Iraanse staatsrederij ontduikt VN-sancties

Iran probeert de sinds 9 juni jl. verscherpte VN-sancties te ontduiken door schepen van de staatsrederij Islamic Republic of Iran Shipping Lines (ISIRL) andere namen te geven en onder te brengen in niet-Iraanse dekmantelbedrijven. De VN-sancties, die het onder meer toestaan om schepen onderweg naar Iran te inspecteren, zijn ingesteld om Iran te dwingen tot grotere openbaarheid in haar atoomprogramma.

In 2008 beschuldigden de Verenigde Staten ISIRL ervan materiaal voor Irans wapenindustrie te vervoeren en bestaande VN-sancties te ontduiken. Het Amerikaanse ministerie van Financiën publiceerde een zwarte lijst met de namen en IMO-nummers van de 123 schepen van ISIRL en verbood Amerikaanse bedrijven zaken te doen met deze schepen. Nadat het Verenigd Koninkrijk vorig jaar sancties tegen Iran afkondigde, moesten Britse verzekeringsmaatschappijen hun polissen voor Iraanse schepen cancellen.

Dekmantelbedrijven
ISIRL reageerde door haar schepen massaal andere namen te geven. Zo werd de Iran Brave de Margrave, de Iran Dolphin de Alameda en de Iran Matin de Abba. De Devotee kreeg de naam Alias. Daarnaast is ISIRL begonnen haar schepen onder te brengen in niet-Iraanse dekmantelbedrijven, vooral in Malta, Duitsland en Hongkong waar ISIRL al aanwezig was. ISIRL (Malta) Limited, bijvoorbeeld, deelt haar kantoorruimte thans met een groot aantal nieuwe bedrijven, waaronder Jackman Shipping Company, Newhaven Shipping Company, Oxted Shipping Company en 11 andere bedrijven die ieder eigenaar zijn van een voormalig ISIRL-schip. Op het Hamburgse adres van ISIRL Europe GmbH zijn nu ook Seventh Ocean GmbH & Co, Eleventh Ocean GmbH & Co en Twelfth Ocean GmbH & Co gevestigd. Deze bedrijven zijn de nieuwe eigenaars van de ISIRL-schepen Seventh Ocean, Eleventh Ocean en Twelfth Ocean, die respectievelijk de nieuwe namen Gabion, Daffodil en Dandle hebben gekregen. Volgens IHS Fairplay, het voormalige Lloyd's Register Fairplay, worden nog slechts 46 schepen door ISIRL of haar op de zwarte lijst staande dochterondernemingen geëxploiteerd. Bij de overige 73 bestaat de verdenking dat ze bij dekmantelbedrijven zijn ondergebracht.

De New York Times kon enkele daarvan tot het ISIRL-hoofdkantoor in Teheran herleiden, zoals Smart Day op het Isle of Man, geleid door de Britse ‘scheepsconsulent' Nigel Howard Malpass. Malpass verklaarde vroeger bedrijven voor ISIRL te hebben opgericht, maar zich hiervan te hebben gedistantieerd.

IMO-nummers
De IMO-nummers van de schepen zijn dezelfde gebleven, maar deze worden niet altijd op de vrachtdocumenten vermeld. Het Amerikaanse ministerie van Financiën erkent dat het de naamsveranderingen niet altijd kan bijhouden. Veel (voormalige) ISIRL-schepen staan nog onder hun oude naam op de zwarte lijst en er zijn geen nieuwe dekmantelbedrijven aan de lijst toegevoegd sinds deze in 2008 werd opgesteld. ‘We hebben te maken met mensen die net zo slim zijn als wij en ze kunnen ook onze lijst lezen', zei de Amerikaanse ondersecretaris van Financiën Stuart Levey. ‘De Iraanse overheid bedrijft bedrog. Daarom waarschuwen we bedrijven dat ze verder moeten kijken dan de namenlijst om te voorkomen dat ze een mogelijk illegale zakenrelatie aangaan.'