CCR voorziet overcapaciteit tankvaart

De overgang van enkelwandige naar dubbelwandige tankers kan van 2012 tot 2018 voor overcapaciteit zorgen. ‘In deze uitloopfase voor de enkelwandige tankers kan het naast elkaar bestaan van de twee vloten een verstorende uitwerking op de markt hebben’, meldt de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) in haar jongste marktobservatie.

1/1

Gerelateerd nieuws

Zeevrachtenmarkt: Vloot groeit nog steeds sneller dan economie

Argonon mag op LNG de Rijn op

Belgische reders zweten crisis uit

ESO wil Europese sloopregeling

Meer over

Varend bestaan

Vanaf 2018 moet ongeveer negentig procent van alle vloeibare lading in dubbelwandige schepen worden vervoerd. Een eerstvolgende belangrijke fase van de hoogkokende destillaten, is voor 2015 gepland. Maar in een stabiele of krimpende markt is het volgens de CCR zeer de vraag of de sector kans ziet een vloeiende overgang van een enkel- naar een dubbelwandige vloot te realiseren.

• Rijnvaartcommissie waarschuwt voor veranderende ladingstromen

• ‘Droge lading in nog dieper dal’

De Rijnvaartcommissie constateerde in 2009 dat in een steeds hoger tempo dubbelwandige tankers in de vaart werden genomen. Het waren er tussen de vijftig en de zestig. ‘Deze toename in het aantal nieuwbouwschepen is hoofdzakelijk het gevolg van een vertraging in de aflevering van de schepen. Als deze versnelde ontwikkeling zich zou voortzetten, valt te verwachten dat de structureel vereiste dubbelwandige transportcapaciteit snel wordt bereikt. Van de in totaal 1370 motortankschepen staan momenteel 672 eenheden geregistreerd als dubbelwandig. Uitgedrukt in laadcapaciteit en rekening houdend met de aanzienlijk hogere gemiddelde grootte van de nieuwe schepen (gemiddeld boven de 2700 ton) ligt het aandeel van de dubbelwandige laadcapaciteit momenteel al ver boven de vijftig procent.

‘Over het marktevenwicht kan worden opgemerkt dat tijdens de overgangsperiode, die in 2018 afloopt, de enkel- en dubbelwandige schepen beide op dezelfde markt opereren.’

Versluierd
Volgens de CCR werd de groeiende overcapaciteit in de tankvaart in de eerste helft van 2009 versluierd door een tijdelijk zeer grote vraag naar het vervoer van aardolieproducten. ‘Het was een situatie van voorbijgaande aard. Maar dat beide scheepstypen op de markt beschikbaar zijn, leidt tijdelijk tot overcapaciteit. Voor het merendeel van de enkelwandige schepen is er uiterlijk in 2019 geen markt meer. Hoe sterk deze co-existentie het evenwicht op de markt beïnvloedt, hangt tevens af van de snelheid waarmee de verouderde enkelwandige schepen uit de vaart worden genomen.’

De vrachtprijzen in de tankvaartmarkt, die voor tweederde uit het vervoer van aardolieproducten bestaat, lagen tot augustus 2008 op een gematigd niveau. Na de zomer van 2008 heeft het snelle prijsverval op de wereldmarkt de handel in product gestimuleerd, wat door de naderende winter nog verder werd versterkt. Dit leidde tot een opleving van de vraag naar laadruimte en de vrachtprijzen schoten omhoog. Deze trend zwakte tegen het einde van het jaar af, maar de economische activiteit bleef ook in de eerste vier maanden van 2009 op een goed peil, dankzij het aanvullen van voorraden.

In de loop van de zomer van 2009 was de vraag naar vervoer extreem zwak. Pas in de herfst van 2009 stelde de CCR weer een tijdelijk lichte stijging van de vrachtprijzen vast, waarbij vooral seizoensinkopen en de lage waterstanden een rol speelden.

Geen effect
De droge-ladingmarkt is in een nog dieper dal terechtgekomen dan de tankvaart. De CCR verwacht dat de ontwikkelingen in de staalindustrie en de containers de komende maanden een nieuwe bodem in de markt leggen. ‘In april 2009 vertoonden de eerste economieën weer tekenen van opleving en konden enkele industrieën weer een begin maken met het reactiveren van productiecapaciteit. Maar omdat de industrie de grootste gevolgen van de crisis heeft ondervonden, heeft zij de meeste tijd nodig de crisis te boven te komen. Die tijd wordt ook gevraagd van de binnenvaart. Een terugkeer van de vraag naar het niveau van eind 2007, vergt daarom nog enige jaren.

‘Voor de binnenvaart is vooral de ontwikkeling van de economieën in Duitsland en Frankrijk van belang. Beide laten voor 2010 groei zien die, al zijn deze nog matig. Vooral de opleving van de staalindustrie moet de binnenvaart hoop geven. Het aantrekkende containervervoer duidt erop dat ook de wereldhandel en de consumptie in Europa weer toenemen.’

Het voorzichtige economische herstel heeft overigens nog geen merkbaar effect gehad in de binnenvaart. ‘De vrachtenmarkt blijft op een extreem laag niveau en liet in de droge lading ook bij de lage waterstand van afgelopen herfst weinig of geen beweging zien. Dit zou kunnen duiden op overcapaciteit.’

Financiële problemen
Volgens de CCR kampt zowel de tankvaart als de droge-ladingvaart met financiële problemen. ‘Grote waakzaamheid is geboden. De aanloop naar economisch herstel kan met belangrijke herstructureringen gepaard gaan. Tank- en droge-ladingvaart kampen beide met gewijzigde balansverhoudingen, met schaars kapitaal voor noodzakelijke investeringen, met toegenomen kapitaallasten en een (te) krappe cashflow voor het dekken van de lopende verplichtingen. Signalen vanuit de sector duiden erop dat een significant deel van de ondernemers met overbruggingsproblemen kampt. Indien faillissementen volgen, is niet moeilijk in te zien welke desastreuze uitwerking het op de markt komen van daaruit vrijgekomen scheepstonnage voor de sector heeft.’

De CCR wijst verder op de toegenomen aandacht voor de klimaatverandering. ‘Ook dit kan consequenties hebben voor de binnenvaart. Zo is niet uit te sluiten dat er in het landschap van de staalindustrie nog verandering komt, dat de kolenconsumptie voor energieopwekking onder druk komt te staan en dat de binnenvaart in het containervervoer onvoldoende meekomt. Aspect bij dat laatste is de sterk toegenomen concurrentie van het spoor.’