de maritieme industrie is echt mijn passie…' Foto's Marius Bremmer

Flanegin (47) komt van Aruba en kon als kind al goed leren. Met een master aan de Erasmusuniversiteit en een carrière bij Heerema op zak werd hij havenmeester op Bonaire. Hij vertelt graag hoe hij in de maritieme wereld terechtkwam, wat de problemen en oplossingen op Bonaire zijn en waar zijn havenkantoor – met te weinig mensen – wel niet allemaal verantwoordelijk voor is.

Stapelaar van opleidingen

Hij volgde de opleiding Maritime Engineering aan Hogeschool InHolland en de volgende stap was een master in Maritieme Economie & Logistiek aan de Erasmusuniversiteit van Rotterdam. Hij schreef zijn afstudeerscriptie bij Heerema Marine Contractors over Life Cycle Cost Engineering. ‘Vervolgens ben ik aan het werk gegaan bij Blue Water Energy Services in Hoofddorp. De Arubaan hield zich bezig met Floating Production Storage and Offloading-schepen (FPSO’s) voor de olie- en gaswinning op zee en vloog de hele wereld over.

Steeds drukker

Flanegin hoorde toevallig dat de positie van havenmeester op Bonaire vrijkwam. ‘Veel lokaal personeel, lekker dichtbij mijn geboorte-eiland en met een vergelijkbare taal en cultuur. Ook een prachtige combi van economie, techniek en maritieme werken.’

Toch kost het hem nu al zeven jaar om Bonaire te begrijpen. ‘Iedereen wil dat je hun kant op buigt, ik zit midden in het spanningsveld tussen de stakeholders op het eiland, binnen het koninkrijk en in het internationale veld.’

Zijn eerste project was het opknappen en verlengen van de Zuidpier van de haven van Kralendijk. ‘Bij veranderingen stuit je op weerstand, maar we hebben het wel sámen geklaard! Nu ligt er een moderne pier, versterkt met fiber en speciaal beton, met een laag asfalt eroverheen. Die kan met weinig onderhoud zo weer 20 jaar mee.’

De haven kan vracht afhandelen voor 13.000 tot 15.000 inwoners. Maar dat zijn er intussen al bijna 25.000. Er moeten dus meer faciliteiten komen. ‘Er is een groeiend aantal containers en steeds meer bulklading en stukgoed om over te slaan. Daarnaast meert ook de Koninklijke Marine hier aan.’

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 9 Zr.Ms. Groningen van de Koninklijke Marine in de haven van Kralendijk
De Zr. Ms. Groningen van de Koninklijke Marine doet Bonaire aan.

Nieuwe haven

De oplossing is de aanleg van een nieuwe haven met mobiele kraan en opslagterrein voor containers. Een kostenbatenanalyse richtte zich op twee mogelijke locaties: de wijk Hato en Bopec. Die laatste, de oude opslaglocatie voor aardolie, ligt ver weg en vergt veel investeringen in infrastructuur. Flanegin: ‘Denk aan de aanleg van golfbrekers en nieuwe wegen naar de stad.’

Hato ligt veel centraler en is als locatie goedkoper. ‘Je hebt dan een distributiecentrum vlakbij. Maar je zit daar wel midden tussen de hotels en toeristen.’

Flanegin ziet het als uitdaging om te innoveren, om out of the box te denken. ‘Misschien kan de haven ook een sociale functie krijgen. Je kunt de commerciële activiteiten best sluiten van acht uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends. Het wordt nooit een 24/7-haven.’

Milieu

Op het eiland klinkt oppositie tegen een haven bij Hato vanwege de bijzondere Bonairiaanse onderwaterwereld, geluidsoverlast, veranderend uitzicht, meer verkeer en stof. ‘Allemaal aspecten die meegenomen moeten worden in een milieu-effectraportage (MER)’, zegt de havenmeester. ‘Per saldo moet de conclusie dan luiden: we doen het of we doen het niet. Best spannend om zo te werk te gaan dat we het publiek meekrijgen en iedereen profiteert.’

Voor die MER is misschien wel drie jaar nodig. ‘Maar als ik superpositief denk, kan in 2025 misschien de eerste schop de grond in.’ En als het nee wordt? ‘We moeten wel door. Dan moet de Noordsteiger worden aangepakt, dan moeten er wellicht steigers bij voor kleinere schepen of voor ferry’s.’

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 4 haven Kralendijk met de IJzerborg van NIRINT
Haven en toerisme liggen dicht bij elkaar: de IJzerborg van NIRINT bevoorraadt Bonaire.

Cruisetoerisme

Er komen de laatste jaren ook steeds meer en grotere cruiseschepen naar Bonaire. Flanegin schetst een spagaat. ‘De uitdaging is de balans te vinden tussen het havenbedrijf en wat het beste is voor de gemeenschap. Als havenmeester ben ik voor meer flexibiliteit. Niet dansen met één partner, maar een logistieke dans met meer schepen. Er kunnen best twee cruiseschepen per dag aanmeren, als er maar genoeg hele dagen per week vrij gepland worden voor de koopvaardij die het eiland moet bevoorraden.’

Ook hangt het af van de capaciteit van de schepen. ‘Er zijn steeds meer schepen met 4000 tot 6000 passagiers. Twee daarvan per dag is teveel voor Bonaire. Maar uiteindelijk bepaalt het eilandsbestuur welke kant het op moet. Ik ben de havenmeester en moet gewoon het beleid uitvoeren.’

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire foto 5 De Rotterdam van HAL max 1 groot cruiseschip per dag
Maximaal één groot cruiseschip per dag: de Noordam van de HAL op Bonaire.

Professionaliseren

De havenorganisatie moet verder professionaliseren, vindt Flanegin. ‘Er is consensus dat de haven nu te bureaucratisch is. De organisatie moet net zo gestroomlijnd worden als in Rotterdam of op Curaçao, maar dan op Bonairiaanse schaal. Graag met een paar extra Bonairiaanse professionals erbij. Er is best expertise. Bonairianen zijn van huis uit maritieme mensen, zeevarenden. Maar ook dit is weer aan het eilandsbestuur.’

Flanegin schetst een beeld van waar het havenkantoor onder zijn leiding zoal mee is belast. ‘Het is amper meer te behappen. Van de vier arbeidsplaatsen op kantoor zijn er twee vacant. Er zijn twee senior loodsen en een gewone loods. We hebben een geheel gereviseerde loodsboot met een bemanning van zes koppen, we moeten namelijk wel 24/7 paraat zijn.’

Daarnaast biedt het havenkantoor sleepbootservice in de haven. Er ligt altijd een sleepboot klaar en is een tweede nodig, dan komt die snel uit Curaçao.

Tekst gaat verder onder de foto

Bonaire Flanegin havenmeester Bonaire
Günther Flanegin: ‘Het is druk-druk-druk en iedereen vraagt om meer-meer-meer…’

Verder is de havenorganisatie beheerder van de vier vuurtorens en de buitengaatse boeien van Bonaire. ‘Wij zorgen voor het onderhoud van de torens zelf, Rijkswaterstaat en Alphatron Marine Caribbean op Curaçao zorgen voor de technologie en de verlichting in de torens en de boeien.’

Verder is de havenmeester het aanspreekpunt bij rampen en bij Search & Rescue. ‘Bij nood op zee neemt de Kustwacht van het koninkrijk het van ons over. Mocht er een milieuramp plaatsvinden dan komen de ingehuurde sleepbootbedrijven in actie. Rijkswaterstaat uit Nederland heeft voor rampen op Bonaire materiaal liggen, zoals olieschermen.

‘Je hoort het, het is druk-druk-druk en iedereen vraagt om meer-meer-meer. Maar wie weet hebben we over een paar jaar een mooie nieuwe haven erbij. Tot zover’, glundert Günther Flanegin, ‘Ik heb  een volgende afspraak. Ik heb jaren in Nederland gewoond, ik kom graag op tijd…’