Pioniers richten zich op CO2-vervoer

Met Vopak , Gasunie en Air Liquide stapt tankvaartrederij Anthony Veder in een samenwerkingsverband dat het transporteren van CO2 vanuit Rotterdam per schip wil gaan organiseren. De partijen sloten hierover woensdag een samenwerkingsovereenkomst met het Rotterdam Climate Initiative (RCI). In het kader van het RCI wil Rotterdam de CO2-uitstoot met vijftig procent verminderen tussen nu en 2025.

Artist's impression van de CO2/LPG-tanker Coral Carbon.

1/2

Gerelateerd nieuws

Sluizen Terneuzen breken record

VT worstelt zich een plek in Panama

Binnenvaart moet technisch vernieuwen

Verhoging Franse gasolieaccijns

Meer over

Vervoermarkt

Door Hans Heynen
‘Dat lukt niet zonder het afvangen en opslaan van CO2', stelde financieel directeur René van 't Hof van tankvaartrederij Anthony Veder op het onlangs gehouden symposium ‘Rotterdam Maritime Industry' in Rotterdam. ‘Voor het vervoeren van die CO2 naar ondergrondse opslagplaatsen zullen, naast pijpleidingen, ook schepen nodig zijn. Zowel in de binnenvaart als in de zeevaart'

• Schip flexibeler dan pijpleiding

• Rotterdam straks grootste in afvangen en opslaan kooldioxide

Van 't Hof zag goede toekomstkansen voor het transport van vloeibaar CO2 per schip. ‘In de binnenvaart is een combinatie van vervoer van LPG en CO2 van en naar Duitsland mogelijk. Duitsland heeft immers ook hoge milieudoelstellingen. Per binnenvaarttanker aangevoerde CO2 kan dan door Vopak tijdelijk worden opgeslagen, voor verder vervoer naar lege gas- of producerende olievelden in de Noordzee.'  

Anthony Veder opereert al een CO2 tanker, de Coral Carbonic, een 1250 kuub's tanker die geschikt is voor het vervoer van vloeibaar CO2 voor de frisdrankindustrie. Dat vervoer gebeurt onder druk (14 -18 bar) en bij een lage temperatuur (-25 en -35 graden). ‘CO2 is het enige gas dat vloeibaar onder lage temperaturen én onder druk moet worden vervoerd', zegt Klaas Kerssemakers, Business Development Manager van Anthony Veder.
De rederij werkt nu aan de ontwikkeling van een grote CO2-gastanker, die tevens LPG kan vervoeren. Deze tanker, de Coral Carbon, wordt twintig tot dertig keer zo groot als de Coral Carbonic.

Nieuwe markt
‘De Coral Carbon is een schip voor een markt die er eigenlijk nog niet is', stelt Van 't Hof. ‘De markt moet nog ontstaan. Wanneer elektriciteitcentrales, hoogovens en andere industriële installaties CO2 gaan afvangen, komt daar echter een gigantische hoeveelheid CO2 bij. Het is een hot topic, als Europa de doelstellingen voor vermindering van de CO2-uitstoot wil halen kan ze niet om het afvangen en opslaan van CO2 heen.'
Transport van grote stabiele stromen naar grote lege gasvelden in de Noordzee zal vanaf Rotterdam, als de CO2 markt zich volledig ontwikkeld heeft, waarschijnlijk met pijpleidingen gaan.

‘Daarnaast zijn er echter veel olievelden die binnen afzienbare tijd behoefte aan CO2 kunnen hebben om de productie van olie te verbeteren (EOR). In deze gevallen is er dubbel voordeel te behalen. De CO2 wordt opgeslagen en er komt meer olie beschikbaar voor de consument.
Voor dit soort scenario's kan het CO2 voordeliger per schip worden gebracht. In die zin zijn schepen complementair aan de pijpleidingen. Pijpleidingen lonen in veel gevallen pas bij een continue aanvoer van grote hoeveelheden CO2 van en naar één plek. Een CO2 tankschip is flexibel. Het schip kan de CO2 op verschillende plaatsen laden en ook op verschillende velden lossen. Een tanker kan bovendien ook nog andere gassen transporteren, zoals LPG.'

CO2-injectie
Het injecteren van CO2 in lege gasvelden moet overigens wel onder de juiste druk en temperatuur voor zo'n veld gebeuren. Bij de aanvoer van CO2 per pijpleiding is daarom in veel gevallen een offshore platform nodig om dat te regelen. Een schip als de Coral Carbon beschikt zelf over een installatie om het CO2 op de juiste druk en temperatuur te brengen en kan het CO2 dus direct injecteren. ‘Dan heb je alleen een goede interface voor de overslag nodig bij het gas- of olieveld. De interface kan direct op het schip worden aangesloten.'

Extra oliewinning
Door injectie van CO2 in olievelden in de Noordzee zouden miljoenen achtergebleven vaten olie kunnen worden gewonnen uit verlaten velden. ‘Dat maakt het injecteren van CO2 in deze velden financieel aantrekkelijk. Omdat het hier veelal kleine velden betreft zal transport met schepen het voordeligst uitpakken.'
Zonder overheidssteun zal grootschalige CO2-opslag niet snel van de grond komen. Afvang, transport en opslag is nu duurder dan het inkopen van CO2 emissierechten op de beurs. ‘Die rechten kosten 12 tot 15 euro per ton op dit moment, daar kan je het CO2 niet voor afvangen, vervoeren en injecteren.'

De overheid staat echter positief tegenover de opslag van CO2. ‘Afvangen en opslaan van CO2 gebeurt in Rotterdam straks op de grootste schaal ter wereld', stelde de Rotterdamse havenwethouder Lucas Bolsius. Hij verwacht dat de kennis en technologie die de CO2-opslag oplevert verkoopbaar is en goede exportkansen heeft. ‘We zijn onlangs met een delegatie naar Japan geweest en in Tokio en Osaka was men zeer geïnteresseerd.'
André Toet, directeur infrastructuur en maritieme zaken van het Havenbedrijf Rotterdam, vindt dat het afvangen van CO2 meer is dan een kostenpost. ‘Je moet ook kijken naar de revenuen die met duurzaamheid te behalen zijn. Je zou CO2 misschien kunnen verschepen naar het Midden-Oosten. Door injectie van CO2 kunnen verlaten olievelden daar weer op druk worden gebracht en verder worden leeggehaald.'

Aan het afwisselend vervoeren van CO2 en LNG in één tanker hangt wel een hoog prijskaartje. De extreem lage temperatuur waaronder LNG wordt vervoerd maakt dat je erg duur staal nodig hebt door het hoge nikkel gehalte. CO2 vraagt juist tanks die bestendig zijn tegen hoge drukken, waardoor je veel meer materiaal nodig hebt dan voor LNG alleen. Het combineren van beide ladingstromen zou wel het grootschalig exporteren van CO2 naar landen in het Midden-Oosten, zoals Quatar mogelijk maken. De tankers kunnen daar dan weer worden gevuld met LNG voor Europa. Mogelijk wordt hier in de toekomst nog een betere oplossing voor gevonden.