Dalend aantal vergunningen voor Filipijnen en Roemenen

Het aantal tewerkstellingsvergunningen (twv's), voor bijvoorbeeld Roemeense en Filipijnse matrozen en dekpersoneel in de Nederlandse binnenvaart, is in 2011 gedaald naar 333; in 2009 en 2010 werden er jaarlijks nog rond de 450 verleend door arbeidsvoorzieningsorganisatie UWV.

Door Dirk van der Meulen

Dat blijkt uit cijfers van minister Henk Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in een brief aan de Tweede Kamer. ‘Er is dus sprake van een daling. Het is mijn ambitie het aantal tewerkstellingsvergunningen in de binnenvaart nog verder terug te dringen.' Kamp geeft overigens niet aan of die daling het gevolg is van zijn nieuwe twv-beperkende beleid of van andere ontwikkelingen in de binnenvaartsector.

Aangescherpt
Tewerkstellingsvergunningen worden verleend voor de duur van drie jaar. Ze zijn nodig voor werknemers van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland. Vorig jaar is de uitgifte van vergunningen door UWV WERKbedrijf op last van minister Kamp drastisch aangescherpt. In oktober besloot het Openbaar Ministerie bovendien fors op te treden tegen mogelijke uitbuiting van Filipijnse matrozen en valsheid in geschrifte. Daarbij werd onder meer de administratie in beslag genomen van uitzendbureau Gyron Crew, dat eerder van Kamp een boete opgelegd kreeg van 455.000 euro. Na alle tumult bleef het van de kant van Justitie verder stil. De minister besteedt in zijn rapportage naar de Tweede Kamer ook geen aandacht aan het nog lopende onderzoek naar Gyron Crew.

• Ambitie minister Kamp (SZW) voor binnenvaart ligt nog lager

‘Het algemene beleid is dat een werkgever pas in aanmerking komt voor een tewerkstellingsvergunning als hij heeft aangetoond dat er geen prioriteitgenietend aanbod voor de vacature beschikbaar is', schrijft Kamp. Met honderdduizenden werklozen en een oplopende werkloosheid in Nederland en Europa streeft hij ernaar vacatures zoveel mogelijk met binnenlandse arbeidskrachten op te vullen. En waar Nederlands aanbod niet beschikbaar is, zijn er grote aantallen migranten uit de EU op de Nederlandse arbeidsmarkt beschikbaar.

Uitzonderingen voor het aantrekken van vakkundig personeel van buiten Europa blijven mogelijk, zegt Kamp: ‘Indien het om geschoolde functies gaat, moet uiteraard rekening worden gehouden met het vereiste opleidingsniveau. Dit beleid geldt voor alle sectoren, dus ook voor de binnenvaart.' Daarmee komt hij tegemoet aan de sector, die vorig najaar bij monde van de brancheorganisaties CBRB en (toen nog) Kantoor Binnenvaart de inzet van buitenlandse werknemers in de binnenvaart al een onvermijdelijk gevolg van een tekort aan gekwalificeerd Nederlands personeel noemde.

Kamp's nieuwe beleid omtrent tewerkstellingsvergunningen heeft als doel de Nederlandse arbeidsmarkt te beschermen en oneerlijke concurrentie te voorkomen, zegt hij in zijn toelichting aan de Tweede Kamer. ‘Bovendien werkt illegale tewerkstelling misstanden in de hand. Daarom gaat dit beleid gepaard met een streng handhavingsbeleid. De Inspectie SZW ziet toe op een juiste naleving van de Wet arbeid vreemdelingen en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Bij overtredingen zal de Inspectie SZW handhavend optreden en riskeren werkgevers hoge boetes.'

Prioriteitgenietend aanbod
Het UWV is de afgelopen tijd met verschillende uitzendbureaus in gesprek geweest om een beeld te krijgen van het aanbod van Nederlandse en Europese arbeidskrachten die in de binnenvaart ingezet kunnen worden. Een aantal gespecialiseerde uitzendbureaus heeft vorig jaar al aangegeven voldoende prioriteitgenietend aanbod voor de binnenvaart aan te kunnen aanbieden, met name uit de Oostbloklanden Polen en Tsjechië.

Kamp: ‘Het UWV zal werkgevers bij de melding van een vacature en bij de aanvraag van een tewerkstellingsvergunning wijzen op het aanbod van uitzendbureaus. Om in aanmerking te komen voor een tewerkstellingsvergunning moeten werkgevers aantonen dat zij dat aanbod hebben onderzocht. Werkgevers zullen dus meer inspanningen moeten verrichten door actief uitzendbureaus in te schakelen om hun vacatures te vervullen met binnenlands en Europees aanbod.'

Kamp zegt dat het UWV ook de komende tijd intensief met uitzendbureaus in contact zal blijven om prioriteitgenietend aanbod in de binnenvaart aan de slag te helpen. Bovendien zullen werkzoekenden actief worden geattendeerd op banen in de binnenvaart. ‘Zij moeten een passend werkaanbod accepteren; bij weigering volgt korting op de uitkering. In de richting van werkzoekenden wordt een activerend beleid ingezet om hen te stimuleren een baan te zoeken.'