Blustraining bemanning in ADN(R) 2009

Tankvaartbemanningen moeten worden opgeleid in het blussen van kleine branden. In het nieuwe ADN(R) 2009 is vastgelegd dat ze een beginnende brand ‘waar mogelijk en veilig' meteen zelf moeten kunnen blussen en daarvoor over de benodigde kennis dienen te beschikken. Dat bleek onlangs op een voorlichtingsbijeenkomst van het CBRB over de jongste wijzigingen in de regels voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.

De beslissingen over het vervoer van gevaarlijke stoffen over water worden straks niet meer in Straatsburg genomen maar in Genève. Robert Tieman behartigt daar, als milieucoördinator van de Europese Binnenvaart Unie (EBU), de belangen van de binnenvaart. (Foto Hans Heynen)

1/1

Gerelateerd nieuws

Greenstream Tanker superschoon

Port Elizabeth is zesde tanker van De Leeuw BV

Kantonrechter legt zowel kapitein als loods boete op

Binnenvaart moet technisch vernieuwen

Meer over

Vervoermarkt

• Invoering stroomdiagram om te achterhalen welk type tanker nodig is
• 2018 Blijft ‘deadline' enkelwandige tankers

Als een van de belangrijkste wijzigingen werd de invoering van het stroomdiagram genoemd. Dit diagram moet worden gebruikt om uit te zoeken in welk type tanker een product moet worden vervoerd. ‘Vroeger zag je meteen welk product in welk type tankschip moest', zei Robert Tieman van het CBRB . ‘Nu heb je als ladingaanbieder in een aantal gevallen het stroomdiagram nodig om zeker te weten of je een type N of type C tanker nodig hebt.'

Het gaat dan om stoffen met een NEG (Niet Elders Genoemde) positie. Vaak zijn dat mixen van stoffen die in diverse mengverhoudingen worden vervoerd. Die stoffen moeten voor het laden door de ladingaanbieder met het diagram worden geclassificeerd. ‘Het is dus niet de taak van de schipper', aldus Tieman. ‘Het is ook niet mogelijk voor de politie om dat nog te controleren.'

Norbert Spitzfaden van chemiereus BASF gaat voor zijn bedrijf de NEG-posities classificeren. Naast het stroomdiagram noemde hij de veranderende criteria voor het vervoer van waterverontreinigende stoffen belangrijk. Hierin zijn tevens de overgangstermijnen voor de uitfasering van de enkelwandige vloot vastgelegd. Watergevaarlijke stoffen worden in het ADN(R) van 2009 anders ingedeeld. Acuut giftige stoffen (N1) van het type 1 moeten vanaf 1 januari in type C tankers worden vervoerd en chronisch giftige stoffen (N2) van het type 2 en 3, mogen alleen nog in dubbelwandige N tankers worden vervoerd. Acuut giftige stoffen (N3) van het type 2 en 3, mogen nog wel enkelwandig worden vervoerd. Kankerverwekkende en de voortplanting aantastende stoffen moeten volgens het nieuwe ADN(R) eveneens dubbelwandig worden vervoerd. In het nieuwe ADN(R) komt een extra omschrijving voor producten die zwaarder zijn dan water (S voor sinker) en producten die lichter zijn (F voor floater).

Termijnen
Vloeistoffen die volgens de nieuwe ADN(R)-regels vanaf 2009 in een type C tanker moeten, mogen nog tot 31 december 2012 enkelwandig worden vervoerd. Benzine, aardoliedestillaten en koolwaterstoffen mogen nog tot 31 december 2015 enkelwandig worden vervoerd. Dieselolie, gasolie, stookolie, kerosine, kunstterpentijn en brandstof voor straalvliegtuigen nog tot 31 december 2018. Vastgelegd is eveneens dat enkelwandige tankschepen van minder dan 1000 ton tot 31 december 2018 alle goederen mogen vervoeren die ze nu ook mogen vervoeren. Bilge- en bunkerboten kleiner dan 300 ton, die voor 1 januari 2007 in gebruik zijn genomen, mogen hun producten tot 2038 enkelwandig blijven vervoeren.
‘We zijn blij dat we de termijnen voor uitfasering nu in het ADN hebben gekregen', zegt Tieman. ‘Wanneer het langer had geduurd, hadden we met meer landen moeten overleggen en was het lastiger geworden tot overeenstemming te komen.'
Vraag is wel of de grote oliemaatschappijen deze regels volgen, of dat ze bepaalde producten al eerder volledig dubbelwandig gaan vervoeren. Dat zal ook afhangen van de beschikbare dubbelwandige capaciteit. Volgens EBIS-gegevens zijn er 1 januari 2009 570 dubbelwandige tankers beschikbaar en stijgt dat aantal in de loop van dat jaar tot boven de 600.

Spilrand mag dicht
Er komen ook afspraken in het nieuwe ADN en ADNR over het sluiten van de openingen in de spilranden tijdens het laden en lossen. Tot nu toe was het afsluiten verboden, straks is het in een aantal gevallen toegestaan. ‘Tijdens de reis mogen de openingen in de spilrand nooit dicht zijn en bij het laden of lossen van corrosieve stoffen, gesmolten zwavel of 2448-stoffen ook niet.' Bij een aantal andere stoffen mag het wel. Het sluiten van de spilrand kan het aantal gevallen van watervervuiling flink terugbrengen. In Rotterdam zijn tussen 1994 en 2001 meer dan 270 spils gemeld van gemiddeld 200 liter elk. ‘In de meeste gevallen ging het om overlopers van enkele tientallen liters. Die houd je met een gesloten spilrand binnenboord en kun je dan opruimen. Wel ontstaat hierdoor een spanningsveld tussen het ADN(R) en de Arbo- en milieuregels.'
In de regels voor 2009 is ook vastgelegd dat tijdens het lossen de ladingpomp vanaf de wal moet kunnen worden afgezet. (WP15 AC. 2ADN 2009). In dit hoofdstuk staat nu ook dat een beginnende brand door de bemanning zo mogelijk moet worden geblust.
Een voor de containervaart van belang zijnde wijziging is dat een container vanaf 2009 maximaal 1000 pakketten met gevaarlijke stoffen mag bevatten. (WP 15 Hfdst 3.5). Meer informatie over nieuwe regels van het ADN en het ADNR is te vinden op www.cbrb.nl en www.gevaarlijke-lading.nl (HH)

ADN vertaling nog niet klaar

De nieuwe regels voor ADN en ADNR zijn nog niet in het Nederlands vertaald. ‘Met het ADNR is dat altijd op tijd gelukt', zegt Tieman. ‘Dat is belangrijk, want schippers moeten de meest recente regels aan boord hebben.' Verkeer en Waterstaat verzorgt de Nederlandse vertalingen. Het nieuwe ADN wordt vanuit Genève in het Engels, Russisch en Frans aangeleverd.
‘Wanneer het ADNR eind dit jaar klaar is kan het in december worden gedrukt en in januari verspreid. Het op sommige plaatsen iets anders geformuleerde ADN is mogelijk pas in februari klaar, maar dat reglement gaat pas in juni in.'
Bij de UNECE zijn de reglementen ook nog niet helemaal rond. Over een aantal woorden, punten en komma's wordt nog gediscussieerd. Als vertegenwoordiger van de EBU houdt Tieman in Genève, met de afgevaardigde van de classificatiebureaus, Herbert Kaptein, de vinger aan de pols. ‘Wij zijn observatoren zonder stemrecht. De vertegenwoordiger van het ministerie heeft stemrecht.'

ADNR nog twee jaar vangnet onder ADN

Nadat Duitsland op 29 februari van dit jaar als zevende land het ADN-verdrag voor vervoer van gevaarlijke goederen op de binnenwateren van het in Genève gevestigde Inland Transport Committee van de United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) ratificeerde, trad het verdrag officieel in werking en vervangt het vanaf 1 maart 2009 het ADNR.
Een belangrijke uitzondering vormen de Aktewateren (Rijn). Omdat België en Zwitserland het ADN nog niet hebben geratificeerd blijft daar nog tot 30 juni 2011 het ADNR van kracht. Vanaf die datum geldt, volgens de Europese kaderrichtlijn, ook op de Rijn het ADN, zelfs wanneer Zwitserland en België niet hebben getekend. België wilde het ADNR voor de zekerheid vijf tot tien jaar als vangnet onder het ADN laten bestaan, maar de andere landen vonden dat geen goed idee.
‘We staan op een tweesprong in de regelgeving', zegt Robert Tieman van het CBRB. En hoewel er tussen ADN en ADNR slechts minimale verschillen zijn, kan het tijdelijk van kracht zijn van beide regelingen tot ongemakkelijke situaties leiden.'
Dat is mogelijk het geval bij het transport van gevaarlijke stoffen die nog niet in het ADN en het ADNR zijn opgenomen. Voor zulke stoffen is een bijzondere machtiging nodig (ausnahmebegnemigung). ‘Die bijzondere machtiging is in beide reglementen opgenomen, maar de procedures zijn iets anders', zegt Tieman.
Ook de precieze uitvoering van het Certificaat van Onderzoek is nog niet duidelijk, al zijn de certificaten voor beide regelingen in principe gelijk.
Schepen met gevaarlijke goederen hebben straks op de Aktewateren te maken met het ADNR en op de andere vaarwegen met het ADN. Behalve in België natuurlijk. Voor het binnenlands vervoer geldt in Nederland voorlopig nog het VBG, waarin de ADNR-voorschriften staan. Op 30 juni 2011 vervalt het VBG en wordt ook voor binnenlands vervoer het ADN van kracht.
Het ADN-verdrag is nu door negen Europese landen getekend, Nederland, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk, Rusland, Oostenrijk, Hongarije, Bulgarije, Roemenië, Moldavië en Rusland. Een belangrijke verandering is, dat beslissingen over wijzigingen van het ADN in het UNECE bij meerderheid van stemmen worden genomen. Beslissingen over veranderingen van het ADNR worden met unanimiteit van stemmen genomen.

Oude wijn
Beleidsmedewerker Rens Vermeulen van RWS noemt de overgang van ADN naar ADNR oude wijn in nieuwe zakken. ‘In de praktijk verandert er niet veel. De veiligheidsvoorschriften van ADN en ADNR zijn aan elkaar gelijk en ADNR-certificaten blijven tot het einde van de looptijd geldig, met een maximum van vijf jaar. Een punt is wel dat alleen landen die het verdrag hebben geratificeerd stemrecht hebben. Wanneer België en Zwitserland niet ratificeren moeten ze vanaf juli 2011 wel aan het ADN voldoen maar hebben ze er geen invloed op.'
Voor het op de Donau geldende ADND geldt eveneens een overgangsperiode. (HH)