Niet verzekerd van rookvrije werkplek

Waar rederijpersoneel op de kantoren een rookvrije werkplek wordt gegarandeerd door de Tabakswet, blijkt dit niet te zijn geregeld voor bemanningen op schepen in internationale wateren. De Tabakswet voorziet hierin niet en navraag leert dat veel rederijen de schepen tot nu toe buiten beschouwing hebben gelaten. Toch lijkt er een voorzichtige kentering merkbaar.

De maas in de Tabakswet betekent dat niet-rokers op zee niet per definitie aanspraak kunnen maken op een rookvrije werkplek. Het is veelal aan de kapitein om dat te regelen. Steeds meer reders zeggen een rookbeleid te hebben ontwikkeld voor de schepen. Maar ze geven ook aan dat de uitvoering op moeilijkheden stuit. Op kantoor trek je, bij wijze van spreken, om vijf uur de deur dicht en ben je vrij om in eigen auto, de buitenlucht of thuis te roken zoveel je wilt. De werkplek blijft op die manier gevrijwaard van ongewenste rook. Maar aan boord wordt niet alleen gewerkt, maar ook gerecreëerd en geslapen, kortom geleefd. Daar komt nog bij dat het klimaatbeheersingssysteem aan boord van de schepen (vaak) niet is ontworpen om aan de nieuwe Nederlandse eisen te voldoen: rook uit een ‘rookruimte' circuleert en komt zo toch in ruimten waar het verboden is te roken.

Lekker paffen
Enig doorvragen bij de reders brengt aan het licht dat men toch minder zeker is of buitengaats alles wel zo goed is geregeld. Sommigen geven toe niet te weten of het beleid wel wordt uitgevoerd aan boord, slechts weinigen zeggen hierop te controleren. ‘Als het schip de trossen losgooit hebben wij er geen zicht meer op', aldus één van hen. Eén reder zegt dat het rookbeleid aan boord wordt uitgevoerd én gecontroleerd door de officier belast met de veiligheid. Bij een andere rederij is het bijna overal verboden te roken; dat het hier chemicaliëntankers betreft zal zeker meespelen. De meeste reders laten het beleid, als hier al sprake van is, aan de kapitein over. Maar of een actief rookbeleid is te verwachten van een rokende kapitein is twijfelachtig.

Een korte rondgang langs zeevarenden leert dat een rookbeleid in elk geval geen gemeengoed is. Vrijwel nergens staat aangegeven waar wel en waar niet mag worden gerookt. ‘Men paft er lekker op los.'

Richtlijn
De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) heeft, jaren geleden inmiddels, samen met de zeeliedenvakbond Nautilus een richtlijn opgesteld om het rookgedrag te reguleren. Die moet als ‘handvat' dienen aan boord van de schepen, waarbij de Tabakswet als uitgangspunt is genomen. Maar de richtlijn gaat wel uit van vrijwilligheid. ‘Om aan het recht van de werknemer op een rookvrije werkplek aan boord van schepen te kunnen voldoen is het van belang dat alle zeevarenden mede uitvoering geven aan het rookbeleid', zo wordt gesteld. En: ‘Rookruimten zullen door de kapitein worden aangewezen'. Op zee blijft ook volgens deze richtlijn roken op privé-werkplekken toegestaan. ‘Hierbij opgemerkt dat wanneer meerdere mensen in die ruimte aanwezig zijn de roker stopt met roken.' Overigens zal men aan boord van veel schepen tevergeefs naar deze richtlijn zoeken.

Stivoro
De Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro) bevestigt dat de Tabakswet niet geldt op de wereldzeeën. ‘Het rookverbod van de Tabakswet is van kracht op de Nederlandse binnenvaart en op offshoreplatforms binnen de territoriale wateren. Ook marineschepen zijn verplicht zich te houden aan de Tabakswet.' Stivoro stelt verder dat ook aan boord van schepen meeroken vergelijkbaar is met de schade die een matige roker oploopt'. ‘Eén en ander best eens mag worden aangescherpt of uitgezocht. Jurisprudentie is ons niet bekend, maar zou wellicht kunnen helpen.' (KW)

Neem nu een gratis abonnement op de Nieuwsbrief. U krijgt dan twee keer per week alle maritieme nieuws in uw emailpostbus.