Zeevaart-studenten minder weg van varende carrière

Van de studenten Master Nautische Wetenschappen (4de jaar) aan de Hogere Zeevaartschool (HZS) in Antwerpen ambiëert slechts 77% de hoogste functie aan boord, die van gezagvoerder. Bij de aanvang van hun opleiding streefde 86% van de studenten in de afdeling ‘Dek’ naar de functie van kapitein.

Door Justin Gleisner
Dat blijkt uit de (tweede) enquête die door de Belgische Zeevaartbond aan de HZS werd georganiseerd. Dezelfde bevraging werd ook gehouden in de afdeling ‘Scheepswerktuigkunde', waarbij een tegengestelde tendens werd waargenomen. Na drie jaar is de groep jongeren die het tot hoofdwerktuigkundige willen schoppen, verhoogd van 60% bij de aanvang van hun studie tot 85% in het laatste jaar. De afdeling ‘Machine' telt echter een groot aantal niet-Belgen die in hun land van herkomst weinig kansen hebben voor een interessante overstap aan land en die dus ‘gedoemd' zouden zijn te blijven varen.

• Slechts 29% laatstejaars wil varen tot pensioen

‘Blijven varen' zit er voor de aspirant-dekofficieren hoe langer hoe minder in. Bij de eerstejaars in de afdeling ‘Nautische Wetenschappen' gaf 49% aan hun volledige carrière op zee te willen doorbrengen. Maar bij de laatstejaars, na vier jaar studie, is dit percentage tot 29% geslonken. Ook hier werd bij de bachelors Scheepswerktuigkunde een omgekeerde tendens vastgesteld. In het eerste jaar zei 24% van de studenten te willen blijven varen tot hun 65ste. Maar in het derde jaar zien 62% van de laatstejaars een volledige loopbaan op zee wel zitten.

Sociale redenen

De meerderheid van de studenten die voortijdig het varend beroep zullen verlaten, geven familiale en sociale redenen op: gezin, kinderen, lange afwezigheden. Een enkeling vreest op gevorderde leeftijd de gezondheid het leven aan boord niet meer aan te kunnen. Een aantal studenten plant nu al dat zij, na enkele jaren te hebben gevaren, een nieuwe loopbaan aan de wal  zullen beginnen. Velen hopen daarbij op een aanstelling bij het Loodswezen of ambiëren een managementfunctie bij een rederij. Een enkeling droomt er zelfs van als docent aan de slag te kunnen.

In de enquête werd bij de studenten ook gepeild naar de bepalende elementen bij de keuze van de maritieme loopbaan: reizen (28 maal vermeld), avontuur (25), interessante opleiding (37), toekomstmogelijkheden (38), werkzekerheid (30), hoge lonen (27), verantwoordelijkheden (33). De overgrote meerderheid geeft verschillende elementen op die hun keuze heeft bepaald.

Verwachtingen

Beantwoordt het totale studiepakket aan de verwachtingen van de student HZS? Zo luidde een andere vraag in de enquête. Nauwelijks 57% van de deelnemers antwoordde daarop positief. Maar in de toelichtingen bij hun antwoord leest men dat vele ja-zeggers toch de mening zijn toegedaan dat er te weinig praktijk wordt gegeven. Dat is ook de mening van de meeste neen-stemmen. Anderen laten zich zeer lovend uit over de inhoud en de kwaliteit van het onderwijs. Eén student maakte van de gelegenheid gebruik kritiek te uiten op sommige professoren. Gelukkig voor hem was de enquête anoniem.

De makers van de enquête waarschuwen tegen de relativering van de resultaten afgaande op  de lage respons van de bevraging bij de studenten: bij de laatstejaars "Nautische Wetenschappen" slechts 27% en in de afdeling "Scheepswerktuigkunde" 30%. Maar van alle aanwezige laatstejaars heeft wel 100% zijn medewerking verleend. Er wordt namelijk een onderscheid gemaakt tussen aanwezige en ingeschreven studenten. Bij deze laatste categorie zit een aantal vrije studenten, studenten die al op zee zijn, en zij die nog cursussen volgen in het voorlaatste jaar.