Reddingvest- en relingplicht voor binnenvaart

Nieuwe binnenvaartschepen moeten met ingang van 1 december 90 centimeter hoge beschermende relingen langs de gangboorden hebben. Op alle andere binnenvaartschepen moeten bemanningsleden aan dek een reddingsvest dragen. De door de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) ingevoerde maatregelen moeten het aantal verdrinkingsgevallen in de binnenvaart verminderen.

• Reling voor nieuwbouw, reddingsvest voor andere schepen

Door Hans Heynen
De maatregelen zijn vastgelegd in een aantal wijzigingen van het RPR (art. 1.08 en 7.01) en het ROSR (art. 11.02, 11.04, 24.02, 24.06 en bijlage I). Of alle bestaande schepen in de toekomst ook een reling moeten hebben is nog niet te zeggen omdat het om een voorlopige maatregel gaat die tot 30 november 2014 geldt. Bedoeling is de relingplicht voor die datum met een ongevallenanalyse te evalueren en zo nodig bij te stellen of zelfs af te schaffen. Bestaande statistieken over verdrinking kunnen voor zo’n analyse niet worden gebruikt.

Omdat in 2012 en 2013 nauwelijks nieuwe droge-ladingschepen in de vaart komen is  de vraag of er in 2014 voldoende bruikbaar statistisch materiaal is verzameld om een analyse te maken. Wanneer nauwelijks schepen met een reling in het gangboord rondvaren, wordt het immers moeilijk de voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. De risicoverschillen tussen het varen met en zonder reling, maar met reddingsvesten, kunnen dan evenmin goed worden vastgesteld. Het Comité Reglement van Onderzoek Schepen op de Rijn (ROSR) zal in opdracht van de CCR statistische gegevens verzamelen over verdrinkingsgevallen in de Rijnvaart.

Veel nadelen
Volgens Koninklijke Schuttevaer kleven er veel praktische nadelen aan het gebruik van een reling langs de gangboorden en kan daarom beter worden gekozen voor het dragen van een reddingsvest in het gangboord. Kantoor Binnenvaart en het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB) vinden dat ook. Zij denken dat een reddingsvestplicht een grotere bijdrage aan de veiligheid levert dan een relingplicht.

Veel schippers vinden de reling een onding bij het afmeren. Het maakt het lastiger een tros om een bolder te gooien of even op een ander schip of de kade te stappen tijdens het afmeren. Omdat de relingen over de middenbolders heen doorlopen, zijn die lastig te bereiken. De onderste roede van de reling loopt er kort overheen.

De reling kan ook naar binnen worden gedrukt door een uitstekende kaderand of een hoog hangend wrijfhout van een langszij komende buurman. Een wrijfhout of autoband van een buurman kan ook gemakkelijk achter een scepter van de reling blijven haken en die krom trekken.

Tankvaart
De komende jaren komen nog wel een aantal nieuwe dubbelwandige tankers in de vaart. Die hebben echter al bijna allemaal een reling rond het verhoogde trunkdek. Via het trunkdek lopen bemanningsleden van deze schepen al langer veilig naar voren. Omdat de relingen op de trunkdekken ver van de zij van het schip staan, is de kans op beschadiging klein. De tankvaart mag de relingen op het trunkdek blijven plaatsen.

Europese regels
De CCR-regels sluiten aan bij Europese voorschriften tegen het vallen op de arbeidsplaats en het garanderen van een veilige werkplek. De regels zijn opgenomen in het ROSR en het Rijnvaartpolitiereglement (RPR).

Wanneer de evaluatie in 2014 leidt tot een definitieve invoering van de relingplicht wil de CCR een lange overgangstermijn in acht nemen voor bestaande schepen.

De kosten voor het aanbrengen van een reling worden geschat op gemiddeld 20.000 euro per schip. Neerklapbare of wegneembare relingen moeten bestaan uit een handreling, een tussenroede op kniehoogte en een voetlijst. Bij gangboorden moet een voetlijst en een doorlopende handreling aan de dennenboom zijn aangebracht. De handreling aan de dennenboom kan achterwege worden gelaten indien het gangboord voorzien is van een vaste reling. Alle relingen moeten voldoen aan in EN 711:1995 omschreven sterkte-eisen en dimensies. Duwbakken zijn uitgezonderd van de relingplicht.

RPR-wijzigingen

Artikel 1.08; 5
Indien de, krachtens artikel 11.02, vierde lid, van het Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn vereiste relingen neerklapbaar of wegneembaar zijn, mogen zij uitsluitend bij stilliggende vaartuigen geopend of gedeeltelijk weggenomen worden en uitsluitend bij de volgende bedrijfsomstandigheden:

a) voor het van of aan boord gaan op de hiertoe voorziene plaatsen, b) bij het gebruik van een slingergiek in zijn slingerbereik, c) bij het los- of vastmaken van de trossen bij bolders, d) bij vaartuigen die aan een verticale oever liggen, aan de oeverkant, indien er geen gevaar is van het vaartuig te vallen, e) bij vaartuigen die boord aan boord liggen, op de plaatsen waar zij zich aanraken, indien er

geen gevaar is van het vaartuig te vallen, dan wel f) wanneer de los- en laadwerkzaamheden of het bouwbedrijf uitzonderlijk belemmerd

worden. Indien bedrijfsomstandigheden overeenkomstig de eerst volzin niet meer aanwezig zijn, moeten de relingen onmiddellijk opnieuw worden gesloten of teruggeplaatst.

RPR Wijziging Artikel 1.08;6.
De bemanningsleden en de andere personen aan boord moeten reddingsvesten

overeenkomstig artikel 10.05, tweede lid, van het Reglement Onderzoek schepen op de Rijn dragen

a) bij het van of aan boord gaan, voor zover er gevaar voor het in het water vallen bestaat, b) bij het verblijven in de bijboot, c) bij werkzaamheden buiten boord, dan wel d) bij verblijf en werkzaamheden aan dek en in het gangboord, indien verschansingen van ten minste 90 cm hoogte niet aanwezig of relingen als bedoeld in het vijfde lid niet doorlopend zijn geplaatst.

De werkzaamheden buiten boord mogen uitsluitend bij stilliggende schepen worden

uitgevoerd en uitsluitend indien van de overige scheepvaart geen gevaar te verwachten valt

ROSR wijzigingen

Artikel 11.02
4. De buitenkanten van de dekken, de gangboorden en de werkplekken, waarbij de valhoogte meer dan 1 m kan bedragen, moeten zijn voorzien van een verschansing of denneboom van elk ten minste 0,90 m hoogte of van doorlopende relingen die voldoen aan de Europese norm EN 711 : 1995.

Indien het gangboord een neerklapbare reling bezit, dan moeten a) aan de denneboom tevens doorlopende handrelingen met een diameter van 0,02 tot 0,04 m op een hoogte tussen 0,7 en 1,1 m en b) op goed zichtbare plaatsen aan het begin van het gangboord tekens overeenkomstig Bijlage I, schets 10, met een diameter van ten minste 15 cm zijn aangebracht

Tankvaart
6. In afwijking van het vierde lid hoeven bij schepen met een glad- of trunkdek de relingen niet onmiddellijk aan de buitenkanten van dat dek of in de gangboorden te zijn aangebracht, indien
a) de verkeerswegen over deze dekken lopen, b) de verkeerswegen en werkgebieden op deze dekken door vaste relingen overeenkomstig de Europese norm EN 711 : 1995 zijn omgeven en c) op goed zichtbare plaatsen op de passages naar de niet door relingen beschermde gebieden tekens overeenkomstig Bijlage I, schets 10, met een diameter van ten minste 15 cm zijn aangebracht.