Strijd om makreel nog niet beslecht

Een crisis dreigt voor de Schotse en Ierse pelagische vloot. Alle pogingen ten spijt is er nog steeds geen duidelijkheid over de verdeling van de hoeveelheid makreel die ten westen van Noorwegen mag worden gevangen en het verzoek van Faeröer en IJsland om in EU-wateren op makreel te mogen vissen, stuit op bezwaren.

Door W.M. den Heijer
Zolang de EU nog geen besluit heeft genomen en vast staat dat pas in oktober de zaak weer wordt besproken, liggen de grote, supermoderne Schotse en Ierse trawlers voor de kant. Ze liggen in de havens van Peterhead, Fraserburgh, Lerwick en Killybegs. De bemanningen verdoen hun tijd met schilderen. ‘Maar schilderen tot oktober heeft geen zin', zegt een Schotse opvarende.

• Gesprekken met Faeröer, IJsland en Noorwegen verlopen stroef  

De trawler-eigenaren knijpen ‘m behoorlijk. Zij hebben de laatste jaren veel geïnvesteerd in nieuwe, grotere en snellere schepen. Op het secretariaat van de Schotse Pelagische Visserij Vereniging (SPFA - Scottish Pelagic Fishermen's Association) worden overuren gemaakt. Het bestuur doet er alles aan om de Schotse visserijminister en de nieuwe Britse visserijminister Richard Benyon ertoe te bewegen in conclaaf te gaan met het visserijcomité van het Europees Parlement en contact te zoeken met de pelagische visserijsector in Noorwegen. De Noren zijn ook niet blij met de voorstellen van IJsland en de Faeröer.

Visgronden
Kern van het probleem is een eenzijdige verklaring van IJsland om 130.000 ton makreel op te vangen en daarbij de ‘kuststatenovereenkomst' tussen de EU, Noorwegen en Faeröer te negeren, evenals het wetenschappelijk advies van de biologen. Daar komt bij dat Faeröer dreigen eenzelfde hoeveelheid op te vangen als IJsland zijn zin doorzet. Beide partijen eisen bovendien toegang tot EU-wateren om op makreel en andere soorten te kunnen vissen. Noorwegen heeft al eerder toestemming gekregen om in EU-wateren op makreel te vissen op basis van het gewijzigde migratiepatroon van deze pelagische vis.
Aanvankelijk hield een groot deel van het totale makreelbestand zich op in Noorse wateren, maar de laatste jaren verschuift makreel steeds eerder en verder naar het westen en is daardoor onbereikbaar voor de Noorse pelagische trawlervloot. Kortom, het gaat erom spannen de komende weken, want werkloos toezien is funest voor de gezondheid van de Schotse en Ierse trawlers.

Boycot
De SPFA wil onder geen beding dat de twee landen permissie krijgen om te vissen in EU-wateren. Het Schotse bestuur is zelfs zo furieus dat ze aankondigt te zullen lobbyen voor een sanctie om te voorkomen dat IJsland en Faeröer hun vis afzetten in de EU. ‘Zij leunen vooral op visexporten naar Europese landen. Als wij dat kunnen boycotten, zullen ze dat in portemonnee voelen', aldus een woordvoerder van de SPFA. De Schotse en Ierse  pelagische visindustrie is grotendeels afhankelijk van haring en makreel. ‘Haring is belangrijk, maar makreel is de ruggengraat van onze industrie', zo bevestigt een gepikeerd bestuurslid van de SPFA.