Mosselzaadvangst los van de bodem

De mosselsector, natuurbeschermingsorganisaties en het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) hebben overeenstemming over een andere manier van mosselzaadvisserij in de Waddenzee. Dat moet volgens het Plan van Uitvoering (PvU) Mosseltransitie in 2020 leiden tot mosselzaadvangst los van de bodem. Hiermee wordt volgens LNV een belangrijke bijdrage geleverd aan het natuurherstel van de Waddenzee.

Het PvU is de uitwerking van het convenant tussen LNV, producentenorganisatie mosselcultuur, de Waddenvereniging, Stichting WAD, Natuurmonumenten en Vogelbescherming Nederland. Over het stap voor stap vervangen van de traditionele vangstmethode door nieuwe technieken, werden de partijen het begin maart 2009 al eens. De partners van het convenant blijven de komende jaren op basis van het plan van uitvoering intensief samenwerken aan het gestelde doel van een duurzame, rendabele mosselsector zonder schade aan de natuur.

Tansporten
Op het punt van de mosselzaadtransporten hebben de partners nog geen knopen doorgehakt. Het transporteren van mosselzaad van de Oosterschelde naar de Waddenzee wordt nog niet toegestaan. Er is namelijk nog geen garantie dat schadelijke exoten die voorkomen in de Oosterschelde, zoals oesterboorders en tapijtschelpen, niet via transporten terecht kunnen komen in de Waddenzee. De komende tijd wordt gewerkt aan maatregelen om dit te bestrijden. Tegelijkertijd wordt een exotenbeleid voor de Waddenzee ontwikkeld. Binnen dat beleid kunnen mosseltransporten te zijner tijd wel mogelijk worden.

Ook is afgesproken dat het innovatiebeleid van de mosselsector gestructureerd wordt aangepakt om te bereiken dat mosselzaadinvang (MZI) op Waddenzee en Oosterschelde niet het enige alternatief blijven voor bodemvisserij. Alternatieven zouden zaadinvang op open zee en kweek van mosselzaad op het land kunnen zijn.

Leren door doen
LNV kenschetst het hele transitieproces als ‘leren door doen'. Elk jaar wordt een voortgangsrapportage gemaakt van de effecten van maatregelen. In 2014, na vier jaar ervaring, wordt een uitgebreide evaluatie gehouden en de planning voor de volgende jaren opgesteld. De convenantpartners houden zelf de supervisie over de uitvoering, zowel bestuurlijk als technisch-inhoudelijk, in nauwe samenwerking met het programma Naar een Rijke Waddenzee.

De ministeries van LNV, VROM en Verkeer en Waterstaat, natuurorganisaties en het Regionaal College Waddenzee zijn het ook eens geworden over het programma ‘Naar een Rijke Waddenzee'. Dat bepaalt de koers naar natuurherstel in de Waddenzee. Dit programma verschijnt tegelijk met het plan van uitvoering mosseltransitie. Met dit programma willen ze het gebied een impuls geven aan natuurherstel in combinatie met een duurzaam gebruik van de Waddenzee.

Belangrijkste maatregelen 

De belangrijkste maatregelen in het PvU Mosseltransitie zijn:
- Jaarlijkse sluiting nieuw areaal van mosselzaadbanken in de Waddenzee, afhankelijk van de mosselzaadval. 
- Monitoring van de niet-beviste zaadbanken.
- Stroomlijning van de vergunningverlening voor de bevissing van zaadbanken waar dat nog wel is toegestaan.
- Opschaling van MZI's als momenteel belangrijkste alternatief voor de bodemzaadvisserij met bijbehorende locaties in Waddenzee (500 hectare) Oosterschelde (200 hectare) en Zeeuwse Voordelta (30 hectare)
- Monitoring van de effecten van MZI's op natuur en landschap.
De opschaling van het MZI-areaal wordt stapsgewijs uitgevoerd om te kunnen bijsturen in het geval van ongewenste effecten.