‘Geen simulator, maar dagelijkse praktijk'

Rederij Spliethoff heeft maandag 17 mei aan de Trawlerkade in IJmuiden de Donaugracht gedoopt, het zevende schip van het D-type. Een late doop, want het in China gebouwde schip is al sinds 2009 in de vaart. Reden was, dat het vrachtschip nu ook als trainingsschip voor het nautisch onderwijs in gebruik is genomen.

Door Heere Heeresma jr.
Daartoe is de Donaugracht voorzien van een tweede brug bovenop de hoofdbrug, waar stagiairs in de praktijk kunnen oefenen met apparatuur die identiek is aan die waarmee beneden hen wordt gewerkt. De Donaugracht is het derde D-type met trainingsfaciliteiten.

• Spliethoff bouwt trainingsschepen ‘uit welbegrepen eigenbelang'

• ‘Trainingsofficier brengt competitie-element in'  

Een kalme zee, een zachte bries en een vriendelijk zonnetje. De champagnefles gaat zonder problemen aan scherven tegen de boeg van de Donaugracht. Terwijl een klein blaasorkest op de havenkade het Wilhelmus speelt, zet een eskader meeuwen hun zoveelste duikbombardement in. Gelukkig wordt de doopvrouwe, mevrouw Visser-Mensink, niet getroffen. Kort tevoren heeft Erwin Meijnders, directeur Human Resource Management van Spliethoff en een gedreven spreker, de gedachte achter de trainingsfaciliteiten uiteengezet.

‘Ruim twee en een halfjaar geleden hebben we binnen Spliethoff het plan ontwikkeld om ons stagebeleid vergaand te upgraden. In een markt waar goed opgeleide zeevarenden steeds schaarser worden, was er internationaal tevens een trend zichtbaar dat scholen en rederijen van elkaar vervreemden. Dit had net zoveel te maken met de internationalisering van de maritieme arbeidsmarkt, als met de sterk toenemende druk van nationale en internationale wetgeving. Ook in Nederland kunnen we hier wat van. Je kunt hier wel over blijven praten of mooie nota's schrijven, maar daarmee is het bemanningsprobleem niet gediend. We hebben een sterk concept uitgedacht, partners gezocht en het resultaat ligt hier voor ons. En dat allemaal in straf tempo. Door het creëren van een eigen dek voor stagiairs, met ruimte voor educatie en ontspanning, het toevoegen van een klaslokaal achterop, de tutorroom, en als meest zichtbare element een tweede brug, bovenop de hoofdbrug. Er kan nu worden getraind met alle systemen die op onze schepen voorkomen en de werkomgeving voor de stagiairs is meer dan virtual reality, het is de dagelijkse praktijk!'

De partners waarmee Spliethoff in het lesproject ‘I go to sea' samenwerkt zijn onder meer het Vaderlandsch Fonds ter Aanmoediging van 's Lands Zeedienst en de maritieme opleiding van het NOVA-college, onderdeel van de Maritieme Academie IJmuiden. Nadat oud-marineman Reginald Visser namens het Vaderlandsch Fonds warme woorden heeft gesproken en daarbij memoreerde dat het Fonds een ongekend hoge financiële bijdrage aan het project heeft geleverd, te weten 2,5 miljoen euro, gaat het dertigkoppige gezelschap aan boord voor een rondleiding.

Theorie en praktijk
Terwijl de hoofdzakelijk Filippijnse dekcrew haar werkzaamheden voortzet, laat Meijnders de trainingsbrug zien. Die heeft als bijkomend voordeel dat de stagiairs de navigatie kunnen volgen zonder kapitein en stuurman voor de voeten te lopen. De trainingsofficier geeft uitleg bij het radar- en kaartbeeld en zal de stagiairs vooral op het hart drukken naar buiten te kijken, want dáár gebeurt het. ‘De bemanning komt op de eerste plaats, de techniek is dienend.'

Ondanks de elektronica worden er dan ook ouderwets ‘zonnetjes geschoten'. Door een competitie-element in te bouwen weet de trainingsofficier de jongens - en wellicht ook meisjes - te motiveren. ‘Om een stagetijd succesvol te maken is een goed trainingsprogramma nodig', vertelt Meijnders. ‘Hier heeft de Maritieme Academie haar kennis kunnen aanwenden, want die kennis is binnen ons bedrijf niet aanwezig. Het internationale Training Record Book is daarbij de back bone, de dagelijkse praktijk bij ons aan boord het referentiekader. Theorie en praktijk, hand in hand. Als een stagiair een bepaalde component onvoldoende beheerst, kunnen we direct tijdens de stage ingrijpen en bijspijkeren, omdat we voor de uitrol van het trainingsprogramma de trainingsofficier hebben geïntroduceerd.

Ervaren zeelieden met een didactische opleiding, die volledig zijn vrijgemaakt voor de begeleiding van de stagiairs. Zij vormen de verbinding tussen de zeevaartopleidingen en de Spliethoff Group, en staan in voor de kwaliteit en uitvoering van de stage aan boord. De unieke samenwerking tussen ons bedrijf en het zeevaartonderwijs kon tot stand komen door support van het ministerie van Onderwijs en het Vaderlandsch Fonds. Door hun support is het project uitgegroeid tot een onderwijskundige innovatie, wat de Spliethoff Group in 2008 de prijs voor het beste internationale leerbedrijf van Nederland heeft opgeleverd.'
Meijnders geeft volmondig toe dat ‘welbegrepen eigenbelang' de drijfveer is achter het project.

Mooie meiden
De Donaugracht, onder gezag van kapitein Martijn van Dijk, is van Palm Beach met een lading corngluten en een deklast van luxe jachten voor Rusland onderweg naar het Finse Hamina. In Southampton zijn leerlingen van de Maritieme Academie Harlingen aan boord gegaan voor een introductiestage van een week. Voor een echte stage reizen leerlingen vier tot vijf maanden mee. Trainingsofficier op deze reis is eerste stuurman Jasper Ferwerda.

De vijftienjarige Jesse de Boer vond het indrukwekkend en wil voor stuurman gaan. De veertienjarige Geert Jongeling wil kapitein worden op een groot containerschip. De zestienjarige Klaas Lolkema wil ‘gewoon stuurman' worden, maar dan wel op een cruiseschip, ‘want daar heb je tenminste mooie meiden rondlopen.'