Impuls nodig om dalende trends binnenvaart te keren

Het omkeren van de dalende trend in het vervoersaandeel (‘modal share') en de versnelde toepassing van schone motoren zijn de belangrijkste uitdagingen voor de binnenvaart. Dat concludeert een consortium van de onderzoeksinstituten NEA, Via Donau, CE Delft, Planco en MDS Transmodal in een rapport over de vooruitzichten voor de binnenvaart op middellange en lange termijn in Europa.

De helft van alle motoren in binnenvaartschepen is gebouwd vóór 1979. De leeftijd van droge lading scheepsmotoren (diagram) wijkt nauwelijks af van motoren in tankschepen; de gemiddelde scheepsmotor is 33 jaar oud. (Bron: IVR / ‘Medium and Long Term Perspectives of IWT in the European Union')

1/1

Gerelateerd nieuws

Aan de Reis: Leeg op in hoop op betere reis

De Rijn van A tot Z: Alleen werkjes in nare uithoeken

Zeevrachtenmarkt: Nu al verloren jaar droge bulkers

Samen windmolens varen

Meer over

Vervoermarkt

Door Dirk van der Meulen

De deze week gepubliceerde studie (241 pagina's in pdf, te downloaden op http://www.nea.nl ) is gefinancierd door de Europese Commissie als basis voor het ontwerpen van haar binnenvaartbeleid richting jaar 2020, in lijn met het Europese witboek voor transportbeleid. Het consortium stelt meer dan 60 maatregelen voor om de Europese binnenvaartsector te versterken.

Maatschappelijk nut
Binnenvaart wordt gekenmerkt door zeer lage transportkosten, hoge transportcapaciteit, geen files op waterwegen, een laag energieverbruik, een lage CO2-uitstoot, vrijwel geen geluidshinder, weinig ongevallen en laag risico van diefstal van lading. Vanuit maatschappelijk perspectief is het daarom goed om meer gebruik te gaan maken van vervoer over water, mede gezien de congestie op autowegen en gebrek aan capaciteit op railcorridors. Een belangrijk doel is dan ook het aandeel binnenvaart in het totale vervoer te vergroten.

• Onderzoeksconsortium adviseert Europese Commissie nieuw binnenvaartbeleid  

In de afgelopen decennia is echter het aandeel van binnenvaart langzaam teruggelopen. Ook de vooruitzichten voor de middellange en langere termijn zijn negatief als er geen maatregelen worden genomen. Voor het wegvervoer en het railgoederenvervoer wordt een hogere groei verwacht dan voor binnenvaart. Deze trend is tegengesteld aan het beleidsdoel.

Schoner
Het tweede punt van zorg is de trage voortgang door de binnenvaart in het beperken van de luchtvervuiling door stikstofoxiden (NOx) en fijnstof (PM2.5). Het wegvervoer gebruikt al modernere en dus schonere motoren. In veel gevallen is de uitstoot per tonkilometer momenteel nog gunstig voor binnenvaart, maar dit komt enkel voort uit het schaalvoordeel. Echter, in 2020 zal het wegvervoer nog veel schoner zijn als gevolg van de snelle modernisering van het wagenpark. Daardoor zullen in nog veel meer gevallen de emissies per tonkilometer voor wegvervoer geringer zijn dan in de binnenvaart. Het huidige concurrentie voordeel van de binnenvaart op het gebied van de milieuprestatie dreigt volgens de samenstellers van het rapport in gevaar te komen.

Marktomstandigheden
Het consortium stelt een aantal specifieke maatregelen voor die direct of indirect helpen om aan de twee uitdagingen het hoofd te bieden. Daarnaast heeft het consortium een set maatregelen aanbevolen om de marktomstandigheden te verbeteren, zodat vervoerders in staat zijn efficiënter te werken. In totaal worden ruim 60 maatregelen aanbevolen aan de Europese Commissie, de riviercommissies (Rijn en Donau), de sector zelf en de sociaal-economische organisatie, onderwijsinstellingen en organisaties voor promotie van de binnenvaart.

De belangrijkste maatregelen richten zich op:

- Het ondersteunen en bevorderen van het onderhoud aan vaarwegen om binnenschepen in staat te stellen op efficiënte wijze grote ladingen te vervoeren en de gevoeligheid voor laagwaterperioden te verkleinen;

- Het wegnemen van knelpunten en ontbrekende verbindingen in het Europese vaarwegennetwerk;

- De volledige uitrol en toepassing van River Information Services om de efficiency en de betrouwbaarheid van het vervoer te vergroten en de samenwerking met andere modaliteiten te ondersteunen;

- De ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig netwerk van binnenhavens en terminals, inclusief aan vaarwegen gelegen bedrijfsterreinen;

- De ondersteuning van verladers en bevrachters om de binnenvaart te integreren in supply-chains;

- Het creëren van financiële prikkels voor scheepseigenaren om in moderne, schone motoren, alternatieve brandstoffen (bijvoorbeeld LNG) en retrofit technieken te investeren, mede ondersteund door strengere emissie eisen aan nieuwe en bestaande motoren in de binnenvaart;

- Het ontwikkelen van benchmarking tools en betere markt informatie, inclusief prognoses, om onder andere de investeringsbeslissingen te verbeteren waardoor het risico van overcapaciteit in de markt verkleind wordt;

- Het ondersteunen van Europese en nationale campagnes gericht op de rekrutering van jonge mensen en zij-instromers en ook maatregelen gericht op de verbetering van arbeidsomstandigheden;

- Het starten van de voorbereidende werkzaamheden voor een discussie over prijsbeleid en internaliseren van externe kosten in de binnenvaart om meer zicht te krijgen over de hoogte van de kosten en de effecten van verschillende scenario's op de concurrentiepositie.