Ommezwaai in intermodaal vervoer

Bargeoperator Rhinecontainer signaleert een toenemende belangstelling van verladers voor intermodaal vervoer. ‘Wij zijn erg actief op dit gebied en bieden dit ook bewust aan’, zegt salesmanager Michel van Meurs van Rhinecontainer in Zwijndrecht. ‘We merken een ommezwaai op dit gebied, de markt was eerst vrij sceptisch maar we zetten nu intermodaal vervoer steeds meer in.’

Grote verladers integreren de binnenvaart onder meer in hun logistiek om CO2-doelstellingen te bereiken. Recent voorbeeld is chemiebedrijf Huntsman. Het begon een proef om containers van de weg naar het water over te hevelen. Er worden nu 50 containers per week, 52.000 ton op jaarbasis, van de productielocatie naar de relatief nabije Waalhaven Botlek Terminal gebracht en verscheept. Huntsman wil het volume geleidelijk uitbreiden en ook tankcontainers erbij betrekken en in de volgende fase komt ook Antwerpen erbij.

Slechte ervaringen
De overstap naar binnenvaart of spoor verloopt volgens sommige studies overigens niet altijd succesvol. Volgens een Duitse studie van de technische universiteit Dortmund, had slechts 14% van de bedrijven die lading aan spoor en binnenvaart toevertrouwden, daar gunstige ervaringen mee. Ze vinden spoor en binnenvaart vooral te weinig flexibel. Als meer capaciteit nodig is, kunnen ze die niet bieden. En als al geboekte capaciteit tijdelijk niet nodig is, willen spoor en binnenvaart die niet terugnemen, aldus de meerderheid van de ondervraagden.

• Rhinecontainer signaleert toenemende belangstelling voor modal shift

Binnenvaartdeskundige Rink Jan Slotema van de Nederlandse verladersorganisatie EVO benadrukt dat de keuze voor de binnenvaart inderdaad niet zaligmakend is. ‘De veelgehoorde bewering dat binnenvaart vier keer zo schoon en vier keer zo zuinig is, ligt een stuk genuanceerder. Zo blijkt bijvoorbeeld uit het CE Delft-onderzoek STREAM (Studie naar TRansport Emissies van Alle Modaliteiten) uit 2008 dat de emissies van een binnenvaartschip op kortere tochtjes een stuk hoger liggen dan die van een vrachtauto. De algehele conclusie van dit onderzoek luidt dat geen enkel vervoermiddel als schoonst kan worden betiteld.'

Mix is duurzaam
Slotema pleit dan ook voor een trimodale aanpak door zowel logistieke dienstverleners als verladers. ‘De mix van spoor, water en het gebruik van de weg met langere en zwaardere vrachtwagencombinaties is een optimale duurzame aanpak. Je ziet dat partijen als Nijhof Wassink in Coevorden, Bolk Transport in Hengelo en recent ook Versteijnen in Tilburg succesvol zijn door de keuze voor een trimodale aanpak waarin weg-, spoor- en binnenvaartactiviteiten worden gecombineerd.'

Van Meurs sluit zich bij Slotema aan. ‘Het gaat om de combinatie. Wij bieden alle drie de vervoersvormen aan. En met een goede en vroegtijdige planning zijn deze drie goed te combineren. Het belangrijkste voor de klant is dat de lading op een bepaald tijdstip op een bepaalde plek is. De containerbinnenvaart kan daar nog wel winst behalen door beter samen te werken. Als de binnenvaartoperators dit doen en ladingen consolideren kunnen ze sneller en efficiënter werken. Als de klant dit eenmaal doorheeft wordt de stap naar containerbinnenvaart alleen maar makkelijker. Spooroperators werken wel samen en kunnen zo zekerheid bieden, daarom is de overstap naar containervervoer per schip nog onder niveau en hier ligt dan ook de kans.'

Sterke groei
De laatste jaren zijn langs de binnenwateren veel containerterminals en Regionale Overslag Centra (ROC's) tot stand gekomen en het netwerk breidt zich nog uit. Op de terminals worden doorgaans vaste lijndiensten onderhouden met binnenvaartschepen en op beperkte schaal met coasters.

Het goederenvervoer in Europa is de afgelopen 30 jaar meer dan verdubbeld en de verwachtingen voor de komende jaren is dat deze groei zich zal voortzetten. Vooral de containerbinnenvaart heeft zich in de afgelopen jaren sterk en succesvol ontwikkeld als een modaliteit die onmisbaar is voor het containervervoer van en naar het achterland.

Sinds 1995 heeft vooral de binnenlandse containervaart zich zeer sterk ontwikkeld. Opvallend genoeg zagen niet de binnenvaartoperators, maar vooral wegvervoerders in de binnenvaart een alternatief voor de problemen in het containervervoer over de weg en namen dan ook het initiatief.

Ondertussen groeit de containeroverslag in de belangrijkste zeehavens weer. Rotterdam heeft in maart voor het eerst in Europa zelfs één miljoen teu in één maand overgeslagen. Het record werd gevestigd op de laatste dag van de maand. In totaal werden die dag 47 containerschepen behandeld met een totale overslag van bijna 50.000 teu.

Het aandeel van de containerbinnenvaart in het achterlandcontainervervoer is van en naar Rotterdam 1,8 miljoen teu per jaar en voor Antwerpen 1,1 miljoen teu. Samen bijna 3 miljoen teu, maar dat kan nog veel meer worden. De binnenvaart heeft als enige vervoersmodaliteit een nog vrijwel congestievrije infrastructuur en kan grootschalig containers aan- en afvoeren.