Tien vragen over AIS

Met antwoorden van Bureau Telematica Binnenvaart (BTB)

Wat is AIS?

AIS staat voor Automatic Identification System, een systeem dat automatisch de identiteit, positie, snelheid en vaarrichting van een schip plus de aanduiding van gevaarlijke lading uitzendt op twee hiervoor gereserveerde marifoonkanalen.

De gegevens worden regelmatig uitgezonden, afhankelijk van de omstandigheden. Zo zendt een schip dat snel vaart berichten uit met een kortere interval dan een afgemeerd schip.

In de binnenvaart kan de vaarwegbeheerder verlangen dat een AIS in een bepaald vaargebied constant om de 2 seconden uitzendt. Met de nieuwe ITU/IEC standaard voor de maritieme AIS-stations, wijkt Inland AIS wat dit betreft niet langer af van AIS voor de zeevaart.

Ieder schip dat is uitgerust met AIS kan berichten ontvangen van andere schepen in de buurt, die ook zijn uitgerust met AIS. Een AIS-apparaat heeft een klein beeldscherm waarop de ontvangen gegevens (doorgaans in tekst) te zien zijn. Voor een Inland (=binnenvaart)-AIS apparaat is dit niet verplicht, omdat invoer en presentatie van gegevens veelal via een gekoppelde PC zal geschieden.

Het bereik van een AIS is vergelijkbaar met het bereik van de marifoon op hoog vermogen. Verkeersposten kunnen AIS-signalen ontvangen en koppelen aan hun radarsystemen.

Een AIS kan worden aangesloten op de computersystemen aan boord van een schip en /of op de radarinstallatie, als deze daar geschikt voor is. In dat geval is het mogelijk om de echo van een schip op de radar te voorzien van een naam: de echo is niet langer anoniem. De informatie uit de AIS kan ook gebruikt worden om schepen met naam te zichtbaar te maken op elektronische (ECDIS )kaarten.

Wat is een transponder?

Transponder is een verzamelnaam voor apparaten of technieken voor automatische identificatie en volgen van auto's, schepen of vliegtuigen. Een AIS is een voorbeeld van een transpondersysteem.

Waarom is AIS nodig?

De vaarwegbeheerder heeft AIS nodig om zijn beheerstaak te kunnen vervullen, op het gebied van verkeersmanagement (verkeersbegeleiding vanaf verkeersposten), verkeersveiligheid en ondersteuning van incidentmanagement (snel hulp bieden bij aanvaringen en calamiteiten). Verkeersaanbod en verkeersintensiteit zijn met AIS beter te volgen.

Dit is van grote waarde voor de overheid bij het ontwikkelen van beleid op het gebied van vervoer en het benutten van de vaarwegen. Op langere termijn kan de overheid mogelijk bezuinigen op de inzet van verkeersposten, omdat de schepen zelf over voldoende informatie beschikken.

Bij de navigatie aan boord levert AIS een aanvulling op andere navigatiesystemen: identificeren van omringende schepen wordt gemakkelijker. Door het grote bereik kun je verder vooruit kijken. Het verkeersbeeld is anders: je kunt dus ook om een hoekje kijken, hetgeen met radar niet kan. Klanten van de binnenvaart kunnen beter bediend worden als ze behoefte hebben aan positie-informatie over lading tijdens het transport.

Wat is er in het convenant binnenvaart over AIS afgesproken?

Sector en overheid zijn in het convenant overeengekomen dat de sector mee zal werken aan vrijwillige invoering van Inland-AIS, op voorwaarde dat de problematiek rond de privacy wordt opgelost.

Ook is overeengekomen dat de overheid in ieder geval een deel van de kosten voor invoering van Inland-AIS op binnenvaartschepen voor zijn rekening zal nemen.

Het convenant maakt melding van Inland-AIS (binnenvaart-AIS), ter onderscheiding van AIS voor de zeevaart. De overheid heeft toegezegd omwille van de privacy uitsluitend de positie-informatie en de identiteit van een schip uit het AIS bericht nodig te hebben.

Alle overige informatie kan voor de doelstellingen van de overheid beter via een elektronische melding met BICS (elektronische IVS-melding) worden doorgegeven. Hiermee is voor het grootste deel van de informatie de discussie over privacy oplosbaar.

Is Koninklijke Schuttevaer nu voor of tegenstander van AIS?

Koninklijke Schuttevaer is voorstander van een vrijwillige invoering van AIS, indien de kosten hiervan door het rijk worden vergoed. Zolang de problemen rond de privacy niet zijn opgelost en zolang een meerderheid van de schippers tegen een verplichte invoering is, blijft Koninklijke Schuttevaer tegen een verplichte invoering.

Waarom is niet gekozen voor AI-IP?

AI-IP maakt gebruik van mobiele netwerken en internet. Deze kunnen wel eens uitvallen en dat was voor de overheid reden om te kiezen voor AIS. Hierbij heeft elke zender/ontvanger aan boord zijn eigen energievoorziening. Valt het AIS-signaal van een schip weg, dan blijven de AIS-signalen van andere AIS-schepen in de omgeving in de lucht.

Hoe gaat de introductie van AIS in z'n werk?

AIS zal op vrijwillige basis ingevoerd worden. Er zal een subsidieregeling uitgewerkt worden. Eind 2009 zal deze regeling worden gepubliceerd.

Zijn er voor mij kosten aan AIS verbonden?

Aanschaf en installatie van AIS  kunnen via een subsidieregeling (grotendeels) voor rekening van het Rijk komen.Details hierover worden eind 2009 bekend gemaakt. De kosten van integratie met andere systemen aan boord (elektronische kaart en radar) zijn afhankelijk van de uitvoering van apparatuur en programmatuur die reeds aan boord voorhanden is.

Moderne Inland ECDIS kaarten en moderne radarapparatuur zijn voorbereid op integratie. Als typegoedkeuring van geintegreerde systemen aan de orde is, gaan we er vanuit dat de overheid de integratie bekostigt.

Terugkerende kosten zijn: afschrijving en onderhoudskosten voor het AIS apparaat en kosten van systeembeheer bij vergaande systeemintegratie aan boord.

Zal in de toekomst iedereen verplicht worden om AIS aan te schaffen?

Op de langere termijn is dit waarschijnlijk. Als het aan Koninklijke Schuttevaer ligt, zal deze verplichting dan gelden voor alle verkeersdeelnemers op hoofdvaarwegen, dus ook de recreatievaart.

Kan ik met mijn schip op AIS navigeren?

Nee! Zowel AIS als Inland-AIS zijn bij de huidige stand van de techniek niet geschikt voor navigatie. Beide apparaten zijn navigatieondersteunend.

De radar blijft het meest betrouwbare navigatieinstrument. Het is belangrijk om dit onderscheid consequent te blijven maken, ook wanneer AIS gemeengoed wordt. Anders kan het gebruik van AIS een extra veiligheidsrisico opleveren.

Meer vragen en antwoorden over AIS op http://www.binnenvaart.org of rechtstreeks via deze verkorte link http://bit.ly/4BDTA7