‘Standaard reddingsmiddel drenkelingen handelsvaart is niet realistisch’

De International Maritime Organization (IMO) wil schepen groter dan 500 gt verplichten een reddingsmiddel aan boord te hebben waarmee binnen een uur minimaal 10 mensen uit zee kunnen worden gered bij een golfhoogte van drie meter. Maar een standaardsysteem is volgens een onderzoeksgroep van studenten aan het Maritiem Instituut De Ruyter in Vlissingen niet realistisch.

Door Lies Russel
De IMO ziet de maatregel het liefst al ingevoerd in 2012. Het sub-committee on Ship Design & Equipment van IMO is er sinds 2000 mee bezig. Het committee vindt dat de regelgeving moet worden aangepast, onder meer omdat er steeds meer cruiseschepen varen. En heb je het redmiddel niet nodig voor je eigen mensen, een schip moet ook andere schepen te hulp schieten.

Maar een standaardsysteem voor het redden van drenkelingen is onmogelijk volgens de studenten, onder meer omdat niet alle koopvaardijschepen (groter dan 500 GT) gelijk zijn. ‘Grote schepen met grote vrijboorden, zoals autoschepen zullen veel moeite ondervinden om personen uit het water te halen of van een reddingsvlot te plukken', aldus de onderzoeksgroep. ‘Ook kunnen bij reddingsacties nieuwe gevaren ontstaan als een groot schip bij een kleine boot moet komen om mensen aan boord te nemen.'

• Onderzoekers Instituut De Ruyter geven voorkeur aan Rescue Star

Bovendien kleven er volgens de onderzoekers ook bezwaren aan recovery-systemen op zich. Dergelijke systemen kunnen wel aan boord staan, maar zullen waarschijnlijk nooit of zelden worden gebruikt. Dit zorgt ervoor dat de kennis van het systeem laag zal zijn, aldus de studenten. Het verplichten van reddingsprocedures en -systemen zal ook extra druk leggen op bemanningen en hun kapiteins.

Warenonderzoek
Maar als het dan toch moet, kiezen de studenten voor de Duitse Rescue Star (soort omgekeerde paraplu met boei). Die is als beste uit de bus gekomen van de negen reddingssystemen voor zeeschepen die de hbo-studenten met elkaar vergeleken. Ze namen verschillende systemen onder de loep en noteerden:

Jason's Cradle. Nadeel: kleine capaciteit. Voordeel: eenvoudig toepasbaar op alle schepen (met  hoog/laag vrijboord); compact (neemt weinig ruimte in); snel genoeg voor de IMO-eis.

Sealift Norway. Nadeel: neemt veel ruimte in; niet eenvoudig toepasbaar op alle schepen (vrijboord); langzaam. Voordeel: kan reddingsvlotten/mob aan boord zetten.

Rescue Star Germany. Nadeel: voor maximaal 5 personen tegelijk. Voordeel: het systeem is rondom bereikbaar; makkelijk te gebruiken bij zeegang tot vier meter; doordat een gewicht onder het net zit zal het net redelijk onder de kraan blijven hangen; mensen blijven drijven door de boei, dus kunnen blijven ademen; duidelijk zichtbaar voor zowel de mensen in het water als aan boord; doordat het net schuin naar binnen afloopt, kunnen mensen er niet makkelijk uit vallen bij het omhoog hijsen; neemt weinig ruimte in beslag.

Rescue Shuttle Germany. Nadeel: niet toepasbaar op alle schepen. Voordeel: compact; snel genoeg voor eis; veilig.

Dacon Rescue Frame Norway. Nadeel: kleine capaciteit; alleen toepasbaar op schepen met laag vrijboord. Voordeel: compact.

Dacon Rescue Scoop Norway. Nadeel: grote kraaninstallatie nodig. Voordeel: compact; wordt al toegepast op schepen; snel genoeg voor eis.

RLS Double Slings. Nadeel: kleine capaciteit; niet snel genoeg voor eis. Voordeel: toepasbaar op alle schepen; compact.

DSB LR97 MOR. Nadeel: kan alleen worden gebruikt voor recovery, want er zitten geen reddingsmiddelen in; moet steeds aan het schip bevestigd blijven; moeilijk in te klimmen voor oudere mensen. Voordeel: tot 18 personen; in handige container; kan worden gebruikt met de davit.

Zodiac MOR. Nadeel: weegt 147 kilo; voor oude mensen kan het moeilijk zijn in dit vlot te klimmen; niet via alle kanten even makkelijk te betreden. Voordeel: twee trappetjes voor het naar binnen klimmen van de Zodiac; drijft met de stroming en dus de personen mee; zit in een makkelijke container van niet meer dan 1,30 meter lang en 0,75 meter breed; kunnen 10 mensen mee worden gered.

Verticaal redden
‘Dat we hebben gekozen voor de Duitse Rescue Star betekent zeker niet dat de andere systemen minderwaardig zijn', zei een van de onderzoekers, de Belgische studente Liesbeth Vanhoecke, bij de presentatie van het onderzoek. ‘Maar deze omgekeerde paraplu, gemaakt van netten, is makkelijk in gebruik, ook voor de drenkelingen. Ze kunt er naartoe zwemmen en erin klimmen, er is geen fysieke kracht voor nodig.

• IMO wil ‘recovery system' in 2012 verplichten

De drenkelingen kunnen ook liggend, dus horizontaal aan boord worden gehaald. Dit laatste blijkt een aanzienlijk voordeel. Als je onderkoeld bent en je wordt verticaal gered, kun je alsnog overlijden. Dit systeem werkt ook nog bij een golfhoogte van vier meter. En bij neerlaten en omhooghalen wordt de scheepshuid niet beschadigd doordat er wieltjes zitten aan de ‘paraplu'. De paraplu is ook makkelijk te bevestigen aan een kraan, bijvoorbeeld de mob-kraan.'

Wetgeving
De studenten hadden ook hun twijfels, aldus Vanhoecke. ‘Na het bekijken van de uittreksels en ontwikkelingen binnen de IMO kunnen we concluderen dat de ontwikkeling van de zogenoemde recovery systems een lang en tijdrovend proces is. Er dient namelijk met veel factoren rekening te worden gehouden, zoals vrijboord, type schip, vaarroute, grootte van het schip. Het is zeker en vast ook niet makkelijk om één systeem te ontwikkelen dat standaard kan worden gebruikt op elk schip. Op het vlak van wetgeving moet nog veel nauwkeurig worden uitgezocht, voordat eisen kunnen worden vastgelegd.'

De studiegroep heeft voor het onderzoek onder andere(n) gesproken met IVW, officieren en arts van HAL's Rijndam, rederij Wagenborg en diverse reddingsdiensten en een enquête gehouden.