Tankvaart kan spoorrisico beperken

De tankvaart ruikt zijn kans nu uit onderzoek blijkt dat de onveiligheid van het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor langs Dordrecht en Zwijndrecht onaanvaardbaar groot is. De twee steden zijn het grootste veiligheidsknelpunt in het spoornetwerk en in grote delen is stedelijke vernieuwing onmogelijk, omdat niet langs het spoor mag worden gebouwd.

Door Marja de Vet
Burgemeester Scholten van Zwijndrecht en wethouder Van Steensel van Dordrecht hebben daarom de vaste Kamercommissie van Verkeer en Waterstaat gevraagd een spoortunnel aan te leggen om de risico's drastisch te verlagen.

• Zwijndrecht en Dordrecht railveiligheidsknelpunten

• ‘Bouw spoortunnel in crisistijd onzinnig' 

De Overleggroep Particuliere Tankvaart Ondernemers (OPTO) van het CBRB vindt het echter onzinnig om in crisistijden dergelijke dure oplossingen te verzinnen terwijl de binnenvaart als volwaardig alternatief voor het spoor klaar ligt.

Spoortunnel
Omdat groei van het vervoer van gevaarlijke stoffen in Zwijndrecht en Dordrecht niet meer mogelijk is, moet er een alternatief worden gevonden. Op de lange termijn zijn Dordrecht en Zwijndrecht, maar ook de haven van Rotterdam volgens de gemeentes het meest gebaat bij een goederenspoorlijn die niet door de stedelijke omgeving rijdt. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat dan alleen te denken valt aan een spoortunnel voor goederenvervoer. Dat is technisch haalbaar, maar een volledige ondergrondse variant, die de voorkeur heeft van de gemeenten, gaat 1,3 miljard euro kosten.

Woordvoerster Janine Brands van de OPTO weet een veel goedkopere oplossing: de lading kan veilig het schip in. ‘Ik weet dat verladers aan de vrijheid van vervoersmodaliteit willen vasthouden, maar dat is in tijden van crisis veel te duur. De binnenvaart biedt al een robuuste ontsluiting voor de Rotterdamse haven waarmee een vrijwel onbeperkte aan- en afvoer van gevaarlijke stoffen wordt gegarandeerd.'

Ze adviseert de gemeenten om de belastingbetaler veel geld te besparen. ‘Dring er bij de minister op aan dat er simpelweg gebruik moet worden gemaakt van regelgeving die sinds kort bestaat in de EU kaderrichtlijn. Daarmee kunnen overheden een vervoersmodaliteit verbieden of een andere vervoerswijze (weg, water, spoor, lucht) verplicht stellen.'

LPG
Het demissionaire kabinet heeft de mogelijkheden van vervoer over water ook gezien en wil het vervoer van LPG van Vlissingen naar Duitsland zoveel mogelijk van het spoor halen en overhevelen naar de binnenvaart. Naar verwachting nemen hiermee de veiligheidsrisico's langs de Brabantroute (spoor) af. Deze intentie is vastgelegd in het kabinetsstandpunt Ketenstudies en kreeg steun van de Tweede Kamer. De belangrijkste voorwaarde is de aanleg van een LPG-terminal stroomopwaarts richting Duitsland. Het vloeibare gas zou bijvoorbeeld per schip van Rotterdam naar Tiel kunnen worden vervoerd en van daaruit verder kunnen worden gedistribueerd over de weg. Rekening houdend met randvoorwaarden in de markt komt circa 30.000 ton LPG in aanmerking voor zo'n shift. De omvang van de import in en via Duitsland bestaat momenteel uit circa 300.000 tot 400.000 ton. Hiervan wordt 35% via de binnenvaart naar industriële bestemmingen getransporteerd.

Slooppanden
Langs de rijkssnelwegen tussen Rotterdam en Gorinchem staan volgens onderzoeksinstituut NEA 75 panden binnen de zone met een onaanvaardbaar risico, voornamelijk in de omrijroute bij de Noordtunnel. Naast de mogelijkheid van het gefaseerd aankopen en slopen van deze woningen, is ook hier de vervanging van (een deel van) het wegvervoer door vervoer per binnenvaartschip een goed alternatief, stelt de OPTO. Het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg neemt daarmee af. De voorgestelde veiligheidszones zouden dan ook smaller kunnen worden vastgesteld, waardoor minder gebouwen hoeven te worden gesloopt.