Kiezen op elkaar in eerste halfjaar

De binnenvaart moet de komende maanden rekening houden met dalende omzetten. Dat verwachten zowel ABN Amro als ING. Stuwde het lage water de omzetten in 2011 nog omhoog, ABN Amro gaat er nu vanuit dat de omzetten zich pas weer in het tweede halfjaar herstellen. ING ziet voorlopig nog geen duurzaam herstel in de binnenvaart.

Door Erik van Huizen

ABN Amro constateert in zijn Sectormonitor Transport en Logistiek dat het eerste halfjaar lastig wordt. Vooral het vervoer van bouwproducten blijft achter. Dat van landbouwproducten blijft naar verwachting stabiel, omdat deze sector minder afhankelijk is van conjuncturele schommelingen.

Zowel ING als ABN Amro verwacht dat de overslag in Rotterdam en Amsterdam in 2012 pas op de plaats maakt.

‘Niet structureel'
De binnenvaart kende vanwege het lage water in 2011 nog een sterke omzetstijging. ING kwalificeert het afgelopen jaar als tegenstrijdig. ‘Terwijl de sector zich in een lastig parket van hardnekkige overcapaciteit, te hoge financieringskosten en te lage vrachtprijzen bevond, zorgde een lange periode van laag water voor verbetering. De capaciteit halveerde op sommige trajecten. Dat had een gunstig effect. Daarnaast ontvingen bedrijven laagwatertoeslagen, wat de inkomsten deed verbeteren. Al met al heeft dit tot een omzetstijging van 11% geleid. Daardoor verbeterde de penibele financiële positie van de binnenvaartbedrijven iets.

• Banken verwachten vanaf de zomer herstel ladingvolume

Maar de situatie ging er niet structureel op vooruit. ING: ‘Zo is de vloot ook in 2011 in tonnage nog gegroeid. Hiermee nam de disbalans onder schepen groter dan 1500 ton verder toe. Al met al zorgt dit ervoor dat duurzaam herstel in de sector niet dichterbij komt.'

ABM Amro constateert dat de binnenvaart nog niet de tijd heeft gekregen te herstellen van de crisis. ‘De kleinschaligheid van de binnenvaart maakt het moeilijk vergaande maatregelen te nemen om een tweede dip in de omzet te beteugelen. Anders dan in de zeevaart, waar veel grote ondernemingen de vaart domineren, is het voor een individuele binnenvaartondernemer niet mogelijk de totale capaciteit te beïnvloeden en daarmee de omzet te verbeteren.' 

Kust- en zeevaart
ABN Amro is somber over de kustvaart. Volgens de bank is de kustvaart afhankelijk van internationale en met name Europese ontwikkelingen en ziet het er voor 2012 niet best uit. ‘De handel naar en van de eurozone komt onder druk staan. De volumes gaan dalen en een omzetdaling in 2012 lijkt dan ook onvermijdelijk. De vraag blijft hoe lang bedrijven in deze branche, na een lange moeilijke tijd, het hoofd nog boven water kunnen houden.' 

ING verwacht daarentegen dat de kustvaart juist kan profiteren van dikkere vervoersstromen in de zeehavens. Door de sterke schaalvergroting in de diepzeetrafieken ligt het voor de hand dat de vaarschema's zich weer meer gaan concentreren op de grote havens. ‘Hiervan kan Rotterdam profiteren. Ook ontstaan daarmee meer kansen voor feederverkeer en andere kustvaart.'

• Meningen lopen uiteen over kustvaartmarkt

ING stelt vast dat de zeevaart in het algemeen traditioneel zeer conjunctuurgevoelig is en een jaar van grote tariefdruk achter de rug heeft. ‘Na de snelle opleving vanaf eind 2009, kampt de sector opnieuw met de gevolgen van overcapaciteit. Aangezien rederijen schepen vaak grotendeels vol moeten hebben om winst te maken, zorgt dit al snel voor verliezen. Desondanks zijn er ten tijde van de opleving vooral in de containervaart alweer veel nieuwe orders geplaatst.'

Nieuwe kans
ING ziet voor de containerzeevaart overigens wel toekomst voor het door rederij Maersk opgezette ‘Daily Maersk'-concept. ‘Hiermee garandeert de rederij dagelijkse aanloop voor het East-Westbound verkeer (Azië-Europa) en wordt een stap gedaan richting een grotere leveringsbetrouwbaarheid. Het wordt hiermee immers mogelijk  vertragingsschade te claimen. Andere rederijen gaan deze constructie naar verwachting overnemen. Dit is een positieve ontwikkeling, aangezien het gevolg is dat de storende vertraging die tot meerdere dagen kan oplopen wordt beperkt. Hier profiteren ook logistieke ketenpartners van.'