Er komen weer schroeven uit Drunen

De kans is groot dat er volgend jaar weer schroeven worden gemaakt aan de Lipsstraat in Drunen. De gieterij van Wärtsilä is overgenomen door lokale investeerders en omgedoopt in Gieterij Drunen. In een van de kantoren is schroefontwerper Sjouke Sipkema neergestreken met SIP Marine, een nieuw bedrijf dat zich toelegt op het ontwerpen en co-produceren van scheepsschroeven.

Sjouke Sipkema van Sip Marine. (Foto Hans Heynen)

1/1

Gerelateerd nieuws

Van Voorden overgenomen door Andus Group

Maritime Awards Gala in Cruiseterminal Rotterdam

Kruising tussen schroef en waterjet

Gorinchem XI moest Damenproduct worden

Meer over

Techniek

‘Voor de productie van door mij ontworpen schroeven, van 1,50 tot 6 meter werk ik dan nauw samen met Gieterij Drunen', zegt Sipkema. ‘Voor de productie van kleinere schroeven, tot 1,50 meter, werk ik samen met de in Milaan gevestigde schroevenproducent Eliche Radice. Zij richten zich vooral op de productie van schroeven voor jachten. Ze kunnen seriematig produceren maar ook enkele stuks gieten.' SIP Marine gaat zich concentreren op ontwerp en productie van schroeven voor de bovenkant van de jachtenmarkt, waaronder die voor megajachten.

‘Voor het ontwerpproces gebruik ik Sipprop, een nieuw door mij ontwikkeld ontwerpprogramma', zegt Sipkema, die in 2002 de Timmersprijs won met het ontwerpprogramma (KOAS).  Vernieuwend was dat het programma tijdens het ontwerpproces van de schroef rekening hield met praktijkervaring die was opgedaan met voor vergelijkbare schepen ontworpen schroeven die in een database konden worden opgeslagen. Het programma wordt gebruikt door Gieterij Van Voorden, waar Sipkema ruim 10 jaar als schroefontwerper werkte en een tweede ‘Next Generation' ontwikkelde van het programma. In juni besloot hij een nieuwe uitdaging aan te gaan en een eigen bedrijf op te zetten.

Binnenvaart en visserij
‘In een met Van Voorden overeengekomen concurrentiebeding is vastgelegd dat ik tot begin 2012 geen schroeven voor de binnenvaart en de visserij mag ontwerpen en maken. Het staat me wel vrij om nu al schroeven voor jachten te maken.'

Zodra het concurrentiebeding afloopt wil Sipkema zich echter ook weer toeleggen op schroeven (en straalbuizen) voor binnenvaartschepen.

‘Met het Sipprop ontwerpprogramma kun je de schroefvorm met een CFD-programma optimaliseren op het vaarprofiel', zegt Sipkema. ‘Ook de vorm van een straalbuis is sterk afhankelijk van het vaarprofiel. Snellere schepen moeten een kortere buis met een slank profiel hebben, omdat anders de weerstand van de door het water slepende buis te groot wordt. Langzamere schepen (tot 8 knopen of 15 kilometer) hebben juist baat bij een wat langere buis met een wat voller profiel, omdat zo'n buis meer stuwkracht levert, terwijl de weerstand die de buis veroorzaakt bij lage snelheden minder meetelt.'

Efficiënter
Sipkema overweegt om volgend jaar een schroef in een straalbuis te ontwerpen voor de binnenvaart die zonder tunnel kan worden gebruikt. ‘Tunnels werken de efficiëntie van de schroef in wezen tegen. Je probeert water naar de schroef te leiden, maar de tunnel remt die waterstroom af. De tunnel is er eigenlijk alleen om luchtaanzuiging door de schroef te voorkomen wanneer het schip leeg is. Ik denk dat het efficiënter kan zijn een schip zonder tunnel te ontwerpen en wat extra ballast te zetten bij leegvaart om luchtaanzuiging te voorkomen. Ballast zetten levert leeg varend natuurlijk wat extra weerstand op, maar geladen heb je er veel voordeel van, want dan zit de tunnel alleen maar in de weg. De kunst is natuurlijk om een optimale schroef met straalbuis voor zo'n situatie te ontwerpen. Dan moet je de hele omstroming van het achterschip meenemen en de weerstandsvermindering die het weglaten van de tunnel oplevert. Bij een goed ontwerp zou je met 30% minder vermogen toe moeten kunnen. Dat scheelt dan weer 30% op de maximale schroefbelasting. Bij de zwaarbelaste binnenvaartschroeven met hun relatief kleine maximale diameter, stijgt dan het rendement van de schroef, waardoor de brandstofbesparing die je behaalt nog verder omhoog kan gaan.

Bij de huidige kleine marges in de binnenvaart is brandstofbesparing belangrijk om winstgevend te blijven varen. Wie nu nog een schip wil bouwen moet het dus meteen goed doen', zegt Sipkema. ‘Nu is het mogelijk om snel in te spelen op de nieuwste ontwikkelingen. In de drukke tijd was men daar minder mee bezig, het liep immers toch wel. Maar in deze tijd is alleen het bouwen van zeer zuinige schepen nog interessant.'

Nichemarkt
Hoewel de scheepvaartmarkt nu slecht is, ziet Sipkema toch ruimte voor een nieuwe speler op schroevengebied. ‘Een klein bedrijf kan sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen en ik ken de schroevenmarkt goed. Als zelfstandig ondernemer kan ik bovendien met iedereen samenwerken. Vooral op de markt voor megajachten, en in een wat verdere toekomst de binnenvaart en visserij, ziet Sipkema kansen. ‘Ik kan efficiënter schroeven ontwerpen voor deze nichemarkten. Grote schroevenbouwers hebben daar geen specialisten meer voor in dienst.'