‘Los crisis binnenvaart op vóór Kamerverkiezingen'

‘We kunnen niet tot na de verkiezingen wachten met het oplossen van de crisis in de binnenvaart', betoogde CDA-Tweede Kamerlid Sander de Rouwe tijdens het politieke debat van Bureau Voorlichting Binnenvaart op de beurs Construction & Shipping Industry in Gorinchem. Als één van vijf bevlogen politici gaf hij, temidden van zo'n 75 aanwezigen uit de sector, zijn visie op de crisis in de binnenvaart en de mogelijke oplossingen. Voor de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni had De Rouwe een onpartijdig advies: ‘Stem vooral op een kandidaat die zich hard maakt voor de binnenvaart.'

Door Dirk van der Meulen
De SP vaardigde Kamerlid Hans van Leeuwen af, als opvolger van ‘binnenvaartambassadeur' Emiel Roemer, die inmiddels z'n handen vol heeft aan het lijsttrekkerschap van de Socialistische Partij. SGP-Kamerlid Kees van der Staaij grapte dat zíjn partij de binnenvaart belangrijk genoeg vond om de lijsttrekker af te vaardigen. Tweede Kamerlid Charlie Aptroot van de VVD heeft ook de binnenvaart in portefeuille, maar kwam er rond voor uit dat zijn partij meer op heeft met filevrije wegen. CDA'er Sander de Rouwe kondigde aan dat hij heel goed uit het mei-reces zou komen, na het meevaren op het ms Antonie van Harm en Any Lenten (zie Schuttevaer van vorige week).

• Vijf Kamerleden bevlogen voor redding van de binnenvaart

• VVD'er Aptroot suggereert stellen Kamervragen over Bbz-uitkering 

Frank Visser, beleidsmedewerker van ChristenUnie-Kamerlid Ernst Cramer en zelf nummer 33 op de kandidatenlijst, benadrukte dat in ‘zijn' verkiezingsprogramma (‘met de meest uitgebreide paragraaf over de binnenvaart') 100 miljoen euro extra is vrijgemaakt voor investeringen in vaarwegen ‘bovenop de reeds geplande investeringen'. Volgens Aptroot blijft er van de 500 miljoen euro die de VVD extra uittrekt voor infrastructuur na aftrek van 340 miljoen euro voor de wegen nog genoeg over voor de vaarwegen.  

Anticiperen
‘Twee jaar geleden hadden we geen schip teveel. Er is gedaan wat moest gebeuren: de sector heeft geanticipeerd op het extra ladingaanbod door schepen te bestellen', bracht gespreksleider Roland Kortenhorst, oud-Tweede Kamerlid voor het CDA en voorzitter van het Bureau Voorlichting Binnenvaart (BVB), in herinnering. ‘Als de economie aantrekt ligt over twee jaar heel Nederland in een nachtmerrie, wanneer blijkt dat er over water niet meer vervoerd kan worden. Dan hebben we die nieuwe schepen schreeuwendhard nodig, om te voorkomen dat heel Nederland klem komt te zitten in z'n eigen files.'
Voor schipper Ger Veuger (ms Cambio) is het duidelijk wat er moet gebeuren: ‘Als u wilt dat wij het fileprobleem oplossen, moet er ook voor het binnenlands vervoer meer lading gecontaineriseerd worden.'

Voorzitter Willem Stam van de Algemeene Schippers Vereniging (ASV) nam het de politiek kwalijk dat de CCR alle ruimte krijgt om de binnenvaart ‘onmogelijke' technische eisen op te leggen. VVD'er Aptroot bracht daar tegenin dat er wel degelijk iets is gedaan om de eisen te versoepelen, zoals een hardheidsclausule. Stam: ‘Weet u hoe dat werkt?' Aptroot vond dat de regering tenminste de afgesproken coulance moet opbrengen.

Remedie
In het debat van ruim een uur reageerden de Kamerleden op stellingen, met als meest aansprekende stelling: ‘De enige remedie om de crisis in de binnenvaart tegen te gaan is het (tijdelijk) uit de vaart nemen van schepen'. CU'er Frank Visser reageerde daarop met een pleidooi voor meer samenwerking en CDA'er Sander de Rouwe waarschuwde voor het effect dat schepen die onderuit gaan, later onder de prijs terug in de markt komen. Hij riep ook de banken op hun steentje bij te dragen. ‘Het is veel te stil van de zijde van de banken.'

SGP'er Van der Staaij voelde ongeduld opborrelen bij de stelling: ‘Het talmen duurt al te lang. De NMa moet nu maar eens snel laten weten wat wél mag.' Dat laatste werd door Aptroot (VVD) ondersteund. SP'er Van Leeuwen vond ook dat de banken medeverantwoordelijk zijn, ‘maar dat laat onverlet dat de sector ook zelf moet werken aan een oplossing.'

Levensonderhoud
Lilian van Hiele van het Steunpunt Binnenvaart legde de Kamerleden een gevoelige vraag voor: ‘Stel dat het lukt schepen tijdelijk stil te leggen om wat capaciteit uit de markt te halen. Dan liggen er schepen stil, maar er wonen en leven wel mensen aan boord. Die hebben geen inkomen, maar moeten wel eten en leven, en dus boodschappen doen. Bent u het met mij eens dat die mensen, in die periode, een beroep moeten kunnen doen op het Besluit bijstand zelfstandigen (Bbz) voor een uitkering levensonderhoud?'

De Kamerleden reageerden instemmend en Wim Onderdelinden van boekhoudkantoor Stichting Abri prikkelde ze nog iets meer: ‘We hebben wel haast, haast, haast... Ik wóón tegenwoordig zowat bij de bank. Het moet nú gebeuren!' VVD'er Aptroot had met een tijdelijke uitkering geen moeite, ‘zolang het maar geen verkapte bedrijfsbeëindiging is'. Volgens SGP'er Van der Staaij hoort zo'n uitkering bij de ‘crisisarrangementen' die minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) de Kamer onlangs voor de binnenvaart heeft toegezegd.

Aptroot suggereerde juist op dit punt aanvullende Kamervragen te stellen en daar waren de andere Kamerleden het wel mee eens. Waarop debatvoorzitter Kortenhorst vaststelde: ‘You've got your day, lady! Je hebt er zojuist voor gezorgd dat er in de Tweede Kamer vragen worden gesteld...'

Slopen
Directeur Erik van Toor van Kantoor Binnenvaart stelde in het debat dat ook het slopen van schepen niet helemaal moet worden uitgesloten. ‘We moeten vooral de toekomst van de binnenvaart op het netvlies houden, en dan het liefst zo dat we weer collega's worden in plaats van concurrenten zoals nu.' Dat was CDA'er De Rouwe uit het hart gegrepen: ‘Het zou kunnen dat we nu met z'n allen leergeld betalen en dat de crisis zich op den duur terugbetaalt.'