Palingvangstverbod moet van tafel

De beroepsbinnenvisserij moet dringend zijn lobbykracht versterken en alles op alles zetten om een einde te maken aan het periodieke vangstverbod voor paling. Dat stelde voorzitter Jaap Geleijnse van de Federatie van beroepsvissers Zuid-West Nederland zaterdag tijdens de jaarvergadering in Tholen.

Door Inge Heuff

Het aalherstelplan van de beroepsbinnenvissers, waar toch hoge verwachtingen van waren, is vorig jaar afgeschoten. Daarvoor in de plaats kregen de vissers een vangstverbod van twee maanden; met ingang van 2010 zal dat zelfs drie maanden worden. Een ingrijpende sanering is dan niet uitgesloten en de voorzitter weet nu al dat er geen geld is voor een adequate compensatie. Geleijnse stelde vast dat de bal nu bij de vissers ligt en dat zij gezamenlijk moeten optreden. Hier ligt een rol voor de Combinatie van Beroepsvissers (CvB) die een heel sterke gesprekspartner moet worden en door alle binnenvissers gesteund. Want het is duidelijk dat de natuurorganisaties en de sportvisserij succesvol lobbyen, waardoor de beroepsvissers op achterstand zijn gezet.

Geleijnse riep de toehoorders op om alle energie te besteden aan externe discussies en overreding in plaats van aan interne processen. Er moet een duidelijk verhaal komen over kwaliteit, duurzaamheid en beheer om zo draagvlak te creëren. Het doel is het vangstverbod van tafel te krijgen. Hij vond het zijn gehoor ook niet uit te leggen dat 14.000 kilo Franse glasaal naar het Verre Oosten wordt geëxporteerd en noemde dit een gemiste kans voor verdere herstelmaatregelen binnen Europa. Inmiddels zijn er vragen over gesteld in de Tweede Kamer.

• ‘Franse glasaalexport is niet uit te leggen'

• ‘Combinatie van Beroepsvissers moet heel sterke gesprekspartner worden'

Promotie, goede communicatie en certificering zijn belangrijke hulpmiddelen, vooral omdat de vraag naar vis en schaaldieren jaarlijks groeit. Het imago van het product is - zeker als het om gezondheid gaat -  goed en topkoks werken graag met mooie producten. De visser moet oog hebben voor de afzet, maar ook voor de discussie over het juiste vistuig, de specificaties van nieuwe vaartuigen en de deugdelijkheid van de biologische adviezen. De visserman moet meer ondernemer worden.

Positiever kon de voorzitter zijn over de aalvangsten in 2009. De Oosterschelde, het Veerse Meer en Volkerak Zoommeer leverden goede resultaten op. Ook met de kreeftenvisserij is het vorig jaar goed gegaan. De vangst op tong (Oosterschelde en Voordelta) was slecht. De vangsten van harder en zeebaars op de Westerschelde waren iets minder dan in 2008 en het is de vraag hoe die zich ontwikkelen nu de derde verdieping in gang is gezet.

Vergunningsplicht
Ook Arjan Heinen, medewerker bij de CvB, benadrukte in zijn presentatie dat de beroepsvissers aan hun PR moeten werken. ‘Er moet een goed landelijk verhaal komen om het imago te verbeteren. Zo staat de beroepsvisserij onvoldoende op de kaart bij de waterschappen, is de situatie bij Rijkswaterstaat wisselend, hebben de beroepsvissers bij de landelijke organisatie van Natuurmonumenten een slecht imago en wil Staatsbosbeheer in Zeeland de visserij inperken.'

Er is heel veel water aangewezen als Natura 2000-gebied en veel leden vissen daarin. Er wordt nu voor de Zeeuwse gebieden een beheerplan gemaakt, waarbij het belangrijk is dat de activiteiten van de beroepsvissers worden opgenomen. Dan zijn zij namelijk niet vergunningsplichtig. ‘Maar', zo waarschuwt Heinen, ‘de druk is groot om activiteiten van beroepsvissers niet op te nemen en hen zo vergunningsplichtig te maken.'

De sector heeft zijn les geleerd, meent de CvB-medewerker, en staat nu wel open voor samenwerking. Het ministerie van LNV heeft aangeboden de CvB te ondersteunen bij de ontwikkeling van een duurzaam aalherstelplan mét draagvlak als alternatief voor het vangstverbod.

Kweek kan de visstand verbeteren, maar belangrijk is ook dat er een zodanig beheer en bevissing is, dat steeds meer goede kwaliteit vrouwelijke schieraal de Sargassozee bereikt.

Die stelling leverde een vraag uit de zaal op: waarom niet de schieraal er naartoe vliegen om zo alle ontberingen van die lange reis voor te zijn? Dat blijkt echter niet mogelijk te zijn, omdat de schieraal onderweg de eieren aanmaakt, de tocht is het voorspel tot de paring.

CvB-plannen
Doede Visser, de nieuwe voorman van de CvB, presenteerde de plannen voor 2010. Zo moet er een samenwerkingsovereenkomst komen tussen de beroepsbinnenvisserij, de kweek en de handel/verwerkers. Gezamenlijk moet er een duurzaam, decentraal aalbeheerplan komen om het herstel te bevorderen. Alle partijen, dus ook sportvissers, Rijkswaterstaat en waterschappen, moeten een financiële bijdrage leveren, te storten in een apart fonds.

Verder moet er een strakke organisatie komen die een duidelijke gesprekspartner is voor externe instanties. Te denken valt aan een PO of een federatie. De CvB gaat er vanuit dat er in 2010 een goedgekeurd duurzaam aalherstelplan ligt en het vangstverbod van tafel gaat, dat er een toekomstvisie klaar ligt, er een bedrijfsplan ligt voor de sector evenals een PR-plan. Bovendien moet de nieuwe organisatie in 2011 operationeel zijn.