NMa beboet kartel van inzamelaars zeescheepsafval

Drie inzamelaars van zeescheepsafval in het havengebied van Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Maassluis krijgen van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) een boete van in totaal ruim EUR 2,9 miljoen wegens kartelvorming. Zij maakten prijsafspraken en verdeelden onderling opdrachten voor het afvoeren van zeescheepsafval. Daardoor is de concurrentie uitgeschakeld.

In totaal gaat het om 3 miljoen euro aan boetes voor Odfjell Terminals Maritiem (voorheen AVR Maritiem BV, deelname kartel vanaf 1 januari 2006, EUR 227.000), International Slop Disposal (EUR 1.861.000) en Ships Waste Oil Collector (EUR 834.000). Odfjell heeft intussen aangekondigd AVR-Industrie en Van Gansewinkel Groep in een civielrechtelijke procedure aansprakelijk te zullen stellen voor de NMa-boete, geleden schade en kosten. De beboete bedrijven kunnen tegen het besluit van de NMa bezwaar of beroep  indienen.

Slachtoffer
De kartelvorming bij het inzamelen van zeescheepsafval vond volgens de NMa plaats in de periode van 1 januari 2006 tot 31 juli 2007. AVR Maritiem nam deel aan het kartel vanaf 1 januari 2006, maar was toen eigendom van AVR-Industrie, later onderdeel van Van Gansewinkel Groep. Odfjell Terminals Rotterdam BV heeft deze terminal per 1 januari 2008 overgenomen, vijf maanden nadat het kartel was beëindigd.

In een reactie op de NMa-boete zegt Odfjell: 'Bij de overname heeft AVR verzwegen aan Odfjell Terminals dat AVR Maritiem BV zich schuldig heeft gemaakt aan kartelvorming. Odfjell was voor de overname van AVR Maritiem BV via haar scheepvaartdivisie (Odfjell Shipping) zelf klant bij AVR Maritiem BV en is derhalve destijds ook slachtoffer geweest van deze kartelvorming.'

De NMa treedt hard op tegen kartelafspraken omdat de klanten daarvan de dupe zijn. In dit geval zijn dat de rederijen die eigenaar zijn van de zeeschepen. 'Kartels hebben veelal een prijsopdrijvend effect doordat er niet om de gunst van de klant geconcurreerd wordt', zegt Henk Don, lid van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).
'Daarnaast maakt een kartel lui, er bestaat immers geen vrees voor concurrentie. Dat heeft weer gevolgen voor de kwaliteit van de aangeboden diensten en is funest voor innovatie. Je hoeft immers niet stil te staan bij de vraag hoe je het slimmer kunt doen dan je concurrent', licht Don de schadelijkheid van kartelvorming toe.

Geheime afstemming
Rederijen proberen een zo goed mogelijke prijs te krijgen voor het afvoeren van het afval door bij meerdere inzamelaars een offerte op te vragen. Terwijl de klanten van de drie inzamelaars dachten dat zij concurrerende aanbiedingen kregen, stemden de karteldeelnemers, in de periode augustus 2005 tot en met juli 2007, in het geheim met elkaar af wie de opdracht zou krijgen en voor welke prijs.
De NMa is deze zaak op het spoor gekomen dankzij de Inlichtingen- en opsporingsdienst van het toenmalige Ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM-IOD). Deze opsporingsdienst kwam achter dit kartel via telefoontaps. Het Openbaar Ministerie en VROM-IOD hebben opnames van de telefoontaps en schriftelijk bewijs aan de NMa overgedragen. Op basis van dit bewijs startte de NMa in de zomer van 2010 haar onderzoek waarbij ook bedrijfsbezoeken werden afgelegd.