Paling ten dode opgeschreven

De paling is ten dode opgeschreven. Dat stellen Vlaamse en Nederlandse wetenschappers. Uit een studie blijkt volgens hen dat de vissen veel minder vet worden dan vroeger, waardoor ze steeds minder kans maken hun paaigronden te bereiken. Daardoor loopt het bestand zorgwekkend snel achteruit.

De resultaten van het onderzoek zijn opgenomen in Eos-magazine en het vakblad Ecology of Freshwater Fish. De wetenschappers noemen de teruggang van het aantal palingen in België en Nederland spectaculair. Terwijl er in de jaren zeventig van de vorige eeuw in het voorjaar nog meer dan 500 kilo jonge palingen de rivier de IJzer in West-Vlaanderen in zwom, is dat nu niet meer dan een kilo. Soortgelijke dalende trends doen zich in heel Europa voor. De oorzaak is volgens de wetenschappers dat de palingen minder vet hebben dan vroeger. Uit hun onderzoek blijkt dat palingen in de jaren 1980-1990 aanzienlijk vetter waren dan nu. In Vlaanderen daalde het gemiddelde vetgehalte van twintig naar twaalf procent, in Nederland van 21 naar dertien procent. Het gaat hierbij om gemiddelden. Palingen in de Maas, die werden gevangen in Eijsden in Zuid-Limburg, bevatten nog maar zes procent vet. De wetenschappers noemen dat een ramp voor de paling, want uit onderzoek van de universiteit van Leiden blijkt dat een gemiddelde paling van een halve kilo ruim dertien procent vet nodig heeft om zijn reis naar de Sargassozee tot een goed einde te brengen.

Waterkwaliteit
De Sargassozee, op 6000 kilometer afstand van de Europese kust, is de plaats waar de paling paait en daarna sterft. De larven zetten opnieuw koers naar Europa om daar in de binnenwateren tot volwassen palingen uit te groeien. Momenteel hebben alleen grote palingen met een hoog vetgehalte nog reproductiepotentieel. Maar ook bij deze dieren lijkt de grens bereikt. Volgens de wetenschappers zal de paling uitsterven als er niet snel maatregelen worden genomen om deze vissen te redden.

Het dalende vetgehalte heeft verschillende oorzaken. Giftige stoffen blijken invloed te hebben op het vetmetabolisme van sommige vissen. Vooral hooggechloreerde pcb's en DDT zorgen ervoor dat ze meer energie verbruiken. Ook palingziektes, de slechte waterkwaliteit, migratiebelemmeringen zoals stuwen, de klimaatverandering en niet in het minst de visserij vormen een bedreiging voor de paling. Daarom dringen de wetenschappers aan op zeer strenge vangstbeperkingen. Zoals bekend streeft Nederland naar een vangstverbod voor paling in september en oktober 2009.

Consumptienormen
De wetenschappers raden de consumenten overigens af om geregeld wilde paling te eten. Uit hun onderzoek blijkt dat de Vlaamse en Nederlandse palingen vol zware metalen, pesticiden, pcb's, dioxines en andere giftige stoffen zitten. In veel gevallen worden de consumptienormen ver overschreden, maar doet de overheid daar niets aan. (JS)

Lees ook:
- Visserijvrije zones voor bescherming paling
- ‘Aalplan Verburg is doodsteek beroepsvisserij'
- Palingvissers protesteren