Staand of liggend

Keuring stalen masten is nodeloos kostbare operatie

De keuring van stalen masten in de zeilchartervaart moet veranderen. Dat vinden branchevereniging BBZ, keuringsbureau BSC en eigenaar Erica Bijl van de driemaster Amazone. De regels uit het ES-TRIN zijn namelijk gemaakt voor houten masten en passen niet bij masten van ander materiaal. Voor de driemaster Amazone komt een wijziging echter te laat.

De driemaster Amazone ligt in Zwijndrecht waar de masten een voor een van boord zijn gehaald. Foto Erica Bijl

De Amazone heeft drie stalen masten en maakt normaal dagtochten vanuit de Rotterdamse Veerhaven. Maar de afgelopen tijd lag ze stil vanwege keuringsproblemen. De keuring van het schip stond gepland, maar voordat de keurmeester van het Nederlands Bureau Keuringen Binnenvaart (NBKB) kon langskomen werd het NBKB geschorst. ‘Ik had met een NBKB-keurmeester overeenstemming over staand aanbieden. Daar had ik een werf voor geregeld. Eentje zonder kraan, want die had ik niet nodig’, vertelt Bijl.

Vanwege de schorsing moest Bijl op zoek naar een nieuwe keurmeester, die vond ze bij Bureau Scheepvaart Certificering. ‘Alleen het BSC stelde dat de masten niet staand mochten worden gekeurd. Ik moest ze liggend aanbieden. Die werf had ik dus voor niets geregeld. En ik kon nergens bevestiging vinden dat liggend aanbieden inderdaad verplicht is.’

BSC baseert de bepaling dat masten die los kunnen eens in de vijf jaar liggend moeten worden gekeurd op een instructie aan keurende instanties en klassenbureaus van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), na het dodelijke ongeluk op het zeilcharterschip Amicitia. Een brekende mast kostte op dat schip drie mensen het leven. In die instructie: ‘Strijkbare masten en doorgestoken houten masten worden tenminste eenmaal per vijf jaar aan de wal, platliggend en volledig gestript (ontdaan van staand/lopend want, ra’s en andere bevestigingen) ter keuring aangeboden.’

De vraag is of stalen masten hier ook onder vallen. Volgens BSC en ILT wel, volgens Bijl niet.

Vast en weer los

Voor Bijl reden haar drie masten vast te zetten, want dan hoeven ze niet van boord. Maar zo simpel gaat dat niet. Aan de manier waarop die masten worden vastgezet hangen ook eisen en daaraan voldeed Bijl niet. Uiteindelijk zag ze geen andere uitweg dan de masten, die niet strijkbaar zijn, uit het schip te laten hijsen en aan de wal te leggen. ‘Ik kreeg anders mijn CVO-certificaat niet. Dat heeft hier niets mee te maken, maar zo probeerden ze mij onder druk te zetten.’

BSC laat weten dat dit anders ligt. ‘Als de gasinstallatie niet tijdig wordt gekeurd, delen wij ook het hoofdcertificaat niet uit. Dat geldt hiervoor ook.’

Voor Bijl zijn de druiven zuur. ‘Ik heb dit schip vier jaar. Het is een evenementenschip, dus corona was een enorm zware tijd. En dan kan ik nu weer niet uitvaren. De keuringen zijn daarnaast niet goedkoop. Dit geintje kost mij 12.000 euro. Om mijn schip nu zo te zien, het doet gewoon pijn. En er blijkt helemaal niets mis te zijn met mijn masten.’

Tekst gaat verder onder de foto

De drie stalen masten van de Amazone zijn uiteindelijk liggend aangeboden.

Keuringstermijn

Waren BSC en Bijl het niet eens over de keuring van de Amazone, ze zijn eensgezind van mening dat de regels dienen te worden aangepast. ‘Het om de vijf jaar liggend keuren van stalen masten is niet nodig. Die ervaring hebben we de afgelopen jaren opgedaan vanuit de praktijk’, stelt Robin Hoekstra van BSC. Volgens Hoekstra zou eens in de 10 jaar beter zijn. Dat ziet ook directeur Paul van Ommen van de branchevereniging voor de bruine vloot BBZ.

Daarvoor is een aanpassing van het ES-TRIN nodig, waarin deze eisen zijn opgenomen. Het probleem is dat het ES-TRIN is gebaseerd op houten masten, stellen de BBZ en Bijl. ‘Staal en hout zijn uiteraard verschillende materialen. En waar er vroeger vooral veel houten masten waren, zijn er nu meer stalen masten’, stelt Van Ommen. Volgens hem speelt deze discussie al jaren en leek het ook de goede kant op te gaan. Hij zegt te beschikken over een werknotitie van de ILT waarin de keuringstermijn voor stalen masten naar 10 jaar gaat. ‘Maar dat is uiteindelijk nooit formeel geworden.’

Wat ongetwijfeld heeft meegespeeld zijn de dodelijke ongelukken met tuigage op de bruine vloot van de afgelopen jaren. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid heeft de ILT én de sector een behoorlijke tik op de vingers gegeven aangaande veiligheid. ‘Het was niet het moment om regels te verruimen’, stelt Van Ommen. ‘De discussie is daarmee gaan liggen.’

Hij hoopt wel dat die opnieuw gevoerd gaat worden. Volgens hem moet er dan ook verder worden gekeken dan alleen de keuringstermijn. ‘Moeten die masten wel echt van het schip? We moeten beter in kaart brengen wat de pijnpunten zijn van stalen masten en hoe we die kunnen meten.’ Daar sluit Bijl zich bij aan. ‘De keuring van stalen masten hoeft niet liggend te gebeuren.’

Keuring stalen masten is nodeloos kostbare operatie | Schuttevaer.nl
Staand of liggend

Keuring stalen masten is nodeloos kostbare operatie

De keuring van stalen masten in de zeilchartervaart moet veranderen. Dat vinden branchevereniging BBZ, keuringsbureau BSC en eigenaar Erica Bijl van de driemaster Amazone. De regels uit het ES-TRIN zijn namelijk gemaakt voor houten masten en passen niet bij masten van ander materiaal. Voor de driemaster Amazone komt een wijziging echter te laat.

De driemaster Amazone ligt in Zwijndrecht waar de masten een voor een van boord zijn gehaald. Foto Erica Bijl

De Amazone heeft drie stalen masten en maakt normaal dagtochten vanuit de Rotterdamse Veerhaven. Maar de afgelopen tijd lag ze stil vanwege keuringsproblemen. De keuring van het schip stond gepland, maar voordat de keurmeester van het Nederlands Bureau Keuringen Binnenvaart (NBKB) kon langskomen werd het NBKB geschorst. ‘Ik had met een NBKB-keurmeester overeenstemming over staand aanbieden. Daar had ik een werf voor geregeld. Eentje zonder kraan, want die had ik niet nodig’, vertelt Bijl.

Vanwege de schorsing moest Bijl op zoek naar een nieuwe keurmeester, die vond ze bij Bureau Scheepvaart Certificering. ‘Alleen het BSC stelde dat de masten niet staand mochten worden gekeurd. Ik moest ze liggend aanbieden. Die werf had ik dus voor niets geregeld. En ik kon nergens bevestiging vinden dat liggend aanbieden inderdaad verplicht is.’

BSC baseert de bepaling dat masten die los kunnen eens in de vijf jaar liggend moeten worden gekeurd op een instructie aan keurende instanties en klassenbureaus van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), na het dodelijke ongeluk op het zeilcharterschip Amicitia. Een brekende mast kostte op dat schip drie mensen het leven. In die instructie: ‘Strijkbare masten en doorgestoken houten masten worden tenminste eenmaal per vijf jaar aan de wal, platliggend en volledig gestript (ontdaan van staand/lopend want, ra’s en andere bevestigingen) ter keuring aangeboden.’

De vraag is of stalen masten hier ook onder vallen. Volgens BSC en ILT wel, volgens Bijl niet.

Vast en weer los

Voor Bijl reden haar drie masten vast te zetten, want dan hoeven ze niet van boord. Maar zo simpel gaat dat niet. Aan de manier waarop die masten worden vastgezet hangen ook eisen en daaraan voldeed Bijl niet. Uiteindelijk zag ze geen andere uitweg dan de masten, die niet strijkbaar zijn, uit het schip te laten hijsen en aan de wal te leggen. ‘Ik kreeg anders mijn CVO-certificaat niet. Dat heeft hier niets mee te maken, maar zo probeerden ze mij onder druk te zetten.’

BSC laat weten dat dit anders ligt. ‘Als de gasinstallatie niet tijdig wordt gekeurd, delen wij ook het hoofdcertificaat niet uit. Dat geldt hiervoor ook.’

Voor Bijl zijn de druiven zuur. ‘Ik heb dit schip vier jaar. Het is een evenementenschip, dus corona was een enorm zware tijd. En dan kan ik nu weer niet uitvaren. De keuringen zijn daarnaast niet goedkoop. Dit geintje kost mij 12.000 euro. Om mijn schip nu zo te zien, het doet gewoon pijn. En er blijkt helemaal niets mis te zijn met mijn masten.’

Tekst gaat verder onder de foto

De drie stalen masten van de Amazone zijn uiteindelijk liggend aangeboden.

Keuringstermijn

Waren BSC en Bijl het niet eens over de keuring van de Amazone, ze zijn eensgezind van mening dat de regels dienen te worden aangepast. ‘Het om de vijf jaar liggend keuren van stalen masten is niet nodig. Die ervaring hebben we de afgelopen jaren opgedaan vanuit de praktijk’, stelt Robin Hoekstra van BSC. Volgens Hoekstra zou eens in de 10 jaar beter zijn. Dat ziet ook directeur Paul van Ommen van de branchevereniging voor de bruine vloot BBZ.

Daarvoor is een aanpassing van het ES-TRIN nodig, waarin deze eisen zijn opgenomen. Het probleem is dat het ES-TRIN is gebaseerd op houten masten, stellen de BBZ en Bijl. ‘Staal en hout zijn uiteraard verschillende materialen. En waar er vroeger vooral veel houten masten waren, zijn er nu meer stalen masten’, stelt Van Ommen. Volgens hem speelt deze discussie al jaren en leek het ook de goede kant op te gaan. Hij zegt te beschikken over een werknotitie van de ILT waarin de keuringstermijn voor stalen masten naar 10 jaar gaat. ‘Maar dat is uiteindelijk nooit formeel geworden.’

Wat ongetwijfeld heeft meegespeeld zijn de dodelijke ongelukken met tuigage op de bruine vloot van de afgelopen jaren. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid heeft de ILT én de sector een behoorlijke tik op de vingers gegeven aangaande veiligheid. ‘Het was niet het moment om regels te verruimen’, stelt Van Ommen. ‘De discussie is daarmee gaan liggen.’

Hij hoopt wel dat die opnieuw gevoerd gaat worden. Volgens hem moet er dan ook verder worden gekeken dan alleen de keuringstermijn. ‘Moeten die masten wel echt van het schip? We moeten beter in kaart brengen wat de pijnpunten zijn van stalen masten en hoe we die kunnen meten.’ Daar sluit Bijl zich bij aan. ‘De keuring van stalen masten hoeft niet liggend te gebeuren.’